به گزارش خبرگزاری ایمنا، در حالی که بسیاری از توصیههای تغذیهای بر کاهش مصرف قند و شکر تأکید دارند، نتایج یک مطالعه جدید که در نشست سالانه انجمن غدد درونریز آمریکا (ENDO 2026) ارائه شده است، نشان میدهد حذف کامل شکر از رژیم غذایی ممکن است پیامدهای ناخواستهای برای سلامت بدن به همراه داشته باشد.
این پژوهش توسط محققان مؤسسه دیابت داسمان در کویت انجام شده و به بررسی تأثیر حذف کامل ساکاروز، یکی از رایجترین انواع قند خوراکی، بر سلامت متابولیکی و میکروبیوم روده پرداخته است.
وقتی رژیم بدون شکر نتیجه معکوس میدهد
در این مطالعه، پژوهشگران دو گروه موش آزمایشگاهی را به مدت ۱۶ هفته تحت رژیمهای غذایی کمچرب قرار دادند. گروه نخست رژیمی فاقد ساکاروز دریافت کرد، در حالی که رژیم غذایی گروه دوم حاوی مقدار مشخصی از این نوع قند بود.
نتایج نشان داد موشهایی که هیچ ساکاروزی در رژیم غذایی خود دریافت نکردند، با وجود آنکه افزایش وزن قابلتوجهی نسبت به گروه کنترل نداشتند، با مجموعهای از تغییرات نامطلوب در سلامت خود روبهرو شدند.
بررسیها نشان داد این حیوانات کنترل ضعیفتری بر سطح قند خون داشتند و نشانههایی از مقاومت به انسولین در آنها مشاهده شد؛ وضعیتی که یکی از عوامل اصلی ابتلا به دیابت نوع دو محسوب میشود.
تأثیر حذف شکر بر سلامت روده
یکی از مهمترین یافتههای این تحقیق به تغییرات میکروبیوم روده مربوط میشود. میکروبیوم مجموعهای از میلیاردها باکتری و میکروارگانیسم مفید است که نقش مهمی در هضم غذا، تنظیم سیستم ایمنی و سلامت عمومی بدن ایفا میکنند.
پژوهشگران دریافتند حذف کامل شکر باعث برهم خوردن تعادل این جامعه میکروبی شده و در نتیجه التهاب روده افزایش یافته است. همچنین برخی تغییرات مشاهدهشده در کبد موشها با نشانههای اولیه بیماری کبد چرب ارتباط داشت.
به گفته «رشید احمد»، سرپرست این پژوهش، نتایج بهدستآمده نشان میدهد تمرکز صرف بر حذف کامل شکر ممکن است راهبرد مناسبی برای حفظ سلامت نباشد و باید به تعادل کلی رژیم غذایی توجه بیشتری شود.

نقش تعادل غذایی در سلامت متابولیک
کارشناسان سالهاست بر کاهش مصرف قندهای افزوده برای پیشگیری از چاقی، دیابت و بیماریهای قلبی تأکید میکنند، اما این مطالعه نشان میدهد افراط در محدودیتهای غذایی نیز میتواند پیامدهای منفی به همراه داشته باشد.
محققان معتقدند بدن برای حفظ عملکرد طبیعی خود به تعادل مناسبی از مواد مغذی نیاز دارد و حذف کامل برخی گروههای غذایی ممکن است موجب اختلال در فرآیندهای پیچیده متابولیکی شود.
آنها تأکید میکنند که هدف این تحقیق تشویق به مصرف بیشتر شکر نیست، بلکه نشان دادن اهمیت یک رژیم غذایی متعادل و حفظ سلامت میکروبیوم روده است.
یافتهای که میتواند توصیههای تغذیهای را تغییر دهد
پژوهشگران میگویند تاکنون اطلاعات محدودی درباره تأثیر رژیمهای بسیار محدودکننده و کاملاً بدون شکر در دسترس بوده است. به همین دلیل نتایج این مطالعه میتواند در آینده بر تدوین دستورالعملهای تغذیهای و راهبردهای پیشگیری از بیماریهای متابولیکی اثرگذار باشد.
به باور آنها، توجه به سلامت روده و حفظ تنوع میکروبیوم باید در کنار کاهش مصرف قندهای مضر مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا سلامت دستگاه گوارش نقش کلیدی در کنترل التهاب، عملکرد سیستم ایمنی و تنظیم سوختوساز بدن دارد.
نیاز به تحقیقات بیشتر
با وجود اهمیت این یافتهها، پژوهشگران یادآور میشوند که نتایج فعلی بر پایه آزمایشهای حیوانی به دست آمده و برای تعمیم آن به انسانها به مطالعات گستردهتر نیاز است.
با این حال، این پژوهش بار دیگر نشان میدهد که سلامت تغذیه تنها به حذف یک ماده غذایی خاص محدود نمیشود و دستیابی به رژیمی متعادل، متنوع و سازگار با نیازهای بدن همچنان مهمترین اصل برای حفظ سلامت بلندمدت به شمار میرود.
نظر شما