به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، خون نقشی اساسی در حفظ حیات دارد و در شرایط اضطراری و درمانهای برنامهریزیشده، نجاتبخش جان بیماران است. از جراحیهای پیچیده و درمان سرطان گرفته تا مراقبتهای پس از تصادف، زایمانهای پرخطر، بلایای طبیعی و درگیریهای مسلحانه، همه به ذخایر کافی خون وابستهاند.
اهدای خون؛ اقدامی ساده اما حیاتبخش
اهدای خون فرایندی ایمن و نسبتاً ساده است که میتواند جان انسانهای زیادی را نجات دهد. داوطلبان پیش از اهدای خون، پرسشنامهای برای بررسی شرایط سلامت خود تکمیل میکنند و سپس نمونه خون آنها برای اطمینان از ایمنی فرایند بررسی میشود. در نهایت حدود نیم لیتر خون از بدن اهداکننده دریافت میشود؛ مقداری که بدن در مدت کوتاهی آن را جبران میکند، اما میتواند برای بیماری در شرایط بحرانی حیاتی باشد.
پزشکان و متخصصان سلامت همواره بر این نکته تأکید دارند که ذخایر خون در بسیاری از کشورها پاسخگوی نیاز واقعی جامعه نیست. در بعضی مناطق، نبود مراکز مجهز یا دشواری دسترسی به کلینیکها مانع از اهدای خون میشود و در بعضی دیگر، کمبود آگاهی عمومی درباره اهمیت این اقدام انساندوستانه دیده میشود. روز جهانی اهدای خون تلاشی جهانی برای رفع این خلأها و تشویق مردم به مشارکت بیشتر است.
تاریخچه انتقال خون
تاریخ انتقال خون بسیار قدیمیتر از آن چیزی است که بسیاری تصور میکنند. در قرن هفدهم، پزشکان دریافتند که از دست دادن مقدار زیادی خون میتواند مرگبار باشد و همین موضوع آغازگر آزمایشهای اولیه انتقال خون شد. در سال ۱۶۲۸، ویلیام هاروی، پزشک انگلیسی، با انتشار اثری درباره گردش خون، پایه علمی مهمی برای مطالعات بعدی فراهم کرد. نخستین انتقال خون موفق ثبتشده میان حیوانات در سال ۱۶۶۵ توسط ریچارد لاور انجام شد. او خون یک سگ بزرگ را به سگی کوچکتر منتقل کرد و هر دو حیوان بدون عارضه زنده ماندند.
در سال ۱۸۱۸، جیمز بلاندل، متخصص زنان و زایمان در لندن، انتقال خون انسان به انسان را برای درمان خونریزی شدید پس از زایمان انجام داد و با نجات جان یک زن، این فناوری را دوباره به عرصه پزشکی بازگرداند. او در طول زندگی خود ۱۰ انتقال خون انجام داد که نیمی از آنها موفقیتآمیز بود.
پیشرفت بزرگ بعدی در آغاز قرن بیستم رخ داد؛ زمانی که کارل لندشتاینر گروههای خونی ABO را شناسایی کرد. این کشف توضیح داد چرا برخی انتقالهای خون مرگبار بودند و امکان تطابق گروههای خونی را فراهم کرد. او در سال ۱۹۳۰ بهدلیل این دستاورد، جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی را دریافت کرد.
در فاصله سالهای ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷ نیز پژوهشگران با معرفی سدیم سیترات بهعنوان ماده ضدانعقاد، امکان ذخیرهسازی خون و انتقال آن در زمانهای بعدی را فراهم کردند؛ گامی که پایهگذار بانکهای خون مدرن شد.
شعار روز جهانی اهدای شعار
روز جهانی اهدای خون بهعنوان کمپینی جهانی از سوی سازمان جهانی بهداشت برگزار میشود. نخستین رویداد گسترده آگاهیبخشی در این زمینه در سال ۲۰۱۲ برگزار شد و از آن زمان، WHO هر سال با برگزاری برنامهها و کمپینهای مختلف، اهمیت اهدای خون را به مردم جهان یادآوری میکند. شعار روز جهانی اهدای خون در سال جاری «یک قطره انسانیت. خون اهدا کنید، جانها را نجات دهید» است؛ شعاری که بر اهمیت انساندوستی و نقش حیاتی هر اهدای خون در نجات جان بیماران تأکید دارد و انسانیت را در کانون این اقدام نجاتبخش قرار میدهد.
این روز تنها به جذب اهداکنندگان جدید محدود نمیشود، بلکه بر بهبود روشهای جمعآوری، نگهداری و انتقال خون نیز تمرکز دارد. انتقال خون فرایندی پیچیده است که نیازمند رعایت دقیق اصول بهداشتی، آزمایشهای تخصصی و مدیریت صحیح گروههای خونی است؛ موضوعی که در کشورهایی با زیرساختهای درمانی ضعیف، چالشهای بیشتری ایجاد میکند.
نظر شما