فرمانده‌ای در قلب برنامه موشکی ایران

سردار امیرعلی حاجی‌زاده از جمله فرماندهان نظامی است که نام او با شکل‌گیری و توسعه توان موشکی جمهوری اسلامی ایران گره خورده است؛ مسیری که از حضور در جبهه‌های دفاع مقدس آغاز شد، در سال‌های بعد با نقش‌آفرینی در تأسیس یگان موشکی سپاه و فرماندهی نیروی هوافضای سپاه پاسداران ادامه یافت.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، سردار سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده از جمله فرماندهانی است که نام او با شکل‌گیری و توسعه توان موشکی و هوافضای جمهوری اسلامی ایران گره خورده است؛ او متولد ۹ اسفند ۱۳۴۰ در تهران است و در سال ۱۳۵۹، هم‌زمان با آغاز جنگ تحمیلی، به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد.

حضور مستمر او در صحنه‌های عملیاتی دفاع مقدس و سپس نقش‌آفرینی در تأسیس و گسترش یگان موشکی سپاه، از او چهره‌ای تأثیرگذار در تحولات نظامی دهه‌های اخیر ساخته است.

فرمانده‌ای در قلب برنامه موشکی ایران

حضور در دفاع مقدس؛ از تک‌تیراندازی تا فرماندهی مهندسی

با آغاز جنگ ایران و عراق، حاجی‌زاده به‌عنوان یکی از نیروهای جوان سپاه وارد میدان شد، او در بیشتر عملیات‌های گسترده دفاع مقدس همچون کربلای ۴، کربلای ۵، والفجر مقدماتی و والفجر ۸ حضور داشت، فعالیت او در سال‌های ابتدایی جنگ در یگان‌های رزمی و توپخانه سپاه متمرکز بود؛ جایی که تجربه میدانی و آشنایی با نیازهای عملیاتی، بعدها در شکل‌گیری رویکردهای فنی و مهندسی او نقشی تعیین‌کننده ایفا کرد.

در دوره‌ای که شهرهای ایران هدف موشک‌باران و راکت‌باران ارتش بعث عراق قرار داشتند، ضرورت ایجاد توان موشکی برای پاسخ متقابل بیش از پیش احساس می‌شد، در چنین فضایی بود که نخستین هسته یگان موشکی سپاه شکل گرفت؛ اقدامی که سرآغاز تحولی راهبردی در ساختار دفاعی کشور شد.

نقش‌آفرینی در تأسیس یگان موشکی سپاه

در سال ۱۳۶۲ و در پی تشدید حملات موشکی عراق به شهرهای ایران، تصمیم بر آن شد که سپاه پاسداران نیز به توان موشکی دست یابد، ۱۳ نفر از نیروهای توپخانه سپاه به فرماندهی شهید حسن طهرانی‌مقدم برای گذراندن آموزش‌های تخصصی به سوریه اعزام شدند، در غیاب این تیم، مقدمات راه‌اندازی تیپ موشکی «حدید» در پادگان شهید منتظری کرمانشاه فراهم شد.

طبق گزارش‌های منتشر شده، این بستر اولیه توسط امیرعلی حاجی‌زاده که در آن زمان از افسران جوان توپخانه سپاه بود، آماده شد تا پس از بازگشت تیم آموزشی، فعالیت عملیاتی نخستین یگان موشکی سپاه آغاز شود، این اقدام، نقطه عطفی در ایجاد ساختار سازمان‌یافته موشکی در سپاه پاسداران به شمار می‌آید.

پس از بازگشت تیم آموزشی از سوریه و آغاز فعالیت رسمی یگان موشکی، روند توسعه توان موشکی کشور با سرعت بیشتری دنبال شد. در سال‌های بعد، حاجی‌زاده در مسئولیت‌های مختلف از جمله فرماندهی یگان‌های موشکی نیروی هوایی سپاه و سپس مسئول عملیات فرماندهی موشکی ایفای نقش کرد.

فرمانده‌ای در قلب برنامه موشکی ایران

اجرای ایده نخستین سیلوی زیرزمینی پرتاب موشک

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های دوران فعالیت مشترک شهید حسن طهرانی‌مقدم و سردار حاجی‌زاده، طراحی و اجرای نخستین سایت زیرزمینی پرتاب موشک در کشور بود، ایده استفاده از ظرفیت‌های کوهستانی برای ایجاد سیلوهای پرتاب، با هدف افزایش امنیت و پایداری عملیاتی مطرح شد.

بر اساس روایت منتشرشده در کتاب «مرد ابدی»، اجرای این طرح پیچیده مهندسی بر عهده حاجی‌زاده قرار گرفت که در آن زمان فرمانده مهندسی نیروی هوایی سپاه بود. طراحی شفت و مغار (گذرگاه عمودی و فضای زیرزمینی بزرگ)، حفاری عمودی در شرایطی که تجهیزات پیشرفته در کشور وجود نداشت، ساخت درهای ضدانفجار، طراحی سامانه‌های اطفای حریق، خنک‌کننده و آکوستیک، همگی بخشی از این پروژه سه‌ساله بودند.

نخستین تست این سیلوی پرتاب زیرسطحی در فروردین ۱۳۷۹ با پرتاب یک فروند موشک شهاب-۱ با برد کوتاه‌شده انجام شد و موفقیت‌آمیز بود، این پروژه پایه‌ای برای توسعه سیلوهای بعدی و گسترش زیرساخت‌های زیرزمینی موشکی کشور شد.

انتصاب به فرماندهی نیروی هوافضای سپاه

در ۱۲ مهر ۱۳۸۸، با حکم فرمانده کل قوا، سردار حاجی‌زاده به عنوان نخستین فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد، تشکیل این نیرو، فصل جدیدی در یکپارچه‌سازی توان موشکی، پدافندی و فضایی سپاه به شمار می‌رفت.

در دوره فرماندهی وی، توسعه موشک‌های بالستیک، ارتقای توان پهپادی و پیشرفت در حوزه پرتاب ماهواره‌ها در دستور کار قرار گرفت، پرتاب ماهواره‌های نظامی و تقویت زیرساخت‌های فضایی از جمله اقداماتی بود که در چارچوب این ساختار جدید دنبال شد.

عملیات‌های برون‌مرزی و پاسخ‌های موشکی

در سال‌های اخیر، نیروی هوافضای سپاه در چند عملیات مهم نقش‌آفرینی کرد که فرماندهی آنها بر عهده سردار حاجی‌زاده بود، از جمله این عملیات‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

حمله موشکی به مواضع داعش در دیرالزور سوریه (۲۸ خرداد ۱۳۹۶) در پاسخ به حمله تروریستی به مجلس شورای اسلامی و مرقد امام خمینی(ره)، عملیات موشکی علیه پایگاه عین‌الاسد در عراق (۱۸ دی ۱۳۹۸) در واکنش به ترور سردار قاسم سلیمانی، حملات موشکی به مقرهای گروه‌های تروریستی در منطقه (دی ۱۴۰۲)، عملیات «وعده صادق» در فروردین ۱۴۰۳ در پاسخ به حمله به کنسولگری ایران در سوریه، این عملیات‌ها به عنوان بخشی از راهبرد بازدارندگی موشکی جمهوری اسلامی ایران معرفی شده‌اند.

پذیرش مسئولیت سقوط هواپیمای اوکراینی

در ۲۱ دی ۱۳۹۸، سردار حاجی‌زاده در یک نشست خبری مسئولیت سقوط هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ اوکراینی را که بر اثر اصابت اشتباهی موشک پدافند هوایی سقوط کرده بود، پذیرفت. وی اعلام کرد سامانه پدافندی مربوطه هواپیما را به اشتباه هدفی متخاصم تشخیص داده است، این سانحه که در ۱۸ دی ۱۳۹۸ رخ داد، به جان‌باختن تمامی سرنشینان انجامید.

تداوم مسیر پس از شهادت طهرانی‌مقدم

پس از شهادت شهید حسن طهرانی‌مقدم در سال ۱۳۹۰، پروژه‌های راهبردی حوزه موشکی و فضایی با هدایت فرماندهان این حوزه ادامه یافت، حاجی‌زاده به همراه دیگر مسئولان، پیگیری طرح‌های نیمه‌تمام و توسعه زیرساخت‌های فضایی را دنبال کرد که به تثبیت توان پرتاب ماهواره در کشور انجامید.

کارنامه نظامی سردار امیرعلی حاجی‌زاده از حضور در جبهه‌های دفاع مقدس تا فرماندهی نیروی هوافضای سپاه، تصویری از مسیری چهار دهه‌ای در حوزه‌های رزمی، موشکی و فضایی ارائه می‌دهد، نقش او در تأسیس یگان موشکی، اجرای پروژه‌های پیچیده زیرزمینی، توسعه ساختار هوافضای سپاه و فرماندهی عملیات‌های مهم منطقه‌ای، از جمله محورهای اصلی فعالیت‌های نظامی وی به شمار می‌رود.

این مسیر، بیانگر روندی است که از پاسخ به تهدیدات دوران جنگ تحمیلی آغاز شد و در قالب توسعه توان موشکی و فضایی ادامه یافت؛ مسیری که در ساختار دفاعی جمهوری اسلامی ایران جایگاهی تعیین‌کننده پیدا کرده است.

کد خبر 979219

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.