به گزارش خبرگزاری ایمنا؛ بیماری پارکینسون یکی از شناخته شدهترین اختلالات عصبی است که میلیونها نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری با تغییرات ظریف اما پیشرونده در مغز آغاز میشود و بهتدریج توانایی حرکت و هماهنگی بدن را مختل میکند. شاید برای بسیاری، پارکینسون تنها به لرزش دستها یا کندی حرکت محدود شود، اما واقعیت این است که علائم آن میتواند از مشکلات حرکتی تا اختلالات خواب، خلق و خو و حتی حافظه را شامل شود.
شناخت بیماری پارکینسون، علل آن، نشانهها و روشهای درمان، گامی مهم در درک بهتر این اختلال و مدیریت آن است. در واقع بیماری پارکینسون یک اختلال مغزی است که منجر به لرزش اندامها و سفتی بدن و نیز مشکل در راه رفتن، تعادل و هماهنگی حرکات میشود. علائم پارکینسون معمولاً به تدریج شروع و با گذشت زمان تشدید میشود، ممکن است فرد علائم دیگری مانند تغییرات ذهنی و رفتاری، مشکلات خواب، افسردگی، مشکلات حافظه و خستگی نیز داشته باشد.
اکثر پژوهشها بر این نکته تاکید دارند که هیچ عامل واحدی به تنهایی باعث پارکینسون نمیشود. این بیماری نتیجه تعامل پیچیده ژنتیک، محیط و فرآیندهای سلولی است که به تدریج عملکرد مغز را مختل میکند. بیماری پارکینسون انواع مختلفی دارد که هر کدام با علائم، علت و سن شروع متفاوت مشخص میشوند. شناخت این انواع برای تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت دارد.
تشخیص بیماری پارکینسون به دلیل نبود آزمایش های خاص و قطعی، عمدتاً بر پایه بررسی علائم بالینی و معاینه دقیق پزشکی انجام میشود. متخصصین مغز و اعصاب با استفاده از شرح حال بیمار، سابقه پزشکی و معاینات فیزیکی، علائم حرکتی و غیرحرکتی را مورد بررسی قرار میدهند. اگرچه این بیماری بیشتر در سنین بالاتر مشاهده میشود، اما میتواند افراد جوان تر را نیز تحت تأثیر قرار دهد، آگاهی از علائم و روشهای مدیریت پارکینسون میتواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند و نقش مهمی در به تأخیر انداختن پیشرفت بیماری داشته باشد.
اگرچه درمان قطعی برای پارکینسون وجود ندارد، اما با استفاده از روشهای دارویی و درمانهای فیزیکی، میتوان علائم را مدیریت و سرعت پیشرفت بیماری را کاهش داد. آگاهی از این بیماری و علائم آن میتواند به تشخیص زودهنگام و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
سه علامت مهم و اصلی بیماری پارکینسون
احمد چیت ساز فوق تخصص مغز و اعصاب اختلالات حرکتی و بیماری پارکینسون، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی اصفهان درباره اینکه بیماری پارکینسون یکی از بیماریهای استحالهای و تحلیل برنده دستگاه خارجی مغز است به خبرنگار ایمنا می گوید: پارکینسون بعد از آلزایمر شایع ترین بیماری تحلیل برنده مغز است، در واقع بیماریهای تحلیل برنده دستهای هستند که در یک قسمت از مغز به تدریج نورونها و سلولها از بین می روند و علائم مربوطه را ایجاد می کنند برای مثال در بیماری آلزایمر نورونهای قشر مغز آسیب می بینند و فرد دچار فراموشی می شود. در بیماری پارکینسون در مغز میانی یک مادهای است بنام جسم سیاه که حاوی سلولها و نورونهایی بوده که مادهای بنام دوپامین را ترشح می کند.
وی می افزاید: کار دوپامین انتقال دهنده نورونهای عصبی بوده و تنظیم فعالیتهای حرکتی بدن را بر عهده دارد، در بیماری پارکینسون به دلایلی که گفتم این سلولها استحاله و تحلیل می روند در نتیجه میزان دوپامین ترشح شده کمتر می شود و در نتیجه با ارتباط دهنده عصبی دیگری مثل استیل کولین این روند اتفاق می افتد یعنی این بهم خوردن و بالانس و تعادل بین دوپامین و استیل کولین سبب بروز اختلال حرکتی پارکینسون در افراد می شود.
فوق تخصص اختلالات حرکتی و بیماری پارکینسون تصریح می کند: علائم بیماری پارکینسون سه علامت مهم و اصلی را در بر می گیرد، لرزشی که تعدادی از بیماران در حالت استراحت دارند و ناتوانی و کندی حرکتهای بدن در برخی از افراد بروز پیدا می کند و سفتی عضلات که عدهای از بیماران دارند، یعنی در بروز این بیماری این سه علامت وجود دارد و بعد به تدریج علائم دیگری ظاهر می شود و در ۷۵ درصد موارد بیماری با لرزش بدن شروع می شود و ۲۵ درصد موارد با کندی حرکات است و جای تاسف دارد کسانی که بیماری پارکینسون آنها با کندی حرکات شروع می شود معمولا بیماری آنها دیر تشخیص داده می شود.
وی خاطرنشان می کند: اما بیمارانی که بروز علام بیماری پارکینسون در آنها با لرزش بدن و عضلات است معمولا بیماری آنها زودتر تشخیص داده می شود، آنچه بیمار پارکینسون را مستاصل و درمانده می کند اینکه تمام حرکتهای بدنی بیمار آهسته و کند می شود و اختلالات حرکتی پیدا کرده و آن چه که بیمار پارکینسون را ناتوان می کند کندی حرکات بدن او است و معمولا راه رفتن، بلند شدن، مسواک زدن، غذا خوردن، صحبت کردن و همه حرکات بدن او بسیار آهسته و کند می شود و سفتی عضلات هم از علائم بروز بیماری پارکینسون در بعضی از افراد است و معمولا بیمار با درد گردن و شانه به ارتوپد مراجعه می کند و فکر می کند که آرتروز دارد در حالی که همان سفتی عضلات بیماری پارکینسون بوده که خودش را به این صورت نشان داده است.
علت اصلی بیماری پارکینسون ناشناخته است
چیت ساز با تاکید بر اینکه شایع ترین سن شیوع بیماری پارکینسون ۴۵ تا ۷۰ سالگی است، می گوید: این عارضه در بین مردان شایع تر است و در تمام نقاط دنیا شایع است ودر بالای ۶۰ سال از هر ۱۰۰ نفر یک نفر دچار بیماری پارکینسون می شود و در ایران هم آمار همین طور است، ولی جای تاسف دارد که بیماری پارکینسون زیر ۴۰ سال هم در اجتماع داریم و به آن پارکینسون با شیوع زودرس یا پارکینسون جوانان گفته می شود و این موارد بیشتر جنبه ژنتیکی دارند، علت اصلی بیماری پارکینسون ناشناخته است اما یک سری از فرضیهها می گویند که تعامل بین فاکتورهای ژنتیک و عوامل محیطی در بروز و تشدید این بیماری در افراد موثر است.
وی عنوان می کند: در کل هیچ تست تشخیصی و تصویر برداری برای تشخیص بیماری پارکینسون در افراد وجود ندارد و شرح حال و معاینه دقیق نورولوژیک توسط متخصص مغز و اعصاب انجام می شود که عارضه پارکینسون را از دیگر بیماریها افتراق می دهد. بیمارانی که دچار پارکینسون می شوند در امور اجتماعی، شغلی و تحصیلی ناتوان می شوند و این عارضه در مراحل پیشرفته جنبههای زندگی فردی و خانوادگی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد و بیماری پارکینسون هم بر روی روح و روان بیمار و اطرافیان و مراقبان او هم اثر گذار است.
فوق تخصص اختلالات حرکتی و بیماری پارکینسون اظهار کرد: اگر بیماری پارکینسون تشخیص داده شود با دستور پزشک معالج کیفیت زندگی بیمار تغییر پیدا می کند و روند درمان بیماران پارکینسون شامل سه قسمت درمان دارویی، درمان توانبخشی(کاردرمانی، حرکات اصلاحی، ورزش و فیزیوتراپی) درمان جراحی است و بر مبنای شرح حال بیماران پارکینسون که در کدام مرحله بیماری قرار دارند روند درمانی برای آنها توسط پزشک معالج انجام می گیرد.
مبرهن است که از شایعترین بیماریهای مخرب اعصاب میتوان بیماری پارکینسون را نام برد. در این بیماری نورولوژیک فرد مبتلا به تدریج برخی تواناییهای خود مانند تواناییهای جسمی و روحی را از دست میدهد. در کل روند بیماری پیشرونده بوده و با گذشت زمان معمولا وضعیت حادتر میشود. در کل میتوان گفت روند این بیماری اغلب اوقات کند است و چندین سال به طول میانجامد. نهایتا این بیماری منجر به کاهش تدریجی عملکرد فرد میگردد، اما با داشتن روند درمانی مناسب فرد میتواند یک زندگی عادی را تجربه کند. دلیل معیوب شدن سلولها، به طور دقیق مشخص نشده است. اما بیشتر متخصصین این حوزه تصور میکنند که این بیماری در اثر برخی عوامل ژنتیکی و محیطی امکان بروز پیدا میکند. محققان در حال حاضر در حال انجام مطالعات برای اثبات علمی علتهای احتمالی این بیماری مانند برخی سموم موجود در محیط زندگی هستند.
این بیماری بعد از بیماری آلزایمر در فهرست معمولترین بیماریهای تخریبکنندگی اعصاب دستهبندی میشود. در صورتی که فرد به پزشک مراجعه نکند و یا راهکارهای درمان را درست انجام ندهد، سرعت روند بیماری افزایش مییابد و علائم آن بیشتر میشود. بنابراین تشخیص زودهنگام پارکینسون بسیار حائز اهمیت است، زیرا با شروع درمان در مراحل اولیه، میتوان علائم بیماری را بهتر کنترل کرد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید. همچنین، آگاهی از بیماریهای مشابه که ممکن است علائم یکسانی داشته باشند، از جمله پارکینسونیسم ثانویه یا اختلالات حرکتی دیگر، اهمیت دارد تا از تشخیص اشتباه جلوگیری شود، در نهایت، همکاری مستمر بیمار با پزشک و پیگیری منظم علائم میتواند به مدیریت بهتر بیماری کمک کند.
نظر شما