سید امیر سامع در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: مقابله با فرونشست، حفظ درختان تاریخی، پایداری فضای سبز و تأمین آینده زیستمحیطی شهر بدون احیای جریان طبیعی زایندهرود امکانپذیر نیست و در کنار آن توسعه رینگ پساب، افزایش ظرفیت تصفیهخانهها و کاهش برداشت از منابع زیرزمینی با جدیت دنبال میشود.
وی در تشریح وضعیت منابع آبی و فضای سبز اصفهان افزود: در طرح جامع فضای سبز شهر، موضوع منابع آب بهعنوان یکی از اصلیترین محورهای برنامهریزی مورد توجه قرار گرفته است؛ بر اساس برآوردهای انجام شده، نیاز نهایی فضای سبز شهر اصفهان در افق توسعه حدود ۹۰ میلیون مترمکعب در سال، معادل حدود سه هزار لیتر در ثانیه است.
نایب رئیس شورای شهر اصفهان ادامه داد: در شرایط فعلی نیز برای حفظ وضعیت موجود فضای سبز شهر حدود ۷۰ میلیون مترمکعب آب در سال مورد نیاز است و برنامه مدیریت شهری در افق ۱۴۱۰ این است که شهر بتواند از حقابه قانونی و زیستمحیطی خود از زایندهرود بهرهمند شود.
سامع تصریح کرد: حقابه شهر اصفهان از زایندهرود حداقل بین ۶۰ تا ۷۰ میلیون مترمکعب در سال برآورد میشود و اگر رودخانه بتواند به شرایط طبیعی و تاریخی خود بازگردد، این میزان به بیش از ۱۰۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید. این حقابه نه تنها یک مطالبه شهری بلکه یک حق طبیعی، زیستمحیطی و حیاتی برای اصفهان محسوب میشود.
وی با اشاره به مسئله فرونشست زمین در اصفهان بیان کرد: اگر بخواهیم با پدیده بسیار خطرناک و خزنده فرونشست مقابله کنیم، باید دو مسئله اساسی را همزمان دنبال کنیم؛ نخست تأمین حقابه زیستمحیطی زایندهرود و دوم جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی.یکی از دلایل اصلی افت سفرههای زیرزمینی آن است که حقابه طبیعی رودخانه در سالهای گذشته تأمین نشده است؛ اگر حقابه زیستمحیطی زایندهرود که سالانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود در اختیار رودخانه قرار گیرد، سفرههای زیرزمینی، چاههای بستر رودخانه و چاههای مجاور نیز به صورت طبیعی تغذیه خواهند شد.
نایب رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به تغییرات ایجاد شده در بالادست حوضه آبریز زایندهرود عنوان کرد: طی دهههای گذشته اراضی وسیعی که پیش از این به صورت مرتع، پوششهای طبیعی یا اراضی فاقد نیاز به آبیاری مصنوعی بودند، به باغهای دستکاشت و اراضی جدید تبدیل شدهاند و این موضوع فشار مضاعفی بر منابع آبی زایندهرود وارد کرده است در سالهای گذشته میزان برداشتهای غیرمجاز به شکل مستمر افزایش یافته و از اعدادی در حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون مترمکعب به مقادیر بسیار بالاتر رسیده است. این روند سبب شده افرادی که به صورت تاریخی و قانونی بر سر سفره زایندهرود نبودهاند، امروز بخش قابل توجهی از منابع آب را مصرف کنند.
سامع تأکید کرد: این برداشتها به ضرر مردم استانهای درگیر در حوضه زایندهرود، محیط زیست و حقابهداران قانونی تمام شده است و باید با جدیت مدیریت شود. در شرایط کمآبی، اولویت مصرف باید با محیط زیست، آب شرب و کشاورزان دارای حقوق تاریخی باشد. کشاورزانی که دههها و حتی صدها سال زندگی و معیشت آنها بر پایه زایندهرود شکل گرفته است، باید از حقوق قانونی خود برخوردار باشند و نباید منابع آب در اختیار مصارف جدید و فاقد پشتوانه حقوقی قرار گیرد.
وی در ادامه به نقش مادیهای تاریخی اصفهان در احیای منابع آب زیرزمینی اشاره کرد: مادیهای شهر اصفهان یک ظرفیت بینظیر برای کنترل فرونشست و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی هستند. اگر حقابه زیستمحیطی رودخانه تأمین شود و آب در زایندهرود جریان داشته باشد، آب وارد شبکه مادیها خواهد شد و امکان نفوذ گسترده آب به لایههای زیرزمینی فراهم میشود. بیش از ۳۰۰ کیلومتر مسیر مادی در شهر اصفهان وجود دارد که همچنان بستر طبیعی خود را حفظ کردهاند و این ویژگی موجب میشود آب بتواند به راحتی در زمین نفوذ کند و آبخوانها را تغذیه کند.مادیها از غرب به شرق شهر منشعب میشوند و به سمت مناطق شمالی و جنوبی اصفهان جریان دارند و از این ظرفیت میتوان برای احیای سفرههای زیرزمینی و کاهش آثار فرونشست بهره برد.
نائب رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع چاههای آب شهر یادآور شد: در شهر اصفهان هزاران حلقه چاه وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنها در اختیار بخش خصوصی قرار دارد. برخی از این چاهها مربوط به مجموعههای خصوصی، استخرها، کارواشها، تالارها و سایر کاربریها است و در برخی موارد نیز برداشتهای غیرمجاز از منابع زیرزمینی صورت میگیرد.در مقابل، تعداد چاههای فضای سبز شهرداری سهم بسیار اندکی از مجموع چاههای فعال شهر را تشکیل میدهد و این چاهها. بهطور عمده دارای سابقه قانونی و تاریخی بوده و برای حفظ باغات و فضای سبز شهری مورد استفاده قرار میگیرند. با وجود این شرایط، مدیریت شهری تلاش کرده است برداشت از چاههای خود را نیز کاهش دهد و به سمت استفاده از منابع جایگزین حرکت کند.
سامع راهبرد اصلی شهرداری را استفاده از آب بازیافتی عنوان کرد و ادامه داد: سیاست مدیریت شهری بر سه محور استوار است؛ حفظ حقابه شهر از زایندهرود، کاهش برداشت از چاهها و توسعه بازیافت آب برای تأمین نیازهای فضای سبز.در حوزه تأمین آب فضای سبز دو شبکه یا رینگ اصلی در شهر وجود دارد. رینگ نخست، رینگ آب خام یا رینگ داخلی است که وظیفه توزیع آب حاصل از رودخانه و چاهها را بر عهده دارد.رینگ دوم که در محدودههای بیرونی شهر و در نزدیکی رینگ سوم و چهارم ترافیکی اجرا شده است، به عنوان رینگ پساب شناخته میشود و وظیفه انتقال آب بازیافتی و تصفیهشده را بر عهده دارد.
افزایش ظرفیت تصفیهخانههای شهرداری اصفهان از ۲۰۰ به ۶۰۰ لیتر بر ثانیه
نایب رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح کرد: رینگ پساب بهطور عمده برای تأمین آب کمربند سبز شهر، پارکهای حاشیهای، بوستانهای جنگلی و عرصههای طبیعی طراحی شده است. بخش قابل توجهی از حدود پنج هزار هکتار فضای سبز اصفهان را فضاهای جنگلی و کمربندهای سبز تشکیل میدهند که در شمال، جنوب، شرق و غرب شهر قرار دارند.توسعه رینگ پساب این امکان را فراهم میکند که منابع آب بازیافتی به صورت گسترده در این مناطق توزیع شود و وابستگی فضای سبز به چاهها کاهش یابد.
سامع با اشاره به توسعه تصفیهخانههای شهری یادآور شد: شهرداری اصفهان طی سالهای گذشته از فناوریهای نوین، دانشبنیان و بومی برای تصفیه پساب استفاده کرده است. بسیاری از این فناوریها حاصل تلاش متخصصان اصفهانی و ایرانی است و در سطح فناوریهای روز دنیا قرار دارد. در ابتدای دوره ششم مدیریت شهری، ظرفیت تصفیهخانههای شهرداری حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه بود اما اکنون این ظرفیت به حدود ۶۰۰ لیتر بر ثانیه رسیده است.هدفگذاری انجام شده این است که ظرفیت تصفیه و بازچرخانی آب در آینده به حدود هزار لیتر بر ثانیه افزایش یابد تا بتوان بخش بیشتری از نیاز فضای سبز را از طریق آب بازیافتی تأمین کرد.
وی با اشاره به مزایای زیستمحیطی استفاده از پساب تصفیهشده بیان کرد: بخشی از این آب در زمانهایی که نیاز فضای سبز کاهش مییابد، میتواند با رعایت کامل ضوابط و استانداردهای بهداشتی برای تغذیه آبخوانها و کمک به کاهش فرونشست مورد استفاده قرار گیرد؛ یکی از ویژگیهای مهم شهر اصفهان این است که به دلیل شرایط طبیعی و شیب ملایم زمین، حتی آبی که برای آبیاری فضای سبز استفاده میشود نیز میتواند دوباره به سفرههای زیرزمینی نفوذ کند و در تقویت منابع آب نقش داشته باشد.بخشی از این آب پس از نفوذ به خاک، در نقاط دیگر به صورت زهکش یا چشمههای محلی ظاهر میشود و قابلیت استفاده مجدد را پیدا میکند؛ موضوعی که شباهت زیادی به چرخه طبیعی آب در زایندهرود دارد.
نایب رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تأکید کرد: توسعه تصفیهخانهها، تکمیل رینگ پساب، کاهش برداشت از چاهها، تأمین حقابه زایندهرود و استفاده حداکثری از ظرفیت مادیها مجموعه اقداماتی است که میتواند به حفظ فضای سبز، کنترل فرونشست و پایداری زیستمحیطی اصفهان کمک کند.آینده اصفهان در گرو مدیریت صحیح منابع آب، احیای زایندهرود و بهرهگیری از فناوریهای نوین بازچرخانی آب است و مدیریت شهری تلاش میکند با استفاده از همه ظرفیتهای موجود، این مسیر را با جدیت دنبال کند.
نظر شما