به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهرهای بزرگ جهان امروز در نقطهای ایستادهاند که کیفیت زندگی شهروندان بیش از هر زمان دیگری به نحوه مدیریت حملونقل شهری وابسته شده است.
افزایش جمعیت، گسترش سفرهای روزانه، رشد استفاده از خودروهای شخصی و تشدید مصرف سوختهای فسیلی، شبکه حملونقل را از یک خدمت عمومی صرف به یکی از مهمترین مؤلفههای توسعه پایدار شهری تبدیل کرده است؛ در این میان، شهرهایی موفقتر عمل کردهاند که همزمان با توسعه زیرساختهای حملونقل، به سمت فناوریهای پاک و کمکربن نیز حرکت کردهاند.
آلودگی هوا در دهههای اخیر به یکی از جدیترین تهدیدهای زیستمحیطی و سلامت عمومی در کلانشهرها تبدیل شده است؛ تهدیدی که سهم قابل توجهی از آن به تردد خودروها و ناوگان حملونقل متکی بر سوختهای فسیلی بازمیگردد.
بر اساس تجربه بسیاری از شهرهای پیشرفته دنیا، توسعه ناوگان برقی نهتنها به کاهش انتشار آلایندهها کمک میکند، بلکه یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش مصرف انرژی، کنترل انتشار گازهای گلخانهای و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان بهشمار میرود.
اصفهان نیز بهعنوان یکی از مهمترین کلانشهرهای ایران، سالهاست با چالش آلودگی هوا، وارونگی دما و افزایش مصرف انرژی روبهروست. شرایطی که ضرورت بازنگری در الگوی حملونقل شهری را بیش از گذشته آشکار کرده است. در چنین فضایی، ورود اتوبوسهای برقی را میتوان فراتر از یک پروژه حملونقلی دانست؛ اقدامی راهبردی که میتواند نقطه آغاز تحول در مدیریت انرژی، کاهش آلایندههای شهری و حرکت به سمت شهری هوشمند و سازگار با محیط زیست باشد.
اتوبوسهای برقی در مقایسه با ناوگان دیزلی، علاوه بر حذف آلایندههای مستقیم، مزایای متعددی از جمله کاهش آلودگی صوتی، افزایش بهرهوری انرژی، کاهش هزینههای نگهداری و ارتقای کیفیت خدمات حملونقل عمومی را به همراه دارند.
از سوی دیگر، توسعه این ناوگان میتواند اعتماد شهروندان به حملونقل عمومی را افزایش دهد و سهم سفرهای عمومی را در برابر استفاده از خودروهای شخصی تقویت کند؛ موضوعی که در نهایت به کاهش ترافیک، صرفهجویی در مصرف سوخت و بهبود شاخصهای زیستمحیطی منجر خواهد شد.
امروز بسیاری از شهرهای جهان، برقیسازی ناوگان حملونقل را بخشی از برنامههای کلان توسعه شهری خود قرار دادهاند و اصفهان نیز با حرکت در این مسیر، تلاش میکند سهم خود را در کاهش آلودگی هوا و تحقق اهداف توسعه پایدار ایفا کند. اما پرسش اصلی این است که توسعه اتوبوسهای برقی چه تأثیری بر کیفیت هوای اصفهان خواهد داشت، این ناوگان تا چه اندازه میتواند مصرف سوخت و انتشار آلایندهها را کاهش دهد و چه نقشی در آینده حملونقل پاک این کلانشهر ایفا خواهد کرد؟
هدفگذاری اصفهان برای بهرهبرداری از ۵۰ دستگاه اتوبوس برقی
ابوالفضل قربانی، رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حملونقل شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به پیگیری برقیسازی ناوگان حملونقل عمومی در این دوره مدیریت شهری به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: یکی از اقداماتی که در این دوره شورای اسلامی شهر و مدیریت شهری دنبال شد، بحث برقیسازی ناوگان حملونقل عمومی بهویژه اتوبوسها بود که با توجه به مشکلات ناشی از تحریمها، این پروژه از ابتدا با موانعی روبهرو بود، اما با ورود ۱۵ دستگاه اتوبوس برقی، این کار در اصفهان آغاز شد.
وی با اشاره به ضرورت تأمین زیرساختهای مکمل ادامه میدهد: در ارتباط با این موضوع باید زیرساختهای دیگری نیز فراهم میشد تا این اتوبوسها بتوانند سرویسدهی بهتری داشته باشند، از جمله ایستگاههای شارژ که اتوبوسها شب شارژ شوند و روز خدماتدهی کنند، همچنین تأمین توقفگاه مناسب برای آنها.
رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حملونقل شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به چالش انتخاب مسیر مناسب تاکید میکند: با توجه به اینکه ارتفاع اتوبوسهای برقی نسبت به اتوبوسهای معمولی بیشتر است، مسیرهایی بایستی انتخاب میشد که موانع کمتری داشته باشد، از جمله بحث درختان، همچنین این اتوبوسها بهعنوان حملونقل پاک در مسیرهایی به کار گرفته شدند که حجم آلودگی در آن مناطق بالا بود تا بتواند به کاهش آلودگی کمک کند.
تکمیل ناوگان اتوبوس برقی اصفهان در انتظار تحویل خودروهای جدید است
قربانی با اشاره به خریدهای جدید میگوید: با طراحیها و پیگیریهای انجامشده، اکنون تعداد دیگری اتوبوس برقی خریداری کردهایم و مراحل بستن قرارداد آنها انجام گرفته است و امیدواریم کارخانه سازنده با انجام تعهداتش هرچه زودتر آنها را به این مجموعه اضافه کند.
وی با اعلام برنامه شهرداری برای ناوگان برقی اضافه میکند: برنامه ما فعلاً روی ۵۰ دستگاه اتوبوس برقی برای شهر هدفگذاری شده، اما به دلیل مشکلات تحریم و مسائل مربوط به جنگ تحمیلی از خرداد سال گذشته، مشکلاتی در این زمینه ایجاد شده که اکنون در حال پیگیری است و امیدواریم هرچه زودتر تعداد باقیمانده به ناوگان اضافه شود.
رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حملونقل شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به وضعیت سایر ناوگان خاطرنشان میکند: مابقی ناوگان نیز برای اینکه بتواند خدمت مناسب به مردم ارائه کند، هم موضوع بازسازی و هم خرید اتوبوسهای دیزلی در حال انجام است و طبق قولی که به مردم دادیم، تعداد اتوبوسهای شهر به ۱۱۰۰ دستگاه خواهد رسید و این مهم بهزودی محقق خواهد شد.
اتوبوس برقی آلایندگی شهری را به صفر نزدیک میکند
مجید عموچی، کارشناس ارشد حملونقل با اشاره به نقش اتوبوسهای دیزلی در آلودگی هوا به خبرنگار ایمنا میگوید: سالها همواره این بحث مطرح بوده که یکی از منابع آلاینده هوا در سطح شهرها بهویژه در زمینه انتشار اکسیدهای گوگرد، خودروهای با موتور دیزل شامل کامیونها و اتوبوسهای شهری هستند.
وی با اشاره به مزیت اتوبوسهای برقی ادامه میدهد: اگرچه نسبت ایجاد آلایندگی در اتوبوسها به نسبت سرنشینان کمتر از خودروهای شخصی است، اما استفاده از اتوبوسهای برقی علاوهبر به صفر رساندن آلایندگی ناشی از تردد اتوبوس در سطح شهر، میتواند موجب افزایش انگیزه افراد به استفاده از حملونقل عمومی باشد.
کارشناس ارشد حملونقل با تاکید بر نقش ترویجی اتوبوسهای برقی تاکید میکند: مسئله تنها محدود به اتوبوسها نمیشود، بلکه با مشاهده عینی تحققبخشی به کاربرد خودروهای برقی، انگیزه افراد برای خرید و بهکارگیری این خودروها بیشتر خواهد شد و به بیان دیگر، تردد اتوبوسهای برقی در سطح شهر نقشی ترویجی در فرهنگ استفاده از خودروی برقی دارد.
عموچی با اشاره به چالش توسعه زیرساختها میگوید: اولویت توسعه زیرساختهای شارژ خودروهای برقی یا توسعه استفاده از این خودروها توسط شهروندان، شبیه موضوع پیدایش مرغ و تخممرغ است و در هر حال باید قدمی در عمل برداشته شود تا توسعه زیرساختها در عمل محقق شود.
وی با اشاره به گامهای برداشتهشده اضافه میکند: در حال حاضر ورود اتوبوسهای برقی موجب ایجاد زیرساختهای مربوط شده است، قدمی که پیشتر در مورد جایگاههای شارژ خودروهای سبک برداشته شده بود.
کارشناس ارشد حملونقل با اشاره به نحوه شارژ اتوبوسها خاطرنشان میکند: در بهرهبرداری از اتوبوسهای برقی بهطور عمده از برق نیمهشب برای شارژ باتری استفاده میشود که موجب کاهش فشار به شبکه برق سراسری میشود، همچنین ایجاد این تقاضا میتواند زمینهساز توسعه در بخش تولید برق پاک توسط مدیریت شهری یا سایر نهادهای حاکمیتی باشد.
آینده ناوگان اتوبوسرانی جهان بر پایه فناوری برقی شکل میگیرد
عموچی با اشاره به چالشهای ورود فناوری جدید میگوید: ورود به عرصه هر تکنولوژی جدید با چالشهایی نظیر کمبود نیروی فنی، کمبود باتری یا کمبود زیرساختهای شارژ همراه خواهد شد که در مورد برقیسازی ناوگان اتوبوس شهری نیز مطرح بوده است.
وی با اشاره به مزایای فنی اتوبوسهای برقی ادامه میدهد: پیچیدگی سیستم نیروی محرکه و استهلاک موتور در خودروهای برقی به مراتب کمتر از خودروهای دیزل است و هزینههای تعمیرات و نگهداری نیز به همین نسبت کمتر است.
کارشناس ارشد حملونقل با اشاره به طول عمر باتریها تاکید میکند: عمر باتریها طولانی بوده و تکنولوژی آنها با سرعت در حال پیشرفت است، بهطوری که سرعت فرسایش بدنه و داخل اتوبوس بسیار بیشتر از باتری است و به عبارت دیگر خیلی زودتر از آنکه باتری دچار مشکل شود، بدنه اتوبوس نیاز به بازسازی پیدا خواهد کرد.
عموچی با اشاره به توان پیمایش اتوبوسهای برقی میگوید: اتوبوسهای برقی میتوانند روزانه بیش از ۲۰۰ کیلومتر بدون شارژ مجدد پیمایش داشته باشند و در گام اول در خطوط مختلف از این اتوبوسها استفاده شده تا تجربه سفر با اتوبوس برقی توسط افراد بیشتری محقق شود، اما بهکارگیری آنها در خطوط با کمترین شیب زمین و بیشترین مسیر جداشده، کارایی آنها را افزایش میدهد.
وی با اشاره به تجربه جهانی خاطرنشان میکند: در حال حاضر موضوع استفاده از اتوبوسهای برقی در سطح شهرهای جهان از جنبه لوکس و نمادین به جنبه عملی و اقتصادی تبدیل شده است، کل ناوگان اتوبوسرانی در بعضی از شهرهای اروپایی و چین، ناوگان برقی است و مطالعه نظام بهرهبرداری از ناوگان در این شهرها و نحوه سرمایهگذاری و تبدیل ناوگان میتواند برای گامهای بعدی توسعه اتوبوسهای برقی در شهر اصفهان پر از درسهای آموزنده باشد.
به گزارش ایمنا، تجربه شهرهای مختلف جهان نشان میدهد که آینده حملونقل عمومی بدون حرکت به سمت فناوریهای پاک قابل تصور نیست. اتوبوسهای برقی اگرچه بهتنهایی قادر به حل همه چالشهای ترافیکی و زیستمحیطی شهرها نیستند، اما میتوانند یکی از مهمترین حلقههای زنجیره کاهش آلودگی هوا، مدیریت مصرف انرژی و ارتقای کیفیت خدمات حملونقل عمومی باشند.
در این میان، موفقیت چنین طرحهایی تنها به خرید ناوگان جدید محدود نمیشود؛ توسعه زیرساختهای شارژ، تأمین پایدار انرژی، آموزش نیروی انسانی و جلب اعتماد شهروندان، عواملی هستند که مسیر برقیسازی را تکمیل میکنند. هرچه سهم حملونقل پاک در سفرهای روزانه شهروندان افزایش یابد، وابستگی شهرها به سوختهای فسیلی کمتر و دستیابی به هوایی سالمتر و محیطی پایدارتر امکانپذیرتر خواهد شد.
اتوبوسهای برقی امروز بیش از آنکه یک فناوری نوظهور باشند، نشانه تغییر نگاه مدیریت شهری به آینده هستند؛ آیندهای که در آن توسعه شهری نه بر پایه مصرف بیشتر منابع، بلکه بر مبنای بهرهوری، پایداری و حفظ محیط زیست تعریف میشود. در چنین مسیری، هر گام برای توسعه ناوگان پاک میتواند سرمایهگذاری برای سلامت نسلهای آینده و کیفیت زندگی شهروندان باشد.
گزارش از: سروش زارع
نظر شما