به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در حالی که موجهای گرمایی شدید در سالهای اخیر به یکی از بزرگترین چالشهای شهرهای جهان تبدیل شده است، کارشناسان شهری و اقلیمی معتقدند دوچرخه میتواند نقشی فراتر از یک وسیله حملونقل ایفا کند؛ ابزاری کمهزینه که به کاهش دمای شهرها، مصرف انرژی و اثر جزیره حرارتی شهری کمک میکند.
پژوهشهای جدید نشان میدهد ترافیک خودروها نهتنها عامل اصلی آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانهای است، بلکه به افزایش دمای محیطهای شهری نیز دامن میزند. مطالعات بینالمللی نشان میدهد جریانهای متراکم ترافیکی و گرمای تولیدشده توسط خودروها نقش قابل توجهی در تشدید پدیده «جزیره حرارتی شهری» دارند که موجب میشود دمای شهرها چند درجه بیشتر از مناطق پیرامونی باشد.
در مقابل، گسترش دوچرخهسواری و کاهش وابستگی به خودروها میتواند بخشی از این گرمای اضافی را مهار کند. کارشناسان حوزه برنامهریزی شهری معتقدند هر سفر کوتاهی که به جای خودرو با دوچرخه انجام شود، علاوهبر کاهش انتشار آلایندهها، از تولید گرمای مستقیم ناشی از موتور خودروها نیز جلوگیری میکند، همچنین کاهش نیاز به خیابانهای عریض و پارکینگهای گسترده، فرصت بیشتری برای توسعه فضاهای سبز و سایهاندازهای شهری فراهم میآورد؛ عناصری که از مهمترین ابزارهای مقابله با گرمای شهری محسوب میشوند.

شهرهای پیشروی جهان نیز بهتدریج این ارتباط میان دوچرخه و خنکسازی شهری را درک کردهاند. پاریس طی یک دهه گذشته با توسعه گسترده مسیرهای دوچرخه، کاهش تردد خودروها و کاشت دهها هزار درخت، یکی از بزرگترین برنامههای تحول اقلیمی شهری اروپا را اجرا کرده است. این شهر اکنون بیش از هزار کیلومتر مسیر دوچرخه دارد و ترافیک خودرو در برخی مناطق آن بیش از ۶۰ درصد کاهش یافته است.
شهر کپنهاگ نیز اکنون بهعنوان یکی از موفقترین نمونههای جهان در زمینه دوچرخهمحوری شناخته میشود. بر اساس آمار رسمی، حدود نیمی از سفرهای روزانه به محل کار یا تحصیل در این شهر با دوچرخه انجام میشود؛ رقمی که نتیجه دههها سرمایهگذاری مستمر در زیرساختهای ایمن و پیوسته دوچرخهسواری است. کارشناسان شهری معتقدند موفقیت کپنهاگ بیش از هر چیز به ایجاد مسیرهای اختصاصی، ایمن و متصل برای دوچرخهها بازمیگردد.
در این شهر بیش از ۳۵۰ کیلومتر مسیر دوچرخهسواری جداشده از ترافیک خودروها ایجاد شده و سیاستگذاران شهری از دهه ۱۹۷۰ بهتدریج اولویت را از خودرو به دوچرخه و حملونقل عمومی منتقل کردهاند. این رویکرد موجب شده است دوچرخه برای بسیاری از شهروندان سریعترین و آسانترین گزینه جابهجایی باشد.
از سوی دیگر، پژوهشگران در مطالعات تازه درباره تابآوری شهرها در برابر گرما تأکید میکنند که مسیرهای دوچرخهسواری اگر با درختکاری و ایجاد کریدورهای سبز همراه شوند، میتوانند به شکل محسوسی دمای محیط را کاهش دهند. در یکی از جدیدترین مطالعات منتشرشده در سال ۲۰۲۵، پژوهشگران نشان دادند که کاشت هدفمند درختان در بخش کوچکی از شبکه دوچرخهسواری شهری میتواند میزان رویارویی دوچرخهسواران با گرمای شدید را بهطور چشمگیری کاهش دهد و اثر خنککنندگی قابل توجهی ایجاد کند.
نظر شما