به گزارش خبرگزاری ایمنا، در روزهایی که تنشهای منطقهای، مذاکرات ایران و آمریکا، تحولات تنگه هرمز و درگیریهای دریایی دوباره به صدر اخبار جهان بازگشته، نام جزیرهای کوچک، اما فوقالعاده مهم در جنوب ایران بیش از هر زمان دیگری شنیده میشود؛ جزیرهای به نام جزیره لارک.
جزیرهای که سالها در سایه نامهایی همچون جزیره قشم و جزیره هرمز قرار داشت، اکنون بهدلیل تغییر مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز، تحرکات نظامی، حملات دریایی و مباحث مرتبط با حاکمیت ایران بر آبراه راهبردی خلیج فارس، به یکی از مهمترین نقاط ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شده است.
جزیره لارک کجاست؟
جزیره لارک یکی از جزایر جنوبی ایران در استان هرمزگان است که در نزدیکی قشم و هرمز قرار دارد. این جزیره حدود ۷۷ کیلومتر مربع مساحت دارد و در دهانه تنگه هرمز واقع شده؛ همان آبراهی که بخش بزرگی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
لارک بهدلیل موقعیت خاص جغرافیایی خود، اشراف کاملی بر مسیر ورود و خروج کشتیها به خلیج فارس دارد. این جزیره از یک سو به دریای عمان دید دارد و از سوی دیگر در نزدیکی مسیرهای اصلی ترانزیت نفتکشها و کشتیهای تجاری جهان قرار گرفته است.
در روزهای صاف، از لارک میتوان سواحل بندرعباس، قشم و هرمز را مشاهده کرد. همین موقعیت موجب شده که کارشناسان نظامی و امنیتی، لارک را یکی از مهمترین نقاط راهبردی ایران در جنوب کشور بدانند.
تاریخچه پرحادثه جزیره لارک
بر اساس متون تاریخی، پیشینه اهمیت لارک به قرنها قبل بازمیگردد. گفته میشود نادرشاه افشار از بانیان توسعه این جزیره بوده است، اما اهمیت واقعی لارک زمانی آشکار شد که استعمارگران اروپایی به خلیج فارس رسیدند.
در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالیها، انگلیسیها و هلندیها برای تسلط بر مسیر تجارت دریایی منطقه، این جزیره را اشغال کردند و در آن قلعهها و پایگاههای نظامی ساختند. هنوز هم آثار حضور استعمارگران در بخشهایی از لارک دیده میشود.
پس از آزادسازی جزایر جنوبی ایران توسط شاه عباس صفوی، جزیره لارک نیز از سلطه پرتغالیها خارج شد. بعدها از قلعه پرتغالیها در این جزیره بهعنوان زندان استفاده میشد.
اما تاریخ پرتنش لارک تنها به دوران استعمار ختم نمیشود. در دوران جنگ ایران و عراق نیز این جزیره بارها هدف حملات و بمباران رژیم بعث عراق قرار گرفت. بهدلیل نزدیکی به تنگه هرمز، لارک یکی از نقاط حساس نظامی در طول جنگ تحمیلی بود.
امروز جمعیت این جزیره حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ خانوار برآورد میشود و بیشتر مردم آن به ماهیگیری مشغول هستند. سالانه صدها تن ماهی از آبهای اطراف لارک صید میشود و زبان مردم این جزیره «کمزاری» است که ریشههایی از زبان لری در آن دیده میشود.
بیشتر بخوانید: آخرین اخبار از انفجار در بندرعباس
چرا جزیره لارک ناگهان مهم شد؟
دلیل اصلی مطرح شدن نام لارک در روزهای اخیر، تغییر مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز و افزایش تنشهای نظامی در منطقه است.
براساس طرح جدید عبورومرور کشتیها، باید ورود کشتیها به تنگه هرمز از شمال جزیره لارک و خروج آنها از جنوب این جزیره انجام شود. این مسئله از نظر ژئوپلیتیکی یک تحول بزرگ تلقی میشود؛ زیرا به معنای آن است که کل فرآیند تردد کشتیها در محدوده آبهای سرزمینی ایران انجام میشود.
این تغییر مسیر میتواند حاکمیت عملی ایران بر تنگه هرمز را بیش از گذشته تثبیت کند. در واقع، ایران با مدیریت مسیرهای دریایی در اطراف لارک، کنترل بیشتری بر یکی از مهمترین آبراههای جهان به دست میآورد.
در همین زمینه، علی خضریان نماینده مجلس شورای اسلامی اعلام کرده بود که برای نخستین بار، مسیر عبور کشتیها بهگونهای مدیریت شده که ورود آنها تنها از شمال جزیره لارک و در محدوده آبهای سرزمینی ایران انجام میشود و خروج نیز از جنوب این جزیره و با تأیید نیروهای مسلح صورت میگیرد.
حملات دشمن آمریکایی در جنوب لارک
اهمیت لارک زمانی دوچندان شد که شب گذشته گزارشهایی درباره حمله به شناورهای ایرانی در جنوب این جزیره منتشر شد. برخی منابع رسانهای اعلام کردند که جنگندههای دشمن آمریکایی-اسرائیلی چند شناور ایرانی را در جنوب لارک هدف قرار دادهاند و براساس گزارشهای منتشرشده، در این حمله چند تن از نیروهای ایرانی به شهادت رسیدند.
اطلاعیه مهم سازمان بندرها درباره تنگه هرمز
پیش از این سازمان بندرها و دریانوردی ایران نیز اطلاعیهای درباره مسیرهای جایگزین تردد در تنگه هرمز صادر کرده بود، در این اطلاعیه آمده است که بهدلیل شرایط جنگی و احتمال وجود مینهای ضدکشتی، کشتیها باید از مسیرهای جدید عبور کنند.
طبق این دستورالعمل:
- مسیر ورودی کشتیها از دریای عمان به سمت شمال جزیره لارک تعیین شده است.
- مسیر خروجی نیز از جنوب جزیره لارک به سمت دریای عمان خواهد بود.
این تصمیم نشان میدهد که لارک اکنون به یکی از مهمترین نقاط کنترل ترافیک دریایی در منطقه تبدیل شده است.
چرا تنگه هرمز و لارک برای جهان حیاتی هستند؟
اهمیت جزیره لارک را نمیتوان بدون درک اهمیت تنگه هرمز فهمید. تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان است و بخش قابل توجهی از نفت جهان از این مسیر عبور میکند.
هرگونه تغییر امنیتی یا نظامی در اطراف لارک و تنگه هرمز، میتواند بازار جهانی انرژی، قیمت نفت و حتی اقتصاد بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل است که تحولات مربوط به این جزیره اکنون نهتنها در ایران، بلکه در رسانههای بینالمللی نیز با دقت دنبال میشود.
لارک؛ از جزیرهای فراموششده تا نقطه راهبردی منطقه
تا همین چند ماه پیش، نام لارک بیشتر در میان گردشگران حرفهای و علاقهمندان به طبیعت جنوب ایران شنیده میشد؛ جزیرهای آرام با کوههای آتشفشانی، سواحل بکر و مردمی ماهیگیر، اما اکنون این جزیره کوچک به قلب معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی خلیج فارس تبدیل شده است.
تحولات اخیر نشان میدهد که جزیره لارک دیگر تنها یک مقصد گردشگری نیست، بلکه به یکی از کلیدیترین نقاط راهبردی ایران در معادلات دریایی، امنیتی و سیاسی منطقه تبدیل شده؛ نقطهای که ممکن است در ماههای آینده نقش مهمی در آینده تنگه هرمز، مذاکرات منطقهای و توازن قدرت در خلیج فارس ایفا کند.
نظر شما