به گزارش خبرگزاری ایمنا از مرکزی، علیرضا محمودی صبح امروز _دوشنبه چهارم خرداد_ در نشست هم اندیشی با اصحاب رسانه اظهار کرد: پیادهراهسازی در هسته مرکزی اراک تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه بستری برای بازتعریف روابط اجتماعی، تقویت هویت شهری و ایجاد همافزایی میان نخبگان و شهروندان است.
وی افزود: یکی از مهمترین دستاوردهای فرهنگی و اجتماعی این طرح آن است که ما را وادار کرده دوباره به این پرسش بیندیشیم که چه کسانی میتوانند از منافع عمومی شهر دفاع کنند و نقشآفرین باشند.
شهردار اراک تصریح کرد: این پروژه فرصتی فراهم کرده تا نخبگان اراکی در سراسر کشور، دانشگاهیان، متخصصان و فعالان اجتماعی، بار دیگر در کنار هم قرار گیرند و درباره آینده شهر گفتوگو کنند.
محمودی ادامه داد: در این مسیر، حضور شخصیتهایی مانند دکتر پناهی و دیگر فرهیختگان استان مرکزی، تنها یک همراهی نمادین نیست، بلکه نشانهای از شکلگیری یک رویداد فرهنگی و فکری تازه است.
وی خاطرنشان کرد: پیادهراه باعث شد حلقهای از گفتوگو و هماندیشی شکل بگیرد که شاید بدون این پروژه هرگز ایجاد نمیشد. این همنشینی و تبادل تجربه، علاوه بر ارتقای کیفیت تصمیمسازی، به افزایش تابآوری اجتماعی و تقویت حس تعلق شهروندان کمک میکند.
شهردار اراک گفت: شهر موجودی زنده است و شهروندان ساکنان این موجود زندهاند، بنابراین هر تغییری در شهر، خواه در حوزه ترافیک، خواه روشنایی، خواه کیفیت فضاهای عمومی، بهطور مستقیم در زندگی روزمره مردم اثر میگذارد.
محمودی افزود: همین نزدیکی تجربه زیسته با موضوعات شهری باعث میشود همه مردم درباره آن نظر بدهند و این حق طبیعی آنان است. از این رو مدیریت شهری وظیفه دارد فضایی فراهم کند که شهروندان و نخبگان بتوانند آزادانه دیدگاههای خود را بیان کنند.
وی عنوان کرد: دعوت از متخصصان برای ارائه نظر، نه برای تأیید یک طرح از پیشتعیینشده، بلکه برای شفافسازی، اقناعسازی و هدایت علمی پروژههاست.
شهردار اراک اضافه کرد: گاهی ممکن است نظر کارشناسان با سلیقه عمومی یا نگاههای کوتاهمدت سازگار نباشد، اما ارزش حضور آنان در همین است که با نگاه بلندمدت، مسیر توسعه پایدار را روشن کنند.
محمودی ادامه داد: پیادهراه اراک نیز پروژهای میانمدت و حتی بلندمدت است که هدف آن تغییر الگوی زندگی شهری و بازگرداندن نشاط، سلامت و تعامل اجتماعی به قلب شهر است.
وی اظهار کرد: همانگونه که در گذشته «پیرنشینها» محل تجمع، گفتوگو و تعامل مردم بودند، امروز نیز پیادهراه میتواند همان نقش را در قالبی مدرن ایفا کند.
شهردار اراک تصریح کرد: ایستادنهای کوتاه، گفتوگوهای خودجوش، خریدهای روزمره و حضور خانوادهها در فضاهای عمومی، همه بخشی از حیات شهریاند که پیادهراه آن را تقویت میکند.
محمودی تأکید کرد: این تغییر سبک زندگی، اگرچه ممکن است در ابتدا با مقاومت یا نگرانی همراه باشد، اما در بلندمدت به افزایش کیفیت زندگی شهروندان منجر خواهد شد.
وی افزود: مدیریت شهری اراک با برگزاری نشستهای خبری، جلسات هماندیشی و شنیدن نقدها و پیشنهادهای مردم، تلاش کرده فرایند تصمیمگیری را شفاف و مشارکتی پیش ببرد.
شهردار اراک خاطرنشان کرد: در این جلسات، هر فردی آزادانه سخن گفته و مدیریت شهری نیز با سعهصدر شنیده است. این رویکرد نشان میدهد که هدف، اجرای پروژهای تحمیلی نیست، بلکه حرکتی جمعی برای ساختن آیندهای بهتر برای اراک است.
فریدون فراهانی ،مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران هم اظهار کرد: در روزگاری که شهرهای ما زیر فشار شتابان توسعه، گسترش بیبرنامه و سلطه خودرو محوری نفسهایشان به شماره افتاده، هر حرکت خردمندانهای که به احیای روح شهر و بازگرداندن انسان به جایگاه اصلیاش کمک کند، نه تنها یک اقدام مدیریتی یا فنی، بلکه یک کنش فرهنگی و تمدنی است.
وی افزود: سخن گفتن از چنین رویکردی، آن هم در شهری مانند اراک که لایههای عمیق هویتی، صنعتی، تاریخی و زیسته را در خود جمع کرده، نیازمند نگاهی دقیق، صمیمی و در عین حال آیندهنگر است.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران تصریح کرد: آنچه در این روزها در اراک رخ داده، برای بسیاری از دلسوزان شهرسازی و معماری، نه یک پروژه عمرانی، بلکه نشانهای از آغاز یک دوران تازه است، دورانی که در آن شهر میکوشد دوباره به مردمش نزدیک شود، فضاهایش را از انحصار خودروها پس بگیرد و به جایگاه طبیعی خود یعنی بستری برای تعامل، آرامش، تجربه زیسته و مدنیت بازگردد.
فراهانی ادامه داد: وقتی خبر این تغییرات به گوش رسید، بسیاری از کسانی که دل در گرو این شهر دارند، بیاختیار خود را درگیر ماجرا دیدند. گویی چیزی در عمق جانشان تکان خورد، همان حس دلتنگی که انسان در سفرهای طولانی نسبت به خانه و خانواده تجربه میکند.
وی گفت: اراک برای بسیاری از ما فقط یک شهر نیست، مجموعهای از خاطرات، تجربهها، زیستجهانها و ریشههایی است که هر بار دور میشویم، پررنگتر میشود. همین است که وقتی نشانهای از تحول مثبت در آن دیده میشود، نمیتوان بیتفاوت ماند.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران افزود: این احساس، نه از سر تعارف، بلکه از سر مسئولیت و عشق به شهری است که سالهاست در سکوت و فروتنی، بار صنعتی بودن را به دوش کشیده و کمتر فرصت داشته تا زیباییها، ظرفیتها و هویت فرهنگی خود را به نمایش بگذارد.
فراهانی با اشاره به اهمیت از نیمه قرن بیستم به بعد، شهرنشینی در ایران با شتابی بیسابقه رشد کرد گفت: دهه ۴۰ نقطه عطفی بود که در آن شهرها ناگهان بزرگ شدند، جمعیتها مهاجرت کردند، صنایع گسترش یافتند و شهرها به جای آنکه آرامآرام و طبیعی رشد کنند، ناچار شدند در زمانی کوتاه خود را با نیازهای جدید وفق دهند.
وی اظهار کرد: نتیجه این شتاب، افت کیفیت زندگی شهری، فرسایش فضاهای عمومی، کاهش تعاملات انسانی و سلطه بیچونوچرای خودرو بود. در این شرایط، خودانتقادی در میان جامعه متخصصان شهرسازی و معماری شکل گرفت.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران تصریح کرد: نقدی که میگفت توسعه اگر بدون توجه به انسان، هویت و روح شهر باشد، چیزی جز «توسعه فاسد» نخواهد بود، توسعهای که روح شهر را به شیطان تکنولوژی ارزان میفروشد و در ازای آن، قدرتی کاذب و بیریشه به دست میآورد.
فراهانی عنوان کرد: این نگاه انتقادی، امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. زیرا شهرها در آستانه ورود به عصر هوشمندی و ارتباطات دیجیتال، بیش از گذشته نیازمند بازتعریف رابطه خود با مردم هستند. اگر قرار است شهر هوشمند شکل بگیرد، باید پیش از هر چیز شهر انسانی احیا شود.
وی گفت: شهر هوشمند بدون پیادهراه، بدون فضاهای عمومی زنده، بدون حضور مردم، چیزی جز یک شبکه تکنولوژیک بیروح نخواهد بود. بنابراین، اقداماتی مانند پیادهراهسازی، احیای بافت تاریخی، ساماندهی مرکز شهر و ایجاد فضاهای انسانمحور، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران اظهار کرد: اراک در این مسیر گام مهمی برداشته این شهر سالها به عنوان یک شهر صنعتی شناخته شده است. شهری که کارخانهها، صنایع مادر و شهرک صنعتیاش در سطح ملی و حتی بینالمللی مطرح بودهاند. اما این تنها چهره اراک نیست.
فراهانی افزود: اراک دارای یکی از منظمترین و هوشمندانهترین ساختارهای شهری دوره قاجار است، شبکهای شطرنجی، بازار تاریخی با ارزشهای هنری و معماری کمنظیر، خیابانهای موازی و فضاهایی که اگرچه در مقیاس برخی شهرهای بزرگ نیستند، اما کیفیت و اصالتشان بیبدیل است.
وی گفت: بسیاری از متخصصان شهرسازی از شهرهای دیگر وقتی بازار اراک یا شهر صنعتی آن را میبینند، با تعجب میپرسند چرا قدر این داشتهها دانسته نشده و این پرسش، تلنگری برای بازاندیشی در مسیر توسعه شهری اراک است.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران تصریح کرد: یکی از مهمترین دستاوردهای اخیر، آزاد شدن نفس بافت تاریخی است. سالها یک پل و سازهای که در ظاهر برای تسهیل تردد ساخته شده بود، همچون حلقهای بر گردن بازار و مرکز شهر افتاده بود و اجازه نمیداد این بافت ارزشمند در سطح ملی و جهانی مطرح شود.
فراهانی اضافه کرد: هیچ بافت تاریخی نمیتواند در مسیر ثبت جهانی یا برندینگ شهری قرار گیرد، مگر آنکه خود شهر به آن احترام بگذارد. جهان به شهری که در کنار میراثش ساختوسازهای بیضابطه انجام میدهد، اعتماد نمیکند.
وی خاطرنشان کرد: نمونههای مشابه در اصفهان و جلفا نشان داده که کوچکترین بیتوجهی میتواند یک بافت تاریخی را از فهرست یونسکو خارج کند. بنابراین، اقدامی که در اراک انجام شده، نه فقط یک اصلاح کالبدی، بلکه یک پیام فرهنگی است، اینکه شهر به گذشتهاش احترام میگذارد و میخواهد آن را به عنوان سرمایهای برای آینده حفظ کند.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران با بیان اینکه احیای بافت تاریخی تنها آغاز راه است افزود: شهر برای زنده ماندن نیازمند خلق مکان و فضاهایی که مردم در آن حضور یابند، بنشینند، گفتگو کنند، تجربه کنند و بخشی از زندگی روزمرهشان را در آن بگذرانند. این همان چیزی است که در بسیاری از شهرهای موفق دنیا رخ داده است.
فراهانی خاطرنشان کرد: از ایتالیا و فرانسه گرفته تا شهرهای کوچکتر اروپایی، همه بر این اصل تأکید دارند که فضاهای عمومی قلب تپنده شهر هستند.
وی ادامه داد: پیادهراهها، میدانها، گذرهای فرهنگی، فضاهای نشستن، سایهبانها، گرافیک محیطی هماهنگ، تابلوهای یکپارچه و حتی جزئیاتی مانند خط آسمان و کفسازی، همگی در کنار هم تجربه شهری را میسازند.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران گفت: در این میان، نقش معماری نیز بسیار مهم است. معماری باید به شهر هدیه بدهد، همانگونه که در نمونههایی مانند پیادهروی مسقف بیمه ایران در چهارباغ اصفهان دیدهایم. این هدیه دادن، نه یک لطف، بلکه بخشی از مسئولیت اجتماعی معماری است.
فراهانی ادامه داد: ساختمانها نباید تنها برای خودشان ساخته شوند، باید بخشی از فضای عمومی را غنیتر کنند. عقبنشینیها، سایهبانها، فضاهای نیمهعمومی، گذرگاههای پیاده، همه میتوانند هدیهای به شهر باشد. این فرهنگ اگر در میان معماران و سازندگان تقویت شود، شهر به تدریج چهرهای انسانیتر پیدا میکند.
وی گفت: در کنار اینها، گرافیک محیطی و زیباسازی نیز نقش مهمی دارد. زیباسازی به معنای آرایش سطحی نیست، به معنای ایجاد هماهنگی بصری، هویتبخشی و انتقال پیام است. شهر باید بتواند با زبان تصویر با مردم سخن بگوید. تابلوهای هماهنگ، خط نوشتاری مناسب، رنگهای متناسب با هویت شهر، نشانههای شهری، مجسمهها و المانهای هنری، همگی بخشی از این زبان است.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران تصریح کرد: اراک در این زمینه کیفیت قابل قبولی دارد، اما تنوع سبکی و خلاقیت تصویری در آن کم است. شهر نیازمند آثاری است که پیامرسان باشد، هویت فرهنگی را بازتاب دهد و تجربه شهری را غنیتر کند. اما مهمتر از همه اینها، «رویداد» است.
فراهانی تأکید کرد: هیچ چیز مانند رویدادهای شهری نمیتواند فضا را زنده کند. میدان نقش جهان با چوگان زنده شد، بسیاری از میدانها و گذرهای تاریخی با جشنها، نمایشگاهها، اجراهای خیابانی و فعالیتهای فرهنگی جان گرفتند.
وی افزود: رویدادها مردم را به فضا دعوت میکنند، به آن معنا میبخشند و باعث میشوند فضا در حافظه جمعی ثبت شود. اگر اراک میخواهد مرکز شهرش ماندگار شود، باید رویدادهای مستمر، خلاقانه و متناسب با هویت شهر برگزار کند.
مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران تصریح کرد:اگر اراک بخواهد در آینده وارد عرصه دیپلماسی شهری شود و به عنوان یک شهر خلاق یا شهری با هویت فرهنگی مشخص در سطح ملی و بینالمللی مطرح شود، باید از همین امروز مسیر را درست انتخاب کند.
فراهانی اظهار کرد: احیای بافت تاریخی، پیادهراهسازی، تمرکززدایی، ایجاد فضاهای انسانمحور، تقویت گرافیک محیطی، تنوعبخشی به المانهای شهری، و مهمتر از همه، اعتماد به مردم و حضورشان در شهر، گامهایی است که میتواند اراک را به جایگاهی برساند که شایسته آن است.
وی افزود: اراک شهری است با داشتههای فراوان، اما این داشتهها سالها در تنگنا بودهاند. اکنون زمان آن رسیده که این ظرفیتها آزاد شوند، شهر نفسی تازه کند و مردمش دوباره شهر را از آنِ خود بدانند. این مسیر شجاعت، همت و البته صبر می خواهد. اما ارزشش را دارد؛ زیرا نتیجه آن شهری خواهد بود که نه تنها برای امروز، بلکه برای نسلهای آینده قابل زیستن، قابل افتخار و قابل روایت باشد.
نظر شما