به گزارش خبرگزاری ایمنا، مقاومت واژهای که در معادلات امروز جهان، از غزه تا لبنان و از یمن تا عراق و سوریه، فراتر از یک شعار، به یک واقعیت راهبردی تبدیل شده است. محور مقاومت در دو دهه اخیر نشان داده است اتکا به ظرفیتهای بومی، فرهنگ ایستادگی و رهبری مبتنی بر باورهای دینی میتواند موازنه قدرت را به نفع ملتهای مظلوم تغییر دهد.
سقوط حکومتهای دستنشانده، شکست پروژههای تجزیهطلبانه و ناکامی دشمن در اشغالگری تمامعیار، همگی گواه کارآمدی این گفتمان در میدان عمل است؛ مقاومت یک مکتب فکری با پیشینهای چنددههای است، مکتبی که ادبیات پایداری را به یک نظام معنایی منسجم تبدیل کرده است.
در این میان، نام حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی در تاریخ این گفتمان نقشی بیبدیل دارد. ایشان از دههها پیش، زمانی که بسیاری از تحلیلگران منطقهای هنوز مقاومت را یک تاکتیک مقطعی میدانستند، بر آن به عنوان یک «فرهنگ» و «جهانبینی» تأکید داشتند. برای ایشان، ادبیات پایداری تنها به میدان جنگ محدود نمیشد، بلکه در عرصههای اقتصادی، رسانهای، فرهنگی و سیاسی نیز جاری و ساری بود.
رهبر شهید بارها تاکید میکردند که رمز ماندگاری مقاومت، اتکای آن به باورهای عمیق دینی و ملی و جداییناپذیری آن از آرمان فلسطین است. امروز، با گذشت از آن سخنان، وقایع منطقه ثابت کرده که این تحلیل، خوانشی دقیق از واقعیتهای جهان اسلام بود.
چهارم خرداد در تقویم کشورمان مزین به روز مقاومت و پایداری نامگذاری شده است، بازخوانی اندیشههای مقاومتی رهبر شهید درواقع ضرورتی برای تداوم راهی است که هنوز به پایان نرسیده است. نظام سلطه همچنان در تلاش برای بازتعریف روایت مقاومت و کمرنگ جلوه دادن ادبیات پایداری است، اما همانطور که رهبر شهید تأکید داشتند فرهنگ مقاومت، هر روز قویتر از دیروز میشود؛ این گزارش، واکاوی سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره ادبیات مقاومت و فرهنگ پایداری است.
دفاع مقدّس یک گونهی ادبی در قبال سایر ادبیّات نیست
«ادبیّات دفاع مقدّس یک گونهی ادبی در قبال سایر ادبیّات نیست؛ یعنی این جور نیست که ما ادبیّات حماسی داریم، عشقی داریم، اجتماعی داریم، پلیسی داریم، یکی هم حالا مثلاً دفاع مقدّس؛ نه، دفاع مقدّس یک سرچشمه است، انواع و اقسام ادبیّات را میشود از آن انتزاع کرد و استفاده کرد.»
قسمتقسمت قضایای دفاع مقدّس برجسته است
«هر تک تک و قسمتقسمت قضایای دفاع مقدّس برجسته است؛ یعنی واقعاً هرچه انسان بیشتر غور میکند، بیشتر دقّت میکند، بیشتر اطّلاع پیدا میکند، عظمت این پدیده عجیب و حادثه مهمّ هشتساله در چشم انسان بیشتر روشن میشود. ما که حالا آنوقت در جریان مسائل قرار میگرفتیم، فرماندهان میآمدند به ما گزارش میدادند، خیال میکردیم که همه چیز را میدانیم؛ وقتی انسان این کتابها را میخوانَد، معلوم میشود که ما یک چیز خیلی مختصری را از آن اقیانوس عظیم فعّالیّت و تلاش و جهاد و ارزش اطّلاع داشتیم؛ واقعاً خیلی فوقالعاده است.»
«بنده معمولاً اهل مبالغهگویی نیستم؛ بهمعنای واقعی کلمه آنچه امروز دارد انجام میگیرد در زمینه ادبیّات جنگ، ادبیّات دفاع مقدّس و کارهای هنریای که روی دفاع مقدّس میشود و کارهای ادبیّاتی که روی دفاع مقدّس میشود، باید صد برابر بشود؛ آنوقت میتوانیم در این زمینه احساس توفیق بکنیم.»
ادبیّات دفاع مقدّس باید تقویت بشود
«ما هر چه از لحاظ زمان از دفاع مقدّس دور میشویم، از لحاظ معرفت باید به دفاع مقدّس نزدیکتر بشویم؛ چرا؟ چون تحریف در کمین است، دستهای تحریفگر در کمینند. خب شماها که مردان جنگید الان حضور دارید، بالاخره شماها یک چیزی میگویید، یک دفاعی میکنید، امّا بیست سال دیگر خیلی از این جمعیّتی که امروز حضور دارند نیستند، سی سال دیگر عدّهی بیشتری نیستند. دست تحریف، این بخش پُردرخشش تاریخ ما را ممکن است مخدوش کند؛ لذا بایستی کار کنیم، معرفت ما بایستی زیاد بشود، ادبیّات دفاع مقدّس باید تقویت بشود.»
هر چه کار کنیم زیاد کار نکردهایم
«آدم باید بفهمد که این شرایطی که امروز ما داریم، این کشوری که داریم، این انقلابی که داریم، این نظامی که داریم، چه جوری حفظ شده و با چه قیمتی نگه داشته شده. هر کدام از آن مجاهدتها واقعاً یک چیز عجیبی است؛ آن وقت چه شخصیّتهایی، چه انسانهای بزرگی! ... وقتی یک خیل الماس و جواهر را روی همدیگر بریزند [مثل] یک کود، آدم اصلاً درست نمیفهمد؛ خب قیمتش خیلی است، آدم میداند؛ هر کدام هم قیمتش خیلی است؛ امّا این خیلی فرق میکند با اینکه یک دانه الماس را بدهند به شما و بگویند «آقا شما که الماسشناسی این را نگاه کن»؛ بعد آن را از شما بگیرند یکی دیگر بدهند دستتان.
ما آن مجموعه را همیشه دیدهایم ــ جنگ تحمیلی و هشت سال دفاع مقدّس و فداکاریِ پدرها و مادرها و همسرها ــ امّا دانهدانهی اینها را آدم باید نگاه بکند، و باید بفهمد: چه شخصیّتهایی، چه انسانهایی! اینها واقعاً یک چیزهای عجیبی است؛ اینها تاریخِ ما است، اینها سرگذشتِ واقعیِ ما است؛ متأسّفانه به اینها توجّه نمیکنند. ماها نشستهایم این کنار و همین طور از دور قضایا را تماشا میکنیم؛ اینها خیلی مهم است؛ روی اینها باید کار بشود. به نظر من اگر پنجاه سال روی همین مسائل مربوط به دفاع مقدّس و کارهایی که شده ــ همین جور کارها ــ کار انجام بگیرد، زیاد نیست؛ حالا یکی [از کارها] نوشتن است؛ بعضی از اینها میتواند فیلمنامههای خیلی خوب بشود؛ یعنی واقعاً میتواند فیلمنامههای خیلی خوبی بشود؛ [البتّه] یک ریزهکاریهایی در آنها هست. ما پنجاه سال واقعاً باید کار کنیم روی این مسائل؛ هر چه کار کنیم زیاد کار نکردهایم.»
برکات شهدا خیلی زیاد است
«این کتابهایی را که مربوط به زندگی شهدا است، بنده گاهی میخوانم؛ حقیقتاً درسدهنده است؛ بنده درس میگیرم، بنده روحیّه میگیرم از خواندن این کتابها؛ نشان میدهد که اینها چه شخصیّتهایی بودند، چه روحیّاتی داشتند، چه عظمتی داشتند، چه خدمتی کردند با این ایثار خودشان؛ جان خودشان را کف دست گرفتند وارد میدان شدند. شهدای هفتم تیر نمیدانستند که یک چنین حادثهای در انتظار آنها است؟ معلوم بود؛ آن روز هر کسی در این میدان حرکت میکرد، مثل کسی بود که در میدان مین دارد حرکت میکند؛ از همهطرف حوادث گوناگون بود، امّا درعینحال شجاعانه وارد این میدان شدند و حرکت کردند. برکات شهدا خیلی زیاد است؛ یعنی واقعاً با این تعبیرات نمیشود حقّ شهیدان را ادا کرد؛ واقعاً نمیشود کاری را که آنها کردند، خدمتی را که آنها کردند ادا کرد.»
اهالی خوش ذوق قلم، به میدان بیایند و تصویرسازی کنند
«هنرمندان ما بیایند به میدان، هنر نگارش، هنر تصویرسازی متنی و کتابی، اینها خیلی چیز مهمّی است. فقط دنبال فیلم [نباشند]؛ فیلم خوب است، فیلم خیلی لازم است، بنده بارها هم تکیه کردم و توصیه کردم، الان هم توصیه میکنم لکن این تکیه روی فیلم ما را از کتاب غافل نکند. اگر چنانچه افرادی که اهل نگارشند، اهل قلم خوب هستند، اهل ذوق در این معانی هستند، بنشینند تصویرسازی کنند، کتابهایی کوتاه که جوان حوصله کند بخواند، اینها را بسازند، کتاب تولید کنند؛ لازم نیست اغراق بکنند، لازم نیست خلاف واقع بگویند، همانی که هست را به درستی بیان کنند، به زیبایی و شیوایی بیان بکنند؛ این، دلها را جذب خواهد کرد؛ افراد را تحت تأثیر قرار میدهد.»
کار فرهنگی و کار هنری شما که روایت آن جهاد مقدس هست، جهاد است
«شما که دفاع مقدس را روایت میکنید، بخصوص آنهائی که روایت هنری میکنند، در واقع آئینهای هستید در مقابل یک مظهر جمال و جلال، که او را منعکس میکنید... اینکه تصور بشود که هنر دفاع مقدس در جامعهی ما مخاطب ندارد، طالب ندارد، این خطای بزرگی است... کار فرهنگی و کار هنری شما که روایت آن جهاد مقدس هست، جهاد است»
ظرفیت گسترده، وسیع و عمیق هنری و ادبی کشور برای تبیین دوره دفاع مقدس
«باید کاری کرد که نسل جدید و نسلهای بعد، از این ظرفیت، از ذخیرهی عظیم و گنج تمام نشدنی دفاع مقدس استفاده روحی کنند؛ امید پیدا کنند و خودشان را بشناسند... ظرفیت هنری و ادبی کشور برای تبیین دوره دفاع مقدس، خیلی گسترده، وسیع و عمیق است.»
نظر شما