به گزارش خبرگزاری ایمنا، در گوشه و کنار جهان، شهرهایی هستند که دیگر منتظر نفت و گاز نمیمانند، آنها چشم به آسمان دوختهاند، به خورشیدی که هر روز بیمنت طلوع میکند.
فرایبورگ آلمان، سان دیهگوی آمریکا و ماسدار امارات، شهرهایی هستند که تصمیم گرفتند انرژی پاک را جایگزین سوختهای آلوده کنند، نه به خاطر مد روز، بلکه به خاطر فردایی که نفس در آن سختتر میشود، البته شرایط ایران فرق دارد، کشوری با ۳۰۰ روز آفتابی در بیشتر مناطق، هنوز سهم ناچیزی از انرژی خورشیدی را در سبد انرژی خود دارد، نیروگاههای فسیلی هنوز نفسهای شهرها را میگیرند، آلودگی هوا ریهها را پر کرده و گرمایش زمین، دشتهای سرسبز را به بیابان تبدیل میکند، در چنین روزگاری «شهر خورشیدی» دیگر یک انتخاب نیست، ضرورت است.
اصفهان در این راستا قدمی رو به جلوتر برداشته است و شهرداری این کلانشهر وعده داده است که تا سال ۱۴۱۰ تمام برق مصرفی خود را از خورشید تأمین کند و در حال حاضر نزدیک به ۲۰ درصد این راه را رفته است.
باغ ارغوان، ساختمان شورای اسلامی شهر، بوستانها و بعضی معابر، حالا با انرژی خورشید روشن میشوند، اما سوال اصلی اینجاست که وقتی پنلها فقط روی بام ساختمانهای شهرداری باشد، اما خانه مردم در تابستان همچنان با قطعی برق دستوپنجه نرم کند، آیا بهواقع میتوان گفت اصفهان یک شهر خورشیدی شده است؟
مردم چه نقشی در این مسیر دارند؟ شورای اسلامی شهر چطور میتواند ۳۰ دستگاه اجرایی استان را پای کار بیاورد؟ تحریم و گرانی تجهیزات، تا چه اندازه این رویا را به تعویق انداخته است؟ و مهمتر از همه، یک شهروند اصفهانی چه تغییری در زندگی روزمره خود احساس خواهد کرد؟
آنچه در ادامه میخوانید، حاصل گفتوگوی خبرنگار ایمنا با سید امیر سامع، نایبرئیس شورای اسلامی شهر اصفهان درباره «شهر خورشیدی»؛ از چالشها تا راهکارها، از نقش مردم تا الزام دستگاهها و از تحریم تا امید است.
شهر خورشیدی اصفهان؛ کاهش مصرف انرژی با تغییر رفتار و استفاده از منابع تجدیدپذیر
ایمنا: شهرداری میگوید تا سال ۱۴۱۰ انرژی مصرفی را بهطور کامل از خورشید تأمین میکند، اما اگر روزی برسد که همه برق شهرداری خورشیدی شود، اما خانههای مردم همچنان درگیر قطعی برق تابستان باشد، آیا میتوان گفت شهر خورشیدی است؟ مرز بین خودکفایی سازمانی و خودکفایی شهری کجاست و چند درصد از این مسیر تا امروز طی شده است؟
سامع: شهر خورشیدی یعنی شهری که سعی میکند نیازهای انرژی خود را بهجای استفاده از انرژیهای فسیلی که هم محدود هستند و هم محیط زیست را آلوده میکنند، از منبع بیکران خورشید تأمین کند.
انرژیهای فسیلی میتوانند جاهای بهتری استفاده شوند و بهرهوری بیشتری داشته باشند و ثروت بیشتری برای کشور به همراه آورند.
شهر خورشیدی شهری است که همه بخشهای آن شامل ادارات، دستگاهها، صنعت، کشاورزی، مسکونی و تجاری بتوانند از انرژی خورشیدی استفاده کنند.
شهر خورشیدی سه گام اساسی دارد؛ گام نخست کاهش مصرف انرژی با تغییر رفتار و طراحی مناسب ساختمانهاست، بهطور مثال در این اتاق میتوانستیم همه چراغها را روشن کنیم، اما تنها با یک چراغ کارهای خود را انجام میدهیم که این دیدگاه، رفتاری است نه تجهیزاتی.
گام دوم تأمین انرژی مورد نیاز با تجهیزات بهرهور است؛ بهجای استفاده از لامپهای رشتهای قدیمی، از لامپهای الایدی کممصرف با بیشترین بازدهی استفاده میکنیم.
در گام سوم، انرژی مورد نیاز برای تجهیزات بهرهور باید از منابع تجدیدپذیر تأمین شود و در حال حاضر روی بام ساختمان شورای اسلامی شهر اصفهان نزدیک به ۲۰ کیلووات انرژی خورشیدی تولید میشود که طی روز میتواند به شبکه شهر تحویل داده شود.
مسکونیها، تجاریها، ادارات، دستگاهها، دانشگاهها، نهادها و پس از آن صنایع و کشاورزی همه باید در تحقق شهر خورشیدی مشارکت کنند و شهرداری نیز با برخی از این بخشها مستقیم ارتباط دارد.
تغییر رفتار مصرف انرژی، طراحی صحیح ساختمانها، استفاده از تجهیزات بهرهور و تأمین انرژی از خورشید، چهار رکن اساسی برای تبدیل اصفهان به یک شهر خورشیدی است.
ایمنا: برنامه شورای اسلامی شهر اصفهان برای الزام بیش از ۳۰ دستگاه اجرایی استان به احداث نیروگاههای خورشیدی در سال جاری چیست؟
سامع: شورای اسلامی شهر باید در همه حوزهها نفوذ داشته باشد و موضوع شهر خورشیدی را دنبال کند؛ در عرصه شهری برای بحث ساختمانها باید از نظام مهندسی و راه و شهرسازی پیگیری شود که ضوابط و مقررات ملی ساختمان اجرا شود.
در حوزه صنایع باید با شرکتهای شهرکهای صنعتی پیگیری شود که تجهیزات فرسوده بهروز شوند و بتوانند از انرژی تجدیدپذیر استفاده کنند.
در حوزه کشاورزی از طریق چاههای آب و در حوزه ادارات و دستگاهها که حدود ۳۰ دستگاه در استان هستند، هر دستگاه باید ضابطهای داشته باشد که انرژی کمتری مصرف کند، بهرهور استفاده کند و انرژی تجدیدپذیر تولید کند.
ظرفیت دستگاههای مختلف از جمله راه و شهرسازی، محیط زیست، آب، برق، گاز، دانشگاهها، علوم پزشکی، منابع طبیعی، صنایع، بازرگانی، آموزش و پرورش، مساجد و حسینیهها زیاد است و اگر هر دستگاه در استان ۱۰، ۲۰ یا ۵ مگاوات انرژی خورشیدی نصب کند، به عدد مطلوبی میرسیم.
شهر خورشیدی شعار دستنیافتنی نیست و شهرداری بهعنوان یکی از دستگاهها این کارها را انجام داده است، مصرف خود را به حداقل رسانده و همه موتورخانهها را استاندارد کرده است.
شرایط جنگ و افزایش قیمت دلار بر هزینه نیروگاههای خورشیدی تاثیر دارد و نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی که پیشتر حدود سه میلیارد تومان هزینه داشت، اکنون حدود پنج میلیارد تومان هزینه دارد، اما این کاری است که باید انجام دهیم.
همه دستگاههای استان بودجه دارند و میتوانند از محل بودجه خود صرفهجویی کنند، هر دستگاه در سال جاری میتواند پنج مگاوات انرژی خورشیدی ایجاد کند و این موضوع نشان میدهد شهر خورشیدی قابل انجام است و یک شعار نیست.
شهرداری اصفهان ممیزی انرژی انجام داده و مصرف خود را به حداقل رسانده است و سایر دستگاهها نیز میتوانند این کار را انجام دهند، همچنین بعضی دستگاهها این کار را شروع کردهاند و سایر دستگاهها نیز میتوانند به آنها بپیوندند.
ایمنا: مردم چه نقشی در تحقق شهر خورشیدی دارند؟
سامع: نقش مردم در تحقق شهر خورشیدی پررنگ است و مردم باید حس کنند که از نظر محیط زیستی، پایداری برق و از نظر اقتصادی به نفع آنهاست که یک نیروگاه پنج کیلوواتی روی بام خانه خود ایجاد کنند.
هزینه احداث یک نیروگاه پنج کیلوواتی امروز حدود ۲۰۰ میلیون تومان است و ما باید این کار را تبیین و ترویج کنیم و نمونههای موفق را ایجاد کنیم.
شهرداری اصفهان بیش از ۶۰ نیروگاه خورشیدی کوچک و بزرگ از ۱۰ کیلووات تا یک مگاوات دارد و الگوسازی و نمونهسازی انجام شده است.
وزارت نیرو بهجای یارانه دادن به سوختهای فسیلی میتواند برق تجدیدپذیر را با قیمت بالاتری خریداری کند تا مردم برای احداث نیروگاه خورشیدی ترغیب شوند.
طبق برنامه زمانبندی شده برای احداث نیروگاههای خانگی، اگر در سال ۱۴۰۴ سه هزار خانه، در سال ۱۴۰۵ ۱۰ هزار خانه و در سال ۱۴۰۶ ۲۰ هزار خانه میتوانستند نیروگاه پنج کیلوواتی احداث کنند، به عدد خوبی میرسیدیم.
از ۴۰۰ هزار خانه شهر، با این نسبت میتوانیم به ۶۰ هزار نیروگاه خورشیدی ۱۰ کیلوواتی دست پیدا کنیم که حدود ۶۰۰ مگاوات معادل نیاز انرژی شهر اصفهان را تأمین میکند.
شهرداری بیش از ۲۰ درصد انرژی مصرفی خود را از طریق نیروگاههای خورشیدی تأمین میکند و شهرداری این کار را انجام داده و سایر دستگاهها نیز باید به این نقطه برسند و شورای اسلامی شهر باید این موضوع را پیگیری کند.
دو بحث اصلی وجود دارد؛ نخست اینکه شهرداری و سایر دستگاههای استان موظف هستند بخشی از انرژی مصرفی خود را به صورت خورشیدی تأمین کنند که در قانون هم دیده شده و دوم بحث مردمی و مردمیسازی احداث نیروگاههای خورشیدی روی بام خانهها است که باید دنبال شود.
تحریم مانع توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی نیست
ایمنا: شورای اسلامی شهر بهعنوان پل ارتباطی بین شهروندان و حاکمیت، چه رایزنیها و اقداماتی با دولت و مجلس برای رفع موانع قانونی، تأمین تجهیزات با وجود تحریمها و اتصال پایدار برق خورشیدی شهروندان به شبکه سراسری انجام داده است؟
سامع: در بحث نیروگاههایی که در خانهها و بهصورت شهری احداث میشود، مسئله تحریم چندان مهم نیست، اما اتفاقی که پس از جنگ تحمیلی در منطقه افتاده، مسائل مربوط به واردات را کمی به هم ریخته است، اما تجهیزات از کشور چین بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان این تجهیزات قابل تأمین است.
ممکن است در جابهجایی، انتقال، گمرک و ترخیص این تجهیزات مشکلاتی وجود داشته باشد که باید آسان شود، اما تحریم مسئله اصلی نیست و اقتصادی بودن طرح مطرح است؛ قیمت تجهیزات نسبت به دلار و ریال افزایش پیدا کرده است و وزارت نیرو باید قیمت خرید تضمینی را تعیین کند.
برق تولیدی از نیروگاههای خورشیدی در بورس قابل فروش است و از مردم دعوت میکنم برای احداث این نیروگاهها اقدام کنند، همچنین اگر دولت بتواند با توجه به افزایش قیمت تجهیزات نسبت به ریال، قیمتهای مناسبتری را برای خرید تضمینی برق ایجاد کند، مردم بهتر تشویق میشوند.
ممکن است مردم تصور کنند سرمایهگذاری در کار دیگری بهره بیشتری دارد، اما این طرح ضمن داشتن درآمد حلال و پاک، از محل فروش تضمینی برق قابل انجام است و میتواند با سرعت بیشتری در شهر اجرا شود.
ایمنا: توسعه شهر خورشیدی نیازمند سرمایهگذاری کلان است. با توجه به محدودیتهای بودجه شهرداری، شورای شهر چه مشوقها و مدلهای اقتصادی (همچون خرید تضمینی برق یا معافیتهای مالیاتی) را برای ترغیب سرمایهگذاران بخش خصوصی بهویژه شهروندان برای نصب پنلهای خورشیدی در خانهها، مدارس و مساجد طراحی کرده است؟ آیا مصوبه خاصی در این زمینه داشتهاید؟
سامع: شهرداری این کار را انجام داد و بخشی از بودجه را به این موضوع اختصاص داد که بخش زیادی از آن بهصورت داوطلبانه انجام شده است؛ وزارت نیرو قواعدی را تعیین میکند که واحدهای اداری، دستگاهها و واحدهای صنعتی و صنفی نیز بخشی از انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر تولید کنند و در غیر این صورت باید پول بیشتری برای برق خود بپردازند.
وظیفه شهرداری سرمایهگذاری در بخش ایجاد نیروگاه برای خانههای مردم نیست، اما بانکها در این زمینه اعلام آمادگی کردهاند و چند بانک برای ارائه وامهای قرضالحسنه یا کمبهره به مردم جلو آمدهاند، همچنین بعضی بانکها حاضر هستند با مردم مشارکت کنند یا با قیمتهای مناسبتر و بهصورت قسطی، تجهیزات نیروگاههای خورشیدی را در اختیار مردم قرار دهند.
اعلام آمادگی بانکها برای ارائه وام قرضالحسنه و کمبهره برای نیروگاههای خورشیدی خانگی
این کار فراتر از وظیفه شهرداری است و ما باید در شورای اسلامی شهر این موضوع را از دستگاهها دنبال کنیم. تفاهمنامههای خوبی نیز انجام شده است؛ در جلساتی که با حوزه شهرسازی داشتیم، قرار شد بیشترین همکاری برای نصب تجهیزات روی پشتبام ساختمانها انجام شود و هیچگونه محدودیتی برای ایجاد نیروگاههای خورشیدی وجود ندارد.
برخی شرکتها نیز با حضور در شهرداری و با اطمینان از اینکه مجوزهای لازم از حوزه شهرسازی دریافت میشود، از این فرصت برای ایجاد نیروگاههای خورشیدی استفاده کردهاند و خیالشان راحت شده است.
نیروگاههای فسیلی با مصرف آب و انرژی، بازدهی ۳۰ درصدی دارند
ایمنا: اگر قرار باشد همین امروز، تنها در یک جمله، به یک شهروند اصفهانی بگویید که شهر خورشیدی بهطور دقیق چه تغییری در زندگی روزمره او ایجاد خواهد کرد که لمسش کند، آن جمله چیست؟
سامع: یک نیروگاه وقتی میخواهد برق تولید کند، بهشدت آب و انرژی مصرف میکند، زیرا بازدهی آن ۳۰ درصد است و هنگامی که نیروگاه میخواهد سه واحد برق تولید کند، هفت واحد گرما را به محیط میدهد و شهر اصفهان در اثر این آلایندهها، شاهد کاهش میزان بارش و افزایش دما در یک دوره چندساله بوده است.
این عوامل بهمرور موجب میشود که اقلیم شهر تغییر کند؛ بخشی از این تغییر جهانی، ملی و بخشی منطقهای است.
مصرف کمتر انرژی فسیلی و تولید بیشتر انرژی خورشیدی به پاکی شهر کمک میکند، اگر انرژی کمتری مصرف کنیم و انرژی خورشیدی بیشتری تولید کنیم، بهطور قطع شهری پاکتر و بهرهمندتر خواهیم داشت و ثروت کشور نیز در جای دیگر استفاده میشود.
نظر شما