به گزارش خبرگزاری ایمنا، در ذهن بسیاری از افراد، پرونده واکسیناسیون با تزریق واکسن در سنین نوزادی و مدرسه بسته میشود، گویی بدن پس از عبور از کودکی دیگر به کمک واکسنها نیاز نخواهد داشت و این تصور اگرچه رایج است، اما از واقعیتهای بیولوژیکی فاصله زیادی دارد، چراکه سیستم ایمنی انسان سفری پویا و در حال تغییر را در طول حیات طی میکند.
با سپری شدن سالها و ورود به دهههای میانی زندگی و سپس سالمندی، نه تنها سرعت و قدرت واکنش سلولهای دفاعی به مرور کاسته میشود، بلکه عوامل دیگری مانند ابتلا به بیماریهای مزمن، مصرف منظم بعضی داروها و حتی تغییرات سبک زندگی، میتوانند توانایی بدن را در به خاطر سپردن و مقابله با عوامل عفونی تضعیف کنند.
از سوی دیگر، جامعه بزرگسالان طیف متنوعی از موقعیتهای پرخطر را تجربه میکند که در کودکی معنایی نداشتند و رفتن سفرهای ویژه، اشتغال در حرفههای درمانی یا دندانپزشکی و بارداری، شرایطی است که توجه ویژهای به وضعیت ایمنی بدن را ضروری میسازند.
آیا در بزرگسالی نیز نیاز به تزریق واکسن داریم؟ / کدام واکسنها فقط برای دوران کودکی است؟
رضا فدایی، متخصص بیماریهای عفونی و مسئول بیماریهای واگیر در مرکز بهداشت استان اصفهان در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه سیستم ایمنی بدن در بزرگسالی کامل شده است، اما با افزایش سن و نزدیک شدن به سالمندی، ممکن است آمادگی حداکثری خود را تا حدودی از دست بدهد، اظهار کرد: همچنین در طول زندگی ممکن است بیماریهایی ایجاد شود که سیستم ایمنی را تضعیف کنند یا داروهایی مصرف شود که اثر تضعیفکنندگی روی ایمنی داشته باشند.
وی با بیان اینکه با توجه به این شرایط، واکسیناسیون در بزرگسالی نیز مصادیقی دارد، افزود: در مورد بسیاری از واکسنهای دوران کودکی مانند واکسن سل، سرخک، اوریون، سرخجه، دیفتری، هموفیلوس و سایر واکسنهای مشمول برنامه ملی، در بزرگسالی نیازی به تکرار نیست، زیرا احتمال ابتلای بزرگسالان به این بیماریها بسیار کم است و آثار واکسیناسیون کودکی همچنان در بدن باقی میماند.
متخصص بیماریهای عفونی و مسئول بیماریهای واگیر در مرکز بهداشت استان اصفهان با بیان اینکه در مقابل بعضی واکسنها نیاز به یادآوری دارند، تصریح کرد: از جمله واکسن توأم (دیفتری و کزاز) که باید هر ۱۰ سال یک بار تزریق شود، به این معنا که بعد از کلاس دهم دبیرستان، افراد هر ۱۰ سال یک بار باید این واکسن را تزریق کنند تا در صورت بروز جراحت، منجر به ابتلا به کزاز نشود.
ضرورت تزریق واکسن آنفلوانزا برای افراد دارای بیماریهای مزمن و مادران باردار / تزریق واکسن آنفلوانزا فقط محدود به شهریور نیست
فدایی با بیان اینکه واکسن آنفولانزای فصلی نیز توصیه میشود، ادامه داد: توصیه میشود در شهریور که واکسنهای جدید آنفلوانزا به بازار میآید، افراد به ویژه کسانی که بیماری مزمن دارند و دارو مصرف میکنند و همچنین مادران باردار، این واکسن را از داروخانه تهیه و تزریق کنند، در سیستم بهداشت نیز برای مادران باردار و کارکنان در تماس با بیمار در بیمارستانها سهمیه محدودی وجود دارد.
وی با بیان اینکه تزریق واکسن آنفولانزا فقط محدود به شهریور نیست و در تمام طول پاییز و زمستان مفید است و از اپیدمیهای آنفولانزا جلوگیری میکند، گفت: واکسن هپاتیت B جزو واکسنهای کودکی است و باید در همان مقطع تزریق شده باشد.
افراد دارای مشاغل خاص باید از میزان آنتیبادی خود علیه بیماری هپاتیت B مطلع باشند
متخصص بیماریهای عفونی و مسئول بیماریهای واگیر در مرکز بهداشت استان اصفهان با بیان اینکه افراد دارای مشاغل خاص مانند جراحی و دندانپزشکی باید از میزان آنتیبادی خود علیه بیماری هپاتیت B مطلع باشند و در صورت پایین بودن سطح آن، واکسن را تکرار کنند، اضافه کرد: برای بسیاری از سفرها مانند حج و عتبات، تزریق واکسن هپاتیت B توصیه میشود.
فدایی خاطرنشان کرد: در بزرگسالی واکسن توأم (کزاز و دیفتری) هر ۱۰ سال یک بار، واکسن هپاتیت B برای بعضی مشاغل پزشکی در صورت پایین بودن آنتیبادی و واکسن آنفولانزای فصلی به ویژه برای افراد دارای بیماری مزمن ضروری است و ایمنی بدن در برابر عوامل بیماریزا باید تا زمانی که حیات افراد ادامه دارد، ادامه پیدا کند.
بعضی بیماریها برخلاف تصور، مختص دوران خردسالی نیستند و در بزرگسالی نیز میتوانند با شدتی بالاتر ظاهر شوند، به ویژه اگر سالها از آخرین تماس سیستم ایمنی با پادگن آن بیماری گذشته باشد و در این شرایط مفهوم دُز یادآور معنایی حیاتی پیدا میکند و دیگر نمیتوان آن را یک توصیه یا دستورالعمل کلیشهای تلقی کرد.
بیماریهای فصلی مانند آنفلوانزا الگوی متفاوتی دارند و هر سال با سویههای تازهای بازمیگردند، به طوری که ایمنی طبیعی یا واکسیناسیون سال قبل تضمینی برای محافظت مجدد ایجاد نمیکند و افراد دارای شرایط خاص مانند مادران باردار، مبتلایان به بیماریهای زمینهای قلبی یا ریوی و کارکنان مراکز درمانی بیش از دیگران در معرض خطر عوارض شدید این ویروسها قرار دارند.
نگاه به واکسیناسیون در بزرگسالی باید از یک اقدام درمانی مقطعی به یک استراتژی مادامالعمر برای حفظ کیفیت زندگی تبدیل شود تا افراد با آگاهی از وضعیت ایمنی خود، برنامهای منظم برای بهروزرسانی دفاعهای بیولوژیک در نظر بگیرند و باید توجه داشت که محافظت از سلامتی، نیازمند هوشمندی مداوم است.
نظر شما