به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، برخی تصاویر، سالها پس از ثبت شدن تازه معنا پیدا میکنند، در روز انتشار، تنها یک عکس خبری هستند؛ چند فریم از یک سفر استانی، دیداری رسمی و تصویری که در هیاهوی خبرهای روزمره بهسرعت از برابر نگاهها عبور میکند اما زمان، بعضی قابها را از یک تصویر معمولی فراتر میبرد و آنها را به بخشی از حافظه تاریخی یک سرزمین تبدیل میکند.
عکس شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی در قلعه فلکالافلاک، امروز یکی از همان قابهاست، در آن تصویر، رئیسجمهور وقت در کنار دیوارهای سترگ فلکالافلاک ایستاده است؛ دژی که قرنها بر فراز خرمآباد پابرجا مانده و روایتگر خاموش تاریخ زاگرس بوده است. در ظاهر، قاب ساده بهنظر میرسد؛ بازدیدی رسمی، حضور جمعی از مسئولان و رئیسجمهوری که از یکی از مهمترین آثار تاریخی غرب ایران دیدن میکند.
اما امروز، آن تصویر معنایی فراتر پیدا کرده است، اکنون دره تاریخی خرمآباد و مجموعه ارزشمند پیرامون فلکالافلاک در فهرست میراث جهانی ثبت شدهاند؛ رخدادی تاریخی برای لرستان که سالها بهعنوان یکی از مهمترین مطالبات فرهنگی و تمدنی استان دنبال میشد.
حالا وقتی دوباره به آن قاب نگاه میشود، تصویر تنها روایت یک بازدید رسمی نیست؛ بلکه بخشی از مسیری را بازگو میکند که به دیدهشدن جهانی خرمآباد انجامید.
شهید رئیسی در سفر به لرستان، تنها از یک بنای تاریخی بازدید نکرد؛ او به مسئلهای مینگریست که برای مردم این استان، بخشی از هویت تاریخی و حافظه جمعیشان بهشمار میرود.
فلکالافلاک برای لرستان فقط یک قلعه نیست؛ قلب تاریخی خرمآباد است. قلعهای که از فراز برجهایش میتوان قرنها تاریخ را تماشا کرد؛ از کوچ ایلها و فراز و فرود حکومتها تا روایت روزگار معاصر را دید.
سالها پرونده ثبت جهانی دره خرمآباد و فلکالافلاک میان پیچیدگیهای اداری، کمبود اعتبارات و مشکلات مربوط به حریم تاریخی متوقف مانده بود. بسیاری بیم آن داشتند که این ظرفیت بزرگ تمدنی، زیر غبار فراموشی باقی بماند، اما سفر دولت سیزدهم به لرستان، بار دیگر نگاه ملی را متوجه این پرونده کرد.
پس از آن سفر، موضوع آزادسازی حریم فلکالافلاک، ساماندهی محدوده تاریخی و پیگیری روند ثبت جهانی با جدیت بیشتری دنبال شد؛ روندی که در نهایت به ثبت جهانی دره خرمآباد انجامید و نام این شهر را در نقشه میراث جهانی پررنگتر کرد.
شاید در ظاهر، میان یک عکس و ثبت جهانی یک اثر تاریخی فاصله زیادی وجود داشته باشد، اما برخی تصاویر نشانه تغییر نگاهها هستند.
وقتی رئیسجمهور یک کشور در سفر استانی خود مقابل یک اثر تاریخی میایستد و آن را به بخشی از روایت ملی تبدیل میکند، در واقع آن موضوع را وارد دایره اولویتهای کشور کرده است.
فلکالافلاک پس از سالها، دوباره دیده شد اما آنچه امروز به این قاب عمق بیشتری میبخشد، تنها مسئله ثبت جهانی نیست؛ سرنوشت مردی است که در آن تصویر حضور دارد.
شهید رئیسی، رئیسجمهوری بود که بخش مهمی از هویت سیاسی و مدیریتیاش با سفرهای استانی گره خورده بود؛ سفرهایی که او را از پایتخت به دورترین نقاط کشور و میان مردم میبرد. او باور داشت مسائل استانها را باید از نزدیک دید و صدای مناطق کمتر دیدهشده را بیواسطه شنید.
سرانجام نیز در مسیر یکی از همین سفرهای خدمت، آسمانی شد، از همین رو، امروز تصویر او در فلکالافلاک تنها یک عکس آرشیوی نیست؛ روایتی است از رئیسجمهوری که سفر را نه تشریفات اداری، بلکه بخشی از مفهوم خدمت میدانست.
در آن قاب، مردی ایستاده که اندکی بعد نامش با شهادت در راه خدمت پیوند خورد و پشت سر او، قلعهای قرار دارد که امروز مسیرش به ثبت جهانی رسیده است، شاید راز ماندگاری این تصویر نیز در همین پیوند نهفته باشد؛ پیوند میان یک انسان و یک تاریخ.
فلکالافلاک قرنها پابرجا مانده تا روایتگر تاریخ لرستان باشد و امروز، یکی از ماندگارترین قابهای معاصر این قلعه، تصویر رئیسجمهوری است که آمد تا خرمآباد دوباره دیده شود؛ رئیسجمهوری که سفرهایش نیمهتمام ماند، اما رد نگاهش در حافظه این شهر باقی ماند.
امروز، وقتی دوباره به آن قاب نگاه میکنیم، تصویر تنها روایت یک بازدید استانی را بازگو نمیکند،در یکسو، رئیسجمهوری ایستاده که سفرهایش را برای دیدن ایرانِ دور از مرکز انتخاب کرده بود؛ مردی که نامش با حضور در میان مردم و شهادت در مسیر خدمت گره خورد. در سوی دیگر، فلکالافلاکی قرار دارد که پس از ثبت جهانی دره خرمآباد، بیش از هر زمان دیگری به نماد هویت تاریخی لرستان تبدیل شده است.
اما تاریخ، همیشه آرام باقی نمیماند، همان قلعهای که شهید رئیسی روزی مقابل آن ایستاد و بر اهمیت حفظ و معرفی آن تأکید شد، در ماههای اخیر از موج حملات رژیم صهیونیستی به خرمآباد نیز بینصیب نماند؛ حملاتی که به حریم تاریخی فلکالافلاک و بخشهایی از محدوده پیرامونی آن آسیب وارد کرد و شاید همین، معنای آن عکس را عمیقتر میکند.
قابی که روزی روایت «دیدهشدن» فلکالافلاک بود، امروز به سندی برای «حفظکردن» آن تبدیل شده است؛ گویی تاریخ، بار دیگر از دل همان تصویر یادآوری میکند که میراث یک سرزمین، تنها با ثبت جهانی ماندگار نمیشود، بلکه باید در برابر فراموشی، تهدید و زخم زمان نیز پاسداری شود.
فلکالافلاک هنوز ایستاده است؛ همانگونه که تصویر شهید رئیسی در کنار آن، همچنان روایتگر روزهایی است که یک رئیسجمهور، تاریخ لرستان را فقط تماشا نکرد، بلکه تلاش کرد آن را دوباره به حافظه ایران و جهان بازگرداند.
نظر شما