به گزارش خبرگزاری ایمنا، تحولات جوی نشان میدهد که اقلیم ایران ماهیتی پویا و متغیر دارد، ماهیتی که میتواند در بازهای کوتاه، مناطق مختلف کشور را با شرایط متفاوتی از نظر بارش، دما و رطوبت روبهرو کند و این تغییرات نهتنها بر زندگی روزمره اثر میگذارد، بلکه نقش مستقیمی در وضعیت منابع آبی، کشاورزی و مدیریت بحران دارد.
پراکندگی بارشها در نقاط مختلف کشور، در کنار نوسانات دمایی، تصویری چندلایه از شرایط اقلیمی ترسیم میکند، بعضی مناطق نشانههایی از بهبود وضعیت رطوبتی را تجربه میکنند و برخی دیگر همچنان با چالش کمبارشی یا تنش خشکی مواجهاند و همین تفاوتها ضرورت تحلیل منطقهای و پرهیز از نگاه یکسان به کل کشور را برجسته میکند.
از سوی دیگر، بررسی شاخصهای مرتبط با خشکسالی و تغییرات دما نشان میدهد که ارزیابی وضعیت جوی تنها با اتکا به یک مؤلفه امکانپذیر نیست. مجموعهای از عوامل در کنار هم تعیین میکنند که شرایط فعلی تا چه اندازه میتواند پایدار یا گذرا باشد و چه پیامدهایی برای ماههای پیشرو خواهد داشت.
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه در هفته سی و دوم از سال زراعی جاری و از تاریخ هفتم تا سیزدهم اردیبهشت، به جز استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان، سایر استانهای کشور بارندگی داشتهاند، اظهار کرد: میانگین بارش استان آذربایجان شرقی ۹.۶ میلیمتر، آذربایجان غربی ۷.۸ میلیمتر، البرز ۴.۶ میلیمتر، ایلام ۱۲.۲ میلیمتر از میانگین بارش بلندمدت طی این هفته بیشتر و میانگین بارش کشور نسبت به بلندمدت ۰.۳ میلیمتر کمتر بوده است.
وی افزود: میانگین بارش استان بوشهر ۱ میلیمتر، خراسان رضوی ۲.۲ میلیمتر، زنجان ۹.۹ میلیمتر، قزوین ۴.۶ میلیمتر، کرمانشاه ۸۸ میلیمتر، کهگیلویه و بویراحمد ۱.۸ میلیمتر، لرستان ۷.۹ میلیمتر و همدان ۲۱.۵ میلیمتر از میانگین بارش بلندمدت طی این هفته بیشتر و میانگین بارش کشور نسبت به بلندمدت ۰.۳ میلیمتر کمتر بوده است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: بیشینه بارش تجمعی این هفته در ایستگاه بادامستان در استان زنجان به میزان ۹۴.۲ میلیمتر، ایستگاه صید نظری در استان ایلام به میزان ۹۳ میلیمتر و ایستگاه ده حیدر در استان همدان به میزان ۸۳.۵ میلیمتر ثبت شده است.
ضیائیان با بیان اینکه نقشه بالا انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سی و دوم از سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه بلندمدت (۱۳۹۹-۱۳۷۰) را نشان میدهد، ادامه داد: مطابق با نقشه زیر، انحراف بارش دریافتی نسبت به بلندمدت طی این هفته در بخشهایی از شمال غرب و زاگرس شمالی و میانی بیشتر از نرمال و سایر مناطق کشور نرمال بوده است.
وی گفت: استانهای خراسان رضوی، گلستان، آذربایجان شرقی و غربی، البرز، قزوین، زنجان، همدان، کرمانشاه، ایلام، کرمان و بوشهر در بخشهایی از مساحت خود بارش بیشتر از نرمال تا ۸۰ میلیمتر داشتهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استانهای خراسان شمالی، مازندران، اردبیل، کردستان، لرستان، مرکزی، اصفهان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و فارس در بخشهایی از مساحت خود بارش بیشتر از نرمال تا ۴۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارش کمتر از نرمال تا ۴۰ میلیمتر داشتهاند.
ضیائیان با بیان اینکه استان چهارمحال و بختیاری در بخشهایی از مساحت خود بارش کمتر از نرمال تا ۶۰ میلیمتر داشته است، افزود: سایر استانهای کشور نیز در شرایط نرمال بوده است.
وی با اشاره به اینکه نقشه بالا بیانگر وضعیت خشکسالی طبق شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه EDI است، تصریح کرد: این نقشه نشان میدهد از نظر شاخص مؤثر خشکسالی در این ۱۴ روز، نواحی مرکزی و شرق کشور در تمام یا بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف تا متوسط داشته است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه استانهای همدان، کرمانشاه، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف داشتهاند، ادامه داد: استانهای گلستان، تهران، البرز، قزوین، سمنان، قم، اصفهان، یزد، خراسان جنوبی، کرمان، چهارمحال و بختیاری و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف تا متوسط داشتهاند.
ضیائیان گفت: استان هرمزگان در شرایط نرمال بوده است و سایر استانهای کشور در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا متوسط و در بخشهایی دیگر خشکسالی خفیف تا متوسط داشتهاند.
وی اضافه کرد: نمودار و نقشه زیر بیانگر اختلاف میانگین دمای هفته سی و دوم از سال زراعی جاری با میانگین دما در بلندمدت (۱۳۹۹-۱۳۷۰) در هفته مشابه برای کشور و استانها است که در کل کشور ۰.۸ کاهش داشته است و بیشتر استانها روند کاهش دما را تجربه کردهاند،
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان گیلان به میزان ۴.۲ و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان ایلام به میزان ۳.۱ بوده است و استانهای قزوین، زنجان و البرز تغییر دمایی محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
آنچه از بررسی شرایط جوی برمیآید، استمرار الگوی نوسانی در اقلیم کشور است، الگویی که در آن، همزمان نشانههایی از ترسالی و خشکسالی در نقاط مختلف دیده میشود. این وضعیت، بیش از هر چیز بر ضرورت پایش مداوم و تحلیل دقیق دادههای هواشناسی تأکید دارد.
مدیریت منابع آب و برنامهریزی بخش کشاورزی در چنین شرایطی نیازمند رویکردی منعطف و آیندهنگر است. تغییرات دمایی و نوسانات بارش میتواند بر چرخههای تولید، ذخیره و مصرف آب اثر بگذارد و تصمیمگیریهای کوتاهمدت و بلندمدت را تحت تأثیر قرار دهد.
آنچه اهمیت دارد آمادگی در برابر تغییرات و تقویت سازوکارهای پیشبینی و مدیریت بحران است، شناخت روندهای جوی و توجه به شاخصهای اقلیمی میتواند مسیر تصمیمسازی را هموارتر کند و تابآوری کشور را در برابر ناپایداریهای آبوهوایی افزایش دهد.
نظر شما