علی فرهادی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اینکه کنترل مصرف آب در بخش کشاورزی از مهمترین رویکردهای مدیریت بهینه منابع آبی به شمار میرود، اظهار کرد: یکی از روشهای مؤثر در این زمینه، استفاده از محیطهای کنترلشده همچون گلخانهها است که در سالهای اخیر بهدلیل کارایی بالا و بهرهوری مناسب، توسعه قابل توجهی پیدا کرده است. زمانی که شرایط آبیاری در تولیدات گلخانهای بهصورت دقیق مدیریت و کنترل شود، هزینههای مربوط به کوددهی، آبیاری و حتی خرید تجهیزات جانبی به میزان چشمگیری کاهش پیدا میکند و بهرهوری تولید نیز افزایش پیدا میکند.
وی با بیان اینکه گلخانهها از محیطهای کنترلشدهای هستند که امکان پرورش انواع گیاهان زینتی و صیفیجات را فراهم میکنند، افزود: این فناوری در سالهای اخیر بهعنوان یک راهکار راهبردی در حوزه کشاورزی مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته است، زیرا علاوهبر افزایش بهرهوری تولید، میتواند وابستگی کشورها به واردات محصولات کشاورزی را کاهش دهد و در نهایت نقش مهمی در تقویت امنیت غذایی در سطح منطقهای ایفا کند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان درباره تعریف محیطهای کنترلشده در گلخانهها افزود: محیط کنترلشده فضایی است که در آن پارامترهای اصلی محیطی از جمله دما، رطوبت، نور، تهویه، میزان آب و حتی مواد غذایی مورد نیاز گیاهان، بهجای آنکه تحت تأثیر مستقیم شرایط طبیعی قرار گیرد، توسط انسان و با استفاده از فناوریهای مختلف مدیریت و تنظیم میشود تا بهترین شرایط برای رشد و تولید گیاه فراهم شود.
فرهادی با اشاره به اینکه کیفیت آب در کشت گلخانهای از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و انتخاب نوع کشت باید متناسب با شرایط و کیفیت آب موجود انجام شود، تصریح کرد: در بسیاری از مناطق، کیفیت آب مناسب نیست یا میزان شوری آن بالاست، بنابراین لازم است از روشها و راهکارهایی استفاده شود تا آب با کیفیت مناسب و به شکل بهینه در اختیار بوتههای گلخانهای قرار گیرد و از بروز تنشهای ناشی از شوری جلوگیری شود.
وی توضیح داد: گلخانهدار باید هزینههای مرتبط با اجرای چنین سیستمهایی را بهطور دقیق در نظر بگیرد و در عین حال از رهاسازی آب مازاد حاصل از این فرایند جلوگیری کند و آن را دوباره در چرخه بهرهوری قرار دهد. در همین راستا توسعه کشتهای مقاوم به شوری نیز پیشنهاد میشود، زیرا استفاده از این گونهها میتواند در رشد و عملکرد بسیاری از درختان میوه و محصولات کشاورزی تأثیر مثبتی داشته باشد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان ادامه داد: در بسیاری از مناطق جهان از پوششهای رنگی مالچ در سطح خاک استفاده میشود که این پوششها علاوهبر جلوگیری از تبخیر و هدررفت آب، میتوانند به کنترل بعضی بیماریهای گیاهی نیز کمک کنند و شرایط مناسبتری برای رشد گیاه فراهم آورند.
فرهادی با بیان اینکه در محیط گلخانه، استفاده از سیستمهای آبیاری تحت فشار نقش بسیار مهمی در کاهش مصرف آب دارد، اظهار کرد: این روش در مقایسه با آبیاری سطحی که هنوز در بسیاری از مزارع رایج است، علاوهبر کاهش مصرف آب، میتواند میزان بروز بیماریهای خاکزاد را نیز کاهش دهد و در نهایت سلامت گیاهان را بهبود ببخشد.
وی تأکید کرد: گلخانهدار باید با توجه به نوع محصول، شرایط اقلیمی و بافت خاک، اقدام به طراحی و اجرای سیستم مناسب آبیاری کند، زیرا علفهای هرز یکی از رقبای جدی در مصرف آب محسوب میشوند. در صورتی که از سیستم آبیاری قطرهای استفاده شود، رشد علفهای هرز به حداقل میرسد، همچنین در این روش، پوشش سبز بوتهها تماس بسیار کمتری با آب پیدا میکند و همین موضوع احتمال بروز بسیاری از بیماریهای گیاهی را کاهش میدهد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان خاطرنشان کرد: برای نمونه، پرورش قارچ در محیطهای کنترلشده و کشت گلخانهای صیفیجات از جمله روشهایی هستند که در مقایسه با کشت سنتی، به میزان قابل توجهی آب کمتری مصرف میکنند، این موضوع در شرایط کنونی که بسیاری از کشورها با کاهش منابع آب زیرزمینی و بحران کمآبی روبهرو هستند، اهمیت دوچندان پیدا کرده و توجه به توسعه چنین روشهایی را بیش از گذشته ضروری ساخته است.
نظر شما