به گزارش خبرگزاری ایمنا، زمین، این سیاره کهنسال و به ظاهر استوار، هرگز آرام نیست؛ در زیر پوستة سخت و ساکن آن، صفحات تکتونیکی غولپیکر با سرعتی ناچیز، اما بیوقفه در حال حرکت، جابجایی و برخورد با یکدیگرند. مرزهایی که این صفحات به هم میرسند، کمربندهای لرزهخیز زمین را شکل دادهاند؛ مکانهایی که گاهگاه، انرژی عظیم نهفته در دل سنگها ناگهان آزاد میشود و همه چیز را در چند لحظه کوتاه اما ابدی، دگرگون میکند.
۱۰ زلزلهای که در این فهرست آمده است، بلندترین فریادهای خاموش این کشمکش زیرزمینی هستند؛ رویدادهایی با بزرگی ۸.۶ تا ۹.۵ ریشتر که نهتنها دیار خود را ویران کردند، بلکه امواج لرزه و سونامیهایشان تا دورترین نقاط کره زمین را لرزاند. از اعماق اقیانوس هند گرفته تا سواحل دورافتادهٔ آلاسکا و جزایر آتشفشانی اندونزی، این لرزهها روایتگر خشم بیامان سیارهای هستند که انسان همیشه تصور کرده بر آن فرمانروایی میکند.
با این حال، آنچه این ۱۰ رویداد را از یکدیگر متمایز میسازد، تنها عدد روی مقیاس ریشتر نیست. گاه زلزلهای با بزرگی ۹.۰ در کامچاتکای روسیه، بهدلیل دورافتادگی جغرافیایی، هیچ تلفات جانی به جا نمیگذارد و گاه زلزلهای با ۸.۶ ریشتر در آسام-تبت، با جابجایی کوهها و بستن مسیر رودخانهها، هزاران انسان را در سیل و رانش زمین دفن میکند.
در سوی دیگر، زلزلهی ۹.۱ ریشتری سوماترا در سال ۲۰۰۴ تبدیل به مرگبارترین سونامی تاریخ میشود و زلزلهی ۹.۰ ریشتری ژاپن در سال ۲۰۱۱، فاجعهی اتمی فوکوشیما را رقم میزند؛ این فهرست، نه فقط مروری بر بزرگترین لرزشهای ثبتشده در تاریخ بشر، بلکه تأملی است بر رابطهٔ پیچیدهٔ میان قدرت طبیعت، جغرافیا، جمعیت انسانی، زیرساختها و سرنوشتی که در برخورد این عناصر شکل میگیرد. خواندن این ده رویداد، مانند نگاه کردن به آینهای است که هم عظمت زمین را نشان میدهد و هم آسیبپذیریِ شگفتانگیز تمدن ما را در برابر غول خفتهای که همیشه بیدار است.
۱. دور از ساحل اکوادور | سال ۱۹۰۶ | ۸.۸ ریشتر
- تلفات و ویرانی: بین ۵۰۰ تا ۱,۵۰۰ کشته؛ سونامی قدرتمند در امتداد ساحل آمریکای مرکزی، تا سان فرانسیسکو و ژاپن
- علت: مرز ورقهٔ نازکا و آمریکای جنوبی
۲. شبه جزیره کامچاتکا، روسیه | سال ۱۹۵۲ | ۹.۰ ریشتر
- تلفات و ویرانی: نخستین زلزلهٔ ۹ ریشتری ثبتشده. سونامی ۱۳ متری. تلفات جانی نداشت (منطقه دورافتاده) اما در هاوایی ۱ میلیون دلار خسارت زد.
- نکته: کامچاتکا پیش از این در ۱۹۲۳ زلزلهٔ ۸.۵ ریشتری را تجربه کرده بود.
۳. آسام - تبت (هند و چین) | سال ۱۹۵۰ | ۸.۶ ریشتر
- تلفات و ویرانی: حداقل ۱,۵۰۰ کشته. رانش زمین، رودخانهها را مسدود کرد و سیل ناگهانی چندین روستا را نابود کرد.
- گستردگی: لرزش در سیچوان، یوننان و حتی کلکته احساس شد.
۴. پرنس ویلیام ساوند، آلاسکا | سال ۱۹۶۴ | ۹.۲ ریشتر
- تلفات و ویرانی: ۱۲۸ کشته، ۳۱۱ میلیون دلار خسارت. لرزش ۳ دقیقه ادامه داشت. تغییر جغرافیای ساحلی. انکوریج در فاصله ۱۲۰ کیلومتری به شدت آسیب دید.
- علت: مرز ورقهٔ آمریکای شمالی و اقیانوس آرام
۵. جزایر رت، آلاسکا | سال ۱۹۶۵ | ۸.۷ ریشتر
- تلفات و ویرانی: تلفات اندک (منطقه دورافتاده آلوتیان). سونامی با ارتفاع بیش از ۱۰ متر تا هاوایی و ژاپن رسید.
- نکته: تنها هفت سال از ایالت شدن آلاسکا میگذشت.
۶. والدیویا، شیلی | سال ۱۹۶۰ | ۹.۵ ریشتر
- تلفات و ویرانی: قدرتمندترین زلزله تاریخ. ۱,۶۵۵ کشته، هزاران زخمی، میلیونها آواره. خسارت ۵۵۰ میلیون دلاری در شیلی. سونامی تا هاوایی (۶۱ کشته)، ژاپن (۱۳۸ کشته) و فیلیپین (۳۲ کشته).
- علت: رانش گسل بین ورقهٔ نازکا و آمریکای جنوبی.
۷. دور از ساحل غربی شمال سوماترا | سال ۲۰۰۴ | ۹.۱ ریشتر
- تلفات و ویرانی: مرگبارترین سونامی تاریخ با ۲۲۷,۸۹۸ کشته و مفقود در ۱۴ کشور. ۱.۷ میلیون آواره.
- علت: برخورد صفحات هند و برمه.
۸. شمال سوماترا، اندونزی | سال ۲۰۰۵ | ۸.۶ ریشتر
- تلفات و ویرانی: بیش از ۱,۰۰۰ کشته، صدها زخمی. بیشتر تلفات در جزیره نیاس
- علت: ورقهٔ هند-استرالیا به زیر ورقهٔ اوراسیا رفت.
۹. مائوله، شیلی | سال ۲۰۱۰ | ۸.۸ ریشتر
- تلفات و ویرانی: حداقل ۵۰۰ کشته، ۸۰۰ هزار آواره، ۱.۸ میلیون نفر متأثر. خسارت ۳۰ میلیارد دلاری
- علت: مرز ورقهٔ نازکا و آمریکای جنوبی
۱۰. نزدیک ساحل شرقی هونشو، ژاپن | سال ۲۰۱۱ | ۹.۰ ریشتر
- تلفات و ویرانی: حدود ۲۹ هزار کشته و مفقود. فاجعه اتمی فوکوشیما. جابجایی محور زمین. بزرگترین زلزلهٔ تاریخ ژاپن. بیش از ۵۰ پسلرزهٔ بالای ۶ ریشتر.
- علت: رانش گسل بین ورقهٔ اقیانوس آرام و آمریکای شمالی.
نظر شما