محمدعلی فلاحزاده در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه حدود یکچهارم جمعیت جهان و حدود دو میلیارد نفر مبتلا به کمخونی هستند، اظهار کرد: علت نیمی از موارد کمخونی، فقر آهن است؛ آهن هسته اصلی تولید خون محسوب میشود، بدن انسان آهن آزاد را دوست ندارد و به همین دلیل، آهن آزاد در جریان خون بسیار کم خواهد بود.
وی با بیان اینکه بدن انسان آهن را در مغز استخوان مصرف یا در مولکولی به نام فریتین ذخیره میکند و در صورت کاهش آهن در جریان خونِ در حال حمل به مغز استخوان، فرد دچار کمخونی فقر آهن میشود، افزود: بروز فقر آهن علل مختلفی دارد که نخست میتوان به کمبود دریافت آهن از غذا اشاره کرد.
متخصص کودکان و فوق تخصص خون و آنکولوژی با اشاره به اینکه این مشکل در کودکانی که در حال رشد هستند و آهن کافی در رژیم غذایی خود ندارند، نوجوانانی که در حال بلوغ هستند، مادران باردار و افرادی که دچار سوءتغذیه هستند، دیده میشود، تصریح کرد: آهن به دو صورت «هِم» و «غیرهِم» وجود دارد؛ آهن هِم همان آهن گوشت قرمز است که بهراحتی جذب میشود، در حالی که آهن غیرهم همچون آهن سبزیجات جذب سختتری دارد.
فلاحزاده با بیان اینکه بهترین راه تأمین آهن، مصرف گوشت قرمز است و یکی از علل کمخونی در گیاهخواران، دریافت نکردن آهن هِم بهدلیل مصرف نکردن گوشت قرمز است، ادامه داد: اختلال در جذب، از دیگر علل فقر آهن است و در جراحیهای گوارشی بهویژه جراحی اسلیو معده، افراد بعد از عمل دچار کمخونیهای بسیار مقاوم و شدیدی میشوند، چراکه نهتنها آهن، بلکه قسمت طلایی معده که جذب بسیاری از املاح را برعهده دارد، برداشته میشود.
وی با بیان اینکه خونریزی مزمن از دیگر علل مهم کمخونی است، گفت: بهجز خونریزیهای ظاهری مانند خوندماغ یا خونریزی پس از جراحت و جراحی، نوعی خونریزی مخفی نیز وجود دارد که بسیار مهم است و در افرادی که مسکنهای زیاد مصرف میکنند، افراد دارای ناراحتی گوارشی، مبتلایان به سنگ کلیه و افرادی که به هر علت خونریزی مخفی در بدن دارند، دیده میشود.
متخصص کودکان و فوق تخصص خون و آنکولوژی با بیان اینکه این شرایط بدتر از همه در افراد دارای بدخیمی گوارشی یا بدخیمی کلیوی دیده میشود، اضافه کرد: اگر فردی در سن بعد از باروری دچار کمخونی شود، پزشکان نگرانی بیشتری خواهند داشت و بررسیهای بیشتری برای تشخیص خونریزی داخلی و جلوگیری از آن انجام میشود.
فلاحزاده با اشاره به علائم اختصاصی فقر آهن افزود: یکی از جالبترین گروه علائم «پیکا» نامیده میشود که به معنای خوردن مواد غیرخوراکی مانند رشته ماکارونی خام، خاک و یخ است، گاهی نیز افراد میل به موادی که خوراکی هستند، اما فرد پیش از این به آنها عادت نداشته، بهطور عجیبی ایجاد میشود، بهعنوان مثال فردی پیش از این شیرینی نمیخورده، اما اکنون بهطور اجباری شیرینی دوست دارد یا فردی بهطور وسواسی کشک مصرف میکند.
وی با بیان اینکه قاشقی شدن ناخنها (ناخن قایقی) که در آن گوشههای ناخن به سمت بالا میآید، سوزش زبان، گزگز کنار دهان، ریزش موها، افسردگی و گزگز شدن اندامها از دیگر علائم اختصاصی فقر آهن است و سایر علائم بین انواع کمخونی مشترک است، تصریح کرد: آهن جزء مهم نوروترانسمیترهای مغزی یعنی آنزیمهای بین سلولهای عصبی است و کمبود آن موجب اضطراب و افسردگی میشود.
متخصص کودکان و فوق تخصص خون و آنکولوژی با اشاره به اینکه کمخونی یک تشخیص بالینی صرف نیست و نمیتوان از روی رنگ و روی فرد و علائم ظاهری با اطمینان کمخونی را تشخیص داد، ادامه داد: تشخیص قطعی کمخونی با آزمایش خون به نام سیبیسی انجام میشود که در آن تمام سلولهای مهم خون دانه دانه شمارش و درصد آنها لیست میشود و تعداد گلبولهای قرمز، میزان هموگلوبین، اندازه گلبول قرمز، رنگ، درصد رنگ و چگالی آن، همچنین گلبولهای سفید در ردههای مختلف و تعداد پلاکتها مشخص میشود.
فلاحزاده گفت: آزمایش سیبیسی قلب تپنده تشخیص کمخونی است و با همین آزمایش ساده که در دسترس است میتوان کمخونی را تشخیص داد، اما برای تشخیص علت کمخونی به آزمایشهای تخصصیتری نیاز است.
نظر شما