پشت پرده التهاب بازار؛ از فشار خارجی تا سودجویی داخلی

به گزارش خبرگزاری ایمنا، بازار ارز و کالا در ایران این روزها روزهای پرالتهابی را پشت سر می‌گذارد؛ شرایطی که با عبور قیمت دلار از مرز یک میلیون و ۸۰۰ هزار ریال، نگرانی‌هایی را درباره معیشت مردم و ثبات بازار ایجاد کرده است. هم‌زمان با افزایش فشارهای خارجی و انتشار بعضی گزارش‌ها درباره احتمال تشدید محدودیت‌های اقتصادی علیه ایران، مسئولان و کارشناسان اقتصادی بر ضرورت مدیریت فضای روانی بازار، تقویت نظارت‌ها و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی تأکید دارند.

در کنار این نگرانی‌ها، گزارش‌های رسمی از وضعیت ذخایر کالاهای اساسی و افزایش تولید در بعضی بخش‌ها، از جمله حوزه کشاورزی، حاکی از آن است که زیرساخت‌های تأمین نیازهای اساسی کشور همچنان فعال و پایدار است. با این حال، برخی نمایندگان مجلس معتقدند بخشی از التهاب فعلی بازار، بیش از آنکه ناشی از کمبود واقعی کالا باشد، تحت تأثیر انتظارات تورمی، رفتارهای هیجانی و سودجویی برخی فعالان اقتصادی قرار دارد؛ موضوعی که به گفته آن‌ها، نیازمند برخورد جدی‌تر دستگاه‌های نظارتی و همکاری بیشتر بخش‌های مختلف برای آرام‌سازی فضای اقتصادی کشور است.

احتکار جرم جنگی است

حجت‌الاسلام محمدتقی نقدعلی، رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: بعد از هفتاد روز از حضور مردم و حماسه‌ای که در این جنگ و دفاع آفریدند، دشمن که در میدان نظامی به جایی نرسید و در میدان سیاسی هم با نظر قاطع رهبر و آن خطی که ایشان ترسیم کردند، به هیچ نتیجه‌ای نخواهد رسید و نمی‌تواند خواسته‌هایش را در دیپلماسی به ما تحمیل کند. اکنون دشمن و عوامل داخلی‌اش می‌خواهند از طریق فشار اقتصادی و ضربه زدن به معیشت مردم، ملت ایران را به زانو درآورند. آن‌ها خیال خامی دارند و می‌خواهند مردم را در یک خواب آشفته و عجیب فرو ببرند.

وی افزود: از همان روزهای اولی که کار را شروع کردیم، مدام با مسئولانی که به وضعیت بازار مربوط بودند، جلسه گذاشتیم. با رئیس مجلس و معاونین‌ او تماس تلفنی داشتیم؛ همان‌هایی که اکنون که صحن علنی مجلس تشکیل نمی‌شود، راه ارتباطی ما هستند. در زمینه وزارت صمت و دیگر وزارتخانه‌های مربوطه نیز با مقامات قضایی که باید پرونده‌های اخلال در نظام اقتصادی را بررسی کنند، نماینده دادستان کل کشور و  رئیس قوه قضائیه تماس‌ها و پیام‌های مکرر داشتیم.

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس بیان کرد: در استان هم جلساتی با استاندار و مسئولان استان برگزار کردیم. همین اواخر، رئیس کمیسیون کشاورزی را دعوت کردیم و با وزیر جهاد کشاورزی هم مدام در حال رایزنی و پیگیری هستیم.

نقدعلی گفت: اما به‌نظرم مشکل اصلی امروز ما، آن کسانی هستند که در بازار فعالیت می‌کنند. باید به آن‌ها بگوییم که اگر کسی در این شرایط تخلف کند، این تخلف دیگر همچون زمان صلح نیست، بلکه یک جرم جنگی به حساب می‌آید. یعنی هر کسی در این اوضاع در نظام اقتصادی اخلال ایجاد کند، باید این کارش جزو مصادیق جرم در زمان جنگ و جرم جنگی محسوب شود و با او قاطعانه برخورد شود. این خلاصه‌ای از کارهایی بود که انجام می‌دهیم.

وی تصریح کرد: یک سری از کالاها، برای نمونه فولادهایی که در انبارها بود و عرضه نمی‌شد به اجبار  عرضه شدند، این کار مقداری روی قیمت‌ها تأثیر گذاشت، همچنین جلساتی نیز در این باره برگزار می‌شود، اما باید بگویم که هنوز تأثیر واقعی و محسوسی در بازار دیده نشده است.

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس با اشاره به پیگیری‌های وضعیت بازار گفت: ما خودمان با مردم در ارتباط هستیم و هر روز از قیمت‌ها باخبر می‌شویم، هنوز آن تأثیر ملموس در بازار ایجاد نشده است. فردا دوباره با جمعی از نمایندگان مجلس جلسه داریم تا موضوع را پیگیری کنیم.

نقدعلی توضیح داد: به هر حال، باید قوه مجریه بیشتر نظارت کند و قوه قضائیه شدیدتر برخورد کند. دستگاه‌های تعزیراتی هم باید بیشتر وارد میدان شوند، البته آن کاسبان خرده‌پا که جنس می‌خرند، فاکتورهای خریدشان مشخص است، تأثیری در این وضعیت ندارند. آن چیزی که بازار را به هم می‌ریزد، شرکت‌های بزرگ و کسانی هستند که انبارهای کلان دارند. ما داریم این را دنبال می‌کنیم که امید است تأثیر خودش را بگذارد.

وی گفت: بیشتر این شرکت‌های بزرگ هستند که از امکانات دولت استفاده می‌کنند و نان می‌خورند، اما خودشان یک شرکت یا مجموعه دولتی حساب نمی‌شوند. این افراد به محض اینکه احساس کنند یک کالایی که مردم به آن نیاز دارند، ممکن است در آینده کمیاب شود، زودتر از همه دست به کار می‌شوند و جنس را احتکار می‌کنند و عرضه نمی‌کنند. همین کار، نگرانی و اضطراب را در بازار بیشتر می‌کند.

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس تأکید کرد: این شرکت‌ها، کسانی هستند که رشد و ایستادگیشان به علت حمایت‌های دولتی و  اعتبارات و تسهیلاتی  بوده است که از مجموعه‌های حاکمیتی گرفته‌اند، اما در لحظه‌های حساس، به جای اینکه کمک کنند، تنها به فکر منافع خودشان هستند که مبادا سودشان کم شود و در آینده چگونه سرپا بمانند.

نقدعلی در پاسخ به این پرسش که چه کسانی بیشتر متضرر می‌شوند، گفت: بعضی مجموعه‌ها هم همچون خودروسازی که هم دولت در آن سهم دارد و هم بخش خصوصی -یعنی یک جورایی ترکیبی از دولتی و خصوصی هستند- می‌بینیم که چطور قیمت‌ها را گران می‌کنند و اضطراب را به بازار می‌آورند.

وی خاطرنشان کرد:  این کار به خاطر مسائلی همچون ورق فولادی و پتروشیمی‌هایی است که در خودرو به کار می‌روند. آن‌ها پیش از اینکه کمبودی در بازار حس شود، برای آینده پیش‌بینی می‌کنند و همان موقع دست به کار می‌شوند. این موضوع را نیز در همان اقدامات نظارتی که بیان کردیم، دنبال می‌کنیم.

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس بیان کرد: تحقیق و تفحص در این باره در مجلس در جریان است. کمیسیون‌های تخصصی مجلس دارند آن را دنبال می‌کنند. به محض اینکه صحن علنی مجلس دوباره تشکیل شود و گزارش آن کمیسیون تخصصی و هیئت تحقیق و تفحص کامل شود، آن را در صحن علنی مطرح می‌کنیم.

نقدعلی ادامه داد: همان طور که گفتم، هنوز آن تأثیر واقعی و محسوسی که انتظار داریم، ایجاد نشده است. ما داریم تلاش می‌کنیم که اقدامات قضایی، نظارتی و اجرایی از طرف دستگاه‌ها طوری انجام شود که نتیجه دهد.

وی ادامه داد: مردم در واقع زیر فشار هستند. این گله‌مندی مردم، حقشان است. امروز وقت کار جهادی و تلاش شبانه‌روزی است. همان طور که رزمنده‌های ما پای موشک‌ها و پهپادها، شبانه‌روز بیدار و هوشیار هستند تا مبادا دشمن حمله کند، مجلس هم باید همین‌گونه باشد.

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان و عضو کمیسیون حقوقی مجلس گفت: اما من از رئیس مجلس و هیئت‌رئیسه یک گله دارم؛ از دو ماه پیش تا کنون، جلسات صحن علنی مجلس برگزار نشده است. با وجودی که ما بارها فریاد زدیم، مردم ناامید می‌شوند وقتی می‌بینند ما که نتوانستیم به هیئت‌رئیسه بفهمانیم که صحن علنی را تشکیل بدهد؛ تازه این هیئت‌رئیسه نیز توسط خود نمایندگان انتخاب شده. چطور از یک قوه دیگر انتظار داشته باشیم که خواسته مردم را پیگیری کند؟

طوفان ارزی و خبرهای امیدوارکننده از دل آمار

به گزارش ایمنا، در میان این طوفان ارزی و التهاب بی‌سابقه، اما خبرهای امیدوارکننده‌ای هم از دل آمار سر می‌زند، خبرگزاری تسنیم به نقل از منابع آگاه در وزارت جهاد کشاورزی گزارش داده که سال جاری تولید گندم ایران به ۱۴ میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است.

فارس نیز نوشته: «ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی به حدی است که هیچ نگرانی برای تأمین نیاز ماه‌های آینده وجود ندارد.» وال‌استریت ژورنال در تحلیل اخیر خود اذعان کرده: «اقتصاد ایران با فشارهای بی‌سابقه، نشانه‌هایی از مهارت در مدیریت بحران را به نمایش گذاشته است.»

آنچه امروز بازار را آزار می‌دهد، نه کمبود حقیقی که سوءاستفاده از انتظارات و ضعف موقتی نظارت است؛ موضوعی که با اراده جمعی و بازگشت جلسات علنی مجلس، ظرف هفته‌های آینده قابل مهار به نظر می‌رسد، شاید این روزهای سخت، خود زمینه‌ساز اصلاح ساختاری‌ای شود که سال‌ها از آن گریزان بودیم.