به گزارش خبرگزاری ایمنا، آموزش در دهههای اخیر دستخوش تحولی بنیادین شده است؛ تحولی که مرزهای کلاسهای سنتی را درنوردیده و یادگیری را در شرایطی به فضای دیجیتال کشانده است. کلاسهای مجازی دیگر یک گزینه موقت یا اضطراری نیستند، بلکه به بخشی ثابت از نظام آموزشی تبدیل شده است و این تغییر، شیوه حضور، ارتباط و حتی مسئولیتپذیری دانشآموزان را نیز دگرگون کرده است.
در کلاس حضوری، فضای فیزیکی مدرسه خود بهتنهایی نوعی نظم و تمرکز ایجاد میکند، اما در آموزش مجازی، این نقش بر عهده خود دانشآموز گذاشته شده است و هر دانشآموز باید بتواند در محیط شخصی خود شرایطی شبیه کلاس درس ایجاد و با مدیریت رفتار و زمان، کیفیت یادگیریاش را حفظ کند.
ارتباط در کلاسهای آنلاین شکل تازهای پیدا کرده است و دیگر نگاه مستقیم، زبان بدن و تعامل چهرهبهچهره نقش پررنگ سابق را ندارند و ابزارهای دیجیتال جای آنها را گرفته است، بنابراین دانشآموزان باید بیاموزند چگونه از طریق تصویر، صدا، پیام متنی و حتی واکنشهای مجازی، حضوری مؤثر و قابل توجه داشته باشند.
آموزش مجازی فرصتهای تازهای نیز ایجاد کرده است و دسترسی آسان به منابع آموزشی گسترده، امکان ضبط کلاسها و بازبینی دوباره مطالب و ارتباط سریعتر با معلم از جمله مزایای این شیوه آموزشی است، اما با این حال، بهرهبرداری از این فرصتها نیازمند مهارت و آگاهی است.
دانشآموزان چگونه میتوانند در کلاسهای مجازی موفق باشند؟ / ترفند یادداشتبرداری در آموزش آنلاین
زهره سادات کاظمی، روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه با گسترش فناوری و دسترسی گستردهتر به اینترنت، کلاسهای درس مجازی بهویژه در شرایط بحران و جنگ، به بخش مهمی از نظام آموزشی تبدیل شده است، به خبرنگار ایمنا میگوید: این نوع آموزش امکان یادگیری را بدون محدودیت مکان فراهم میکند و دانشآموزان میتوانند از هر جایی در کلاس حضور داشته باشند، با این حال موفقیت در این نوع آموزش نیازمند شیوههای ارتباطی و رفتاری متفاوتی نسبت به کلاسهای حضوری است و دانشآموزان باید مهارتهای خاصی را برای بهرهگیری بهتر از این فضا بیاموزند.
وی با بیان اینکه یکی از عوامل مهم در موفقیت دانشآموزان در کلاسهای مجازی آمادگی فنی است، میافزاید: دانشآموزان باید پیش از شروع کلاس از سالم بودن اینترنت، میکروفن، هدفون یا دستگاه مورد استفاده خود اطمینان پیدا کنند. این آمادگی موجب میشود در زمان تدریس با مشکل روبهرو نشوند و بتوانند بدون وقفه در جریان آموزش شرکت کنند.
روانشناس و مشاور تربیتی با اشاره به اینکه یادداشتبرداری منظم در کلاسهای مجازی اهمیت زیادی دارد، تصریح میکند: در بسیاری از مواقع ممکن است بعضی نکات به سرعت گفته شوند یا به دلیل مشکلاتی بخشی از توضیحات از دست برود ، یادداشتبرداری دقیق به دانشآموز کمک میکند مطالب مهم را ثبت و برای مرور یا مطالعه دوباره از آنها استفاده کند.
تاثیر رعایت آداب ارتباطی در محیط آنلاین بر کیفیت کلاسها / داشتن نگرش مثبت نسبت به آموزش مجازی بسیار مهم است
کاظمی با بیان اینکه رعایت آداب ارتباطی در محیط آنلاین نیز نقش مهمی در کیفیت کلاس دارد، ادامه میدهد: دانشآموزان باید هنگام صحبت کردن نوبت را رعایت کنند، در زمان توضیح معلم میکروفن خود را بیدلیل روشن نگذارند و در چت کلاس از پیامهای مرتبط با درس استفاده کنند، این رفتارها باعث میشود نظم کلاس حفظ شود و ارتباط میان معلم و دانشآموزان بهتر شکل بگیرد.
وی میگوید: یکی دیگر از راههای افزایش یادگیری در کلاسهای مجازی، مرور و تمرین پس از کلاس است ،پس از پایان جلسه آنلاین، بهتر است دانشآموزان زمانی را برای مرور مطالب اختصاص دهند و تمرینهای مربوط به درس را انجام دهند، این کار موجب تثبیت مطالب در ذهن میشود و از فراموش شدن سریع آنها جلوگیری میکند.
روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه داشتن نگرش مثبت نسبت به آموزش مجازی بسیار مهم است، اضافه میکند: اگر دانشآموزان این نوع آموزش را فرصتی برای یادگیری بدانند و با انگیزه در آن شرکت کنند، میتوانند از امکانات بیشترین بهره را ببرند و ترکیب مسئولیتپذیری، نظم و ارتباط مناسب با معلم و همکلاسیها باعث میشود کلاسهای مجازی به تجربهای مفید و موفق تبدیل شوند.
نخستین اصل برای موفقیت در کلاسهای مجازی، حضور فعال است / مراقب عوامل حواسپرتی در منزل باشید
زهرا صالحی، روانشناس و مشاور با اشاره به اینکه بهمنظور افزایش یادگیری دانشآموزان و طی شدن بهتر روند تحصیل، در کلاسهای درس مجازی نخستین اصل، حضور فعال است، به خبرنگار ایمنا میگوید: دانشآموزان باید همانطور که در کلاس حضوری توجه کامل دارند، در فضای آنلاین هم حضور ذهن داشته باشند. حضور فعال به معنای شرکت در بحثها و دنبال کردن جریان درس بدون انجام کارهای جانبی است که این نوع مشارکت به فهم بهتر مطالب و ایجاد احساس واقعی کمک میکند.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین مهارتهایی که در کلاسهای مجازی باید تقویت شود، مدیریت زمان است، میافزاید: در منزل عوامل حواسپرتی زیادتر است و دانشآموز باید برنامهریزی مشخصی داشته باشد؛ بهعنوان مثال چند دقیقه قبل از شروع کلاس وارد جلسه شود، ابزارهای لازم مانند دفتر و قلم را آماده و محیطی آرام انتخاب کند ؛ داشتن نظم و زمانبندی درست باعث میشود دانشآموزان از کلاس عقب نمانند.
روانشناس و مشاور با بیان اینکه در فضای آنلاین، ارتباط کلامی ممکن است کندتر یا محدودتر باشد، بنابراین دانشآموزان بهتر است مهارت پرسیدن سوال را تقویت کنند، تصریح میکند: اگر دانشآموزان متوجه مطلبی نمیشوند، باید بدون خجالت از امکان چت یا میکروفن برای سوالپرسیدن استفاده کنند؛ پرسیدن سؤال نهتنها به رفع ابهامها کمک میکند، بلکه معلم را هم نسبت به نقاط ضعف احتمالی آگاه میسازد.
استفاده از منابع مکمل در کلاسهای مجازی اهمیت بیشتری پیدا میکند / برای موفقیت در کلاسهای مجازی، دانشآموز باید مسئولیتپذیر و خودانگیخته باشد
صالحی ادامه میدهد: استفاده از منابع مکمل در کلاسهای مجازی اهمیت بیشتری پیدا میکند و دانشآموز میتواند از ویدیوهای آموزشی، کتابهای الکترونیکی، پلتفرمهای تمرینی و نمونهسؤالات آنلاین استفاده کند تا فهم آنها از درس کاملتر شود. تکیهکردن صرف به صحبتهای معلم در کلاس آنلاین کافی نیست و دسترسی به اینترنت فرصتی برای یادگیری عمیقتر است.
وی با تاکید بر اینکه در کلاسهای آنلاین، ارتباط مؤثر فقط محدود به معلم نیست و تعامل با همکلاسیها نقش اساسی دارد، میگوید: تشکیل گروههای مطالعاتی در پیامرسانها، انجام پروژههای گروهی و بحث پیرامون تمرینها موجب تقویت یادگیری جمعی میشود و همکاری و همفکری، محیطی شبیه کلاس حضوری ایجاد میکند و انگیزه را بالاتر میبرد.
روانشناس و مشاور اضافه میکند: برای موفقیت در کلاسهای مجازی، دانشآموز باید مسئولیتپذیر و خودانگیخته باشد؛ در فضای آنلاین نظارت مستقیم کمتر است و همین موضوع موجب میشود کنترل و مدیریت یادگیری بیشتر برعهده خود دانشآموز باشد و انجام تکالیف در زمان مناسب، یادداشتبرداری، مرور منظم و پیگیری سؤالات همه بخشی از این مسئولیتپذیری است و هر چه دانشآموز در یادگیری خود فعالتر باشد، نتایج بهتری کسب خواهد کرد.
یکی از چالشهای اصلی در این مسیر، حفظ تمرکز در محیطی است که عوامل حواسپرتی فراوانی در آن وجود دارد؛ شبکههای اجتماعی، بازیهای آنلاین و حتی گفتوگوهای خانوادگی میتوانند بهسادگی جریان یادگیری را مختل کنند، در چنین شرایطی، خودکنترلی به یکی از مهمترین مهارتهای تحصیلی تبدیل میشود.
نقش معلم نیز در کلاس مجازی تا حدی تغییر کرده و بخشی از مسئولیت یادگیری به دانشآموز منتقل شده است که در این فضا، دانشآموز تنها شنونده نیست، بلکه باید فعالانه در فرایند یادگیری مشارکت کند، بپرسد، تحقیق کند و بازخورد بدهد.
از سوی دیگر، تعامل اجتماعی که بخش مهمی از تجربه مدرسه است، در فضای مجازی نیازمند بازتعریف است و همکاریهای گروهی، بحثهای کلاسی و تبادل نظرها اگر بهدرستی مدیریت شوند، میتوانند حتی در بستر آنلاین نیز پویا و اثربخش باشند.
بهطور کلی موفقیت در کلاسهای مجازی تنها به فراهم بودن اینترنت و ابزار دیجیتال وابسته نیست، بلکه به شیوه ارتباط، میزان مشارکت، نظم فردی و نگرش دانشآموز بستگی دارد و توجه به مهارتهای مورد نیاز دانشآموزان برای یادگیری آنلاین و اصول شرکت در کلاسهای مجازی، میتواند به دانشآموزان کمک کند تا از این نوع آموزش بیشترین بهره را ببرند.
آنچه کلاسهای مجازی را به تجربهای موفق و سازنده تبدیل میکند، ترکیبی از مهارتهای فردی، مشارکت هوشمندانه و نگرش مثبت است. دانشآموزانی که میتوانند در این فضا نظم، تعامل و انگیزه را در کنار هم حفظ کنند، نهتنها از آموزش آنلاین عقب نمیمانند، بلکه فرصت یادگیری عمیقتر و مستقلتری را تجربه خواهند کرد و آموزش مجازی اگر درست فهمیده و درست استفاده شود، میتواند پلی میان امکانات دیجیتال و رشد واقعی دانشآموزان باشد و کیفیت یادگیری را ارتقا دهد.
نظر شما