حقوق کودک؛ از ریشه‌های دینی تا نقد نظم حقوقی بین‌الملل

به گزارش خبرگزاری ایمنا، نرگس صلواتی ظهر امروز _پنج‌شنبه بیست‌وهفتم فروردین_ در تجمع نمادین «مادری مرز ندارد» با اشاره به جایگاه نمادین و تاریخی پل خواجو اظهار کرد: امروز نه به عنوان رئیس مرکز وکلای قوه قضائیه استان اصفهان، بلکه به عنوان یک زن، یک مادر و یک مدافع حقوق انسان در کنار شما ایستاده‌ام.

وی با بیان اینکه مسئله کودک و حقوق او از بنیادی‌ترین موضوعات انسانی است، افزود: حقوق کودک نه اختراع غرب است و نه امتیاز تمدن مدرن؛ پیش از آنکه اروپاییان قوانینی برای حمایت از کودکان تدوین کنند، این مفاهیم در فرهنگ غنی اسلامی و ایرانی ما وجود داشته است.

صلواتی با اشاره به مبانی دینی این موضوع گفت: اسلام، کودک را امانتی الهی بر زمین می‌داند و برای او حقوقی دقیق از لحظه شکل‌گیری حیات تا دوران رشد و بلوغ ترسیم کرده است؛ همچنین در قرآن کریم بر رعایت حقوق یتیمان و پرهیز از تعرض به اموال آنان تأکید شده و پیامبر اسلام (ص) نیز با کودکان با رحمت و کرامت رفتار می‌کردند.

وی ادامه داد: در فرهنگ ایرانی نیز کودک همواره گنج خانواده و امید آینده جامعه تلقی شده و جایگاه او در ساختار اجتماعی، جایگاهی مبتنی بر محبت، حمایت و مسئولیت‌پذیری بوده است.

رئیس مرکز وکلای قوه قضائیه استان اصفهان در ادامه با اشاره به تحولات حقوق بین‌الملل گفت: کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۹۸۹ سازمان ملل متحد، هرچند در ظاهر سندی پیشرو به نظر می‌رسد، اما در عمل در برخی موارد با رویکردهای گزینشی و متأثر از ساختار قدرت جهانی مواجه بوده است.

وی تصریح کرد: زمانی که نهادهای بین‌المللی تحت تأثیر قدرت‌های سیاسی عمل می‌کنند، حقوق کودک نیز از مسیر اصلی خود فاصله می‌گیرد و در برخی موارد، برخوردها با کودکان در مناطق مختلف جهان یکسان و مبتنی بر عدالت نیست.

صلواتی با اشاره به وضعیت کودکان در مناطق بحران‌زده اظهار کرد: نمی‌توان از حقوق کودک سخن گفت اما نسبت به وضعیت کودکان در غزه، یمن، افغانستان و سایر مناطق جنگی سکوت کرد؛ درواقع حقوق کودک زمانی معنا پیدا می‌کند که در برابر همه کودکان جهان، بدون تبعیض و گزینش، اجرا شود.

وی در ادامه با نقد رویکرد دوگانه در نظام حقوق بین‌الملل گفت: در حالی که در بعضی موارد خاص، حساسیت‌های گسترده حقوق بشری شکل می‌گیرد، در برابر برخی فجایع انسانی، سکوت یا بی‌عملی مشاهده می‌شود و این مسئله اعتبار مفاهیم حقوقی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این حقوقدان افزود: حقوق کودک نباید به ابزاری سیاسی تبدیل شود، بلکه باید بر پایه اصول جهان‌شمول عدالت، کرامت انسانی و حمایت واقعی از کودکان بنا شود.

صلواتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئولیت‌های اجتماعی در حوزه حقوق کودک گفت: مقابله با آسیب‌های مرتبط با کودکان تنها وظیفه نهادهای رسمی نیست، بلکه جامعه حقوقی، نهادهای مدنی و خانواده‌ها نیز نقش اساسی در آگاهی‌بخشی و پیشگیری دارند.

وی تأکید کرد: مادران و زنان به دلیل نقش تربیتی و اجتماعی خود، جایگاهی کلیدی در انتقال ارزش‌های انسانی و حقوقی به نسل آینده دارند و این نقش باید به صورت آگاهانه و مستمر تقویت شود.

رئیس مرکز وکلای قوه قضائیه استان اصفهان در پایان خاطرنشان کرد: پاسداری از حقوق کودک نیازمند هم‌افزایی حقوقی، فرهنگی و اجتماعی است و بدون این همگرایی، تحقق عدالت در این حوزه امکان‌پذیر نخواهد بود.