به گزارش خبرگزاری ایمنا، بر اساس گزارشها، یکی از مقامات وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده است که برخی محدودیتهای مربوط به فروش نفت ایران در یک دوره مشخص تعلیق شدهاند. چنین تصمیمی، به طور معمولی در چارچوب شرایط امنیتی، توازن بازار جهانی انرژی یا ضرورتهای اقتصادی گرفته میشود. نتیجه عملی این تعلیق، افزایش امکان مانور ایران برای فروش نفت ذخیرهشده روی آب یا در مسیرهای ترانزیتی است. این مقدار نفت روی آب که پیشتر با محدودیتهایی در فروش روبهرو بود، اکنون میتواند وارد بازار شود و بر عرضه جهانی تأثیر بگذارد.
در همین دوره، مؤسسه دادهمحور کپلر اعلام کرده که با افزایش حدود ۴۷ دلاری قیمت نفت طی تنشهای اخیر در منطقه، ایران از محل فروش بخشی از نفت خود، درآمد بالقوه قابلتوجهی به دست آورده است. حجم نفت ایران که طبق این گزارش روی آب قرار دارد، حدود ۱۸۷ میلیون بشکه برآورد شده؛ رقمی که از نظر مقیاس، معادل بیش از یکونیم روز مصرف کل جهان ارزیابی میشود. این آمار صرفاً نشاندهنده حجم ذخایر قابل عرضه و نقش احتمالی آنها در تنظیم بازار جهانی نفت است.
تحولات ژئواقتصادی منطقه نیز بر قیمت نفت تأثیر گذاشتهاند. قیمت نفت برنت که پیشتر تا سطح ۱۱۹ دلار بالا رفته بود، با اعلام برخی مواضع از سوی آمریکا درخصوص امنیت مسیرهای کشتیرانی و نیز بحث مربوط به تعلیق محدودیتهای نفتی، کاهش پیدا کرد و به حدود ۱۰۷ دلار رسید. اما پس از اظهارات مقامهای ایرانی درباره نحوه فروش نفت روی آب و ارزیابی تأثیر آن بر بازار، قیمت نفت دوباره روند افزایشی پیدا کرد و دوباره بالای ۱۱۲ دلار قرار گرفت. این نوسانات نشاندهنده حساسیت بازار جهانی نفت به هرگونه اخبار مرتبط با عرضه، امنیت راههای انتقال و تصمیمات سیاسی بین کشورهاست.
حسن مرادی، کارشناس انرژی در گفتگو به خبرنگار ایمنا با اشاره به فروش نفت های ایران بر روی آب ها اظهار کرد: وضعیتی که اکنون در عرصه انرژی جهان به وجود آمده، بهگونهای است که با کاهش سهم انرژی خلیج فارس یعنی بخشی از انرژی که از این منطقه صادر میشد نگاهها و نقطه شماتت به سمت ترامپ و ایالات متحده آمریکا رفته است. استدلال مطرحشده این است که اگر آمریکا چنین اقداماتی انجام نمیداد، اساساً کمبودی به وجود نمیآمد. به هر حال باید به افکار عمومی کشورهای جنوبشرقی آسیا و سایر کشورها نظیر هند و حتی کشورهای آسیای مرکزی پاسخ داده شود.
وی افزود: کمبود ناشی از همان روند مذاکرات بوده و هیچگونه پیشبینی از حملهای صورت نگرفته است. ایران نیز در زمانی که مذاکرات در جریان بوده، هیچ نقشی در آن رخداد نداشته و هیچ پیشبینی برای حملهای مطرح نشده بود. بنابراین آمریکا برای کاهش بار شماتت بینالمللی ناچار شده است محمولههای نفتی که هماکنون روی آب قرار دارند را به بازار ببرد و به فروش برساند.
کارشناس انرژی تصریح کرد: ایران به سبب اشرافی که بر خلیج فارس دارد و نقشی که در تنگه هرمز ایفا میکند، مشتریان مشخص خود را در بازار دارد و میتواند همان مشتریان را تأمین کرده و محمولهها را به آنها تحویل دهد و در نتیجه، برای کاهش فشار و شماتت بینالمللی، ناچار شده گفته شود که ایران میتواند نفت خود را بفروشد. از یک سو آمریکا میتواند ادعا کند که به ایران امتیاز داده است و از سوی دیگر بار شماتت بینالمللی ناشی از کاهش عرضه انرژی نیز تا حدی کاهش پیدا میکند.
مرادی ادامه داد: در عین حال، خود آمریکا نیز متضرر میشود؛ زیرا هرچند این کشور تولیدکننده انرژی است، اما در عین حال یکی از مصرفکنندگان بزرگ انرژی نیز به شمار میآید. بنابراین برای کاهش فشار موجود، راهی جز افزایش عرضه در خاورمیانه و غرب آسیا وجود ندارد و سناریوی فرعی دیگری مطرح نیست. از این رو، از مسلمات است که ایران میتواند محمولههایی را که روی آب قرار دارند در بازار جهانی به فروش برساند.
وی با اشاره تهدید ۴۸ ساعت آمریکا به دنبال باز نکردن تنگه هرمز و حمله به زیرساخت های ایران بیان کرد: ایران به سبب گستردگی جغرافیایی و تنوع منابع انرژی که در اختیار دارد، با اقداماتی نظیر حمله به زیرساختها بهسادگی تحت تأثیر قرار نمیگیرد. این وضعیت با کشورهایی همچون قطر یا امارات متفاوت است؛ زیرا وابستگی آنها به زیرساختهای انرژی بسیار بیشتر است و همچنین تمرکز منابع انرژی در آن کشورها بالاتر است. افزون بر این، برخی از این کشورها پایگاههای خود را در اختیار آمریکا قرار دادهاند.
کارشناس انرژی اضافه کرد: هرگونه اقدام یا حملهای که از سوی ایران متوجه متحدان آمریکا شود میتواند آسیبهای جدی به زیرساختهای انرژی آنها وارد کند. کافی است تصور کنیم که در آستانه ورود به فصل گرما قرار داریم و اگر در کشورهای جنوب خلیج فارس برق یا انرژی در دسترس نباشد، وابستگی آنها به سامانههای سرمایشی تا چه اندازه بالاست و این وضعیت با شرایط ایران متفاوت است؛ زیرا در حال حاضر ما در بسیاری از نقاط کشور نیاز چندانی به گرمایش نداریم و در بسیاری از مناطق از برق برای روشنایی استفاده میشود.
وی تاکید کرد: همچنین این کشورها وابستگی بسیار زیادی به تأسیسات شیرینسازی آب دارند و این تأسیسات نیز به برق وابسته هستند. البته ما قصد نداریم همسایگان خوب و دیرین خود را دچار سختی و عذاب کنیم، اما پیش از این هشدار داده بودیم که پایگاههای خود را در اختیار آمریکا قرار ندهند. اگر از این پایگاهها برای وارد کردن خسارت به ایران استفاده شود، ما نیز ناچار خواهیم بود زیرساختهای آنها را هدف قرار دهیم و به آنها خسارت وارد کنیم.
کارشناس انرژی خاطر نشان کرد: از این رو، میزان آسیبپذیری آنها به مراتب بیشتر از آسیبپذیری جمهوری اسلامی ایران است. در ایران نیروگاهها پراکندهاند، تعداد آنها زیاد است و تنوع منابع انرژی نیز بالاست و افزون بر این، با ورود به فصل بهار میتوانیم از ظرفیت برقآبی نیز استفاده کنیم و خوشبختانه بسیاری از سدهای کشور نیز پر شدهاند و امکان بهرهگیری از نیروگاههای برقآبی فراهم است.
مرادی افزود: البته بدیهی است که هرگونه درگیری برای ما نیز خسارت به همراه دارد. با این حال، ما بنا داریم با استفاده از توان هوافضای خود و با آتشبارهای تدافعی از خود دفاع کنیم و چنین نیست که بنشینیم تا آنها نیروگاهها یا پایگاههای ما را هدف قرار دهند و منابع انرژی ما را از بین ببرند؛ در مقابل، کشورهایی همچون بحرین، امارات و قطر وابستگی بسیار بیشتری به زیرساختها و منابع انرژی دارند و همچنین باید دید وضعیت رژیم صهیونیستی از این نظر چگونه است. سرزمین اسرائیل از نظر وسعت در حد تهران بزرگ است و به همین دلیل زیرساختها و نیروگاههای آن نیز تمرکز بیشتری دارند و آسیبپذیرتر هستند.
وی عنوان کرد: در مقابل، گستره جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران حدود یک میلیون و سیصد و چهل و هشت هزار کیلومتر مربع است و همین گستردگی موجب میشود تمرکز حملات دشمن تأثیر کمتری داشته باشد. فاصلههای جغرافیایی در داخل کشور زیاد است و تنوع و پراکندگی زیرساختها نیز بیشتر است. حتی در جزایر نیز فاصله قابل توجهی تا مراکز اصلی وجود دارد. در مجموع، این گستردگی و تنوع زیرساختی موجب میشود میزان آسیبپذیری ایران در مقایسه با برخی کشورهای منطقه کمتر باشد.
به گزارش ایمنا، تحولات اخیر در بازار جهانی انرژی نشان میدهد که تعلیق بخشی از محدودیتهای فروش نفت ایران، همراه با تنشهای ژئواقتصادی منطقه، تأثیر مستقیم و سریعی بر قیمت و عرضه نفت داشته است. آزاد شدن امکان فروش نفت ذخیرهشده ایران روی آب، علاوه بر افزایش توان مانور ایران در بازار، بهعنوان عاملی مؤثر در تعدیل نوسانات عرضه جهانی عمل کرده است.
در این فضای پرتنش، آسیبپذیری زیرساختی کشورهای کوچک و متکی به انرژی در جنوب خلیج فارس در مقایسه با گستردگی و تنوع منابع انرژی ایران، موضوعی تعیینکننده ارزیابی میشود. در حالی که ایران به دلیل پراکندگی و تنوع زیرساختها مقاومت بیشتری در برابر اختلالات انرژی دارد، کشورهای منطقه بهویژه به دلیل وابستگی به برق و تأسیسات آبشیرینکن، در شرایط تنشهای امنیتی و انرژی با ریسک بیشتری روبهرو خواهند بود.
پیچیدگی روابط سیاسی، امنیت مسیرهای کشتیرانی، تصمیمات ایالات متحده و ظرفیت عرضه ایران، مجموعهای از عوامل بههمپیوسته را تشکیل میدهد که به طور مستقیم روند قیمتگذاری و تعادل بازار جهانی نفت را رقم میزنند.
نظر شما