به گزارش خبرگزاری ایمنا از کردستان، سالهای آغازین جنگ ایران و عراق، زمانی که صدای گلوله و آژیر خطر در بسیاری از مناطق مرزی غرب ایران شنیده میشد، در میان این مناطق، استان کردستان به دلیل هممرزی با کشور عراق به یکی از حساسترین نقاط کشور تبدیل شده بود.
کردستان ۲۲۷ کیلومتر مرز مشترک در چهار شهرستان مریوان، بانه، سقز و سروآباد با کشور عراق دارد و در طول جنگ تحمیلی به صورت مستقیم درگیر جنگ بود. شهرها و روستاهای مرزی این استان بارها هدف حملات نیروهای رژیم حزب بعث عراق قرار گرفتند، اما در میان دود و آتش جنگ، مردم این دیار با شجاعت و استقامت مثالزدنی از خانه و سرزمین خود دفاع کردند.
در آن روزها، بسیاری از جوانان شهرهایی مانند مریوان، بانه، سقز و سنندج لباس رزم بر تن کردند و راهی جبههها شدند. آنان در کنار رزمندگان دیگر نقاط کشور، در دفاع از مرزهای ایران نقش مهمی ایفا کردند و برگهای پرافتخاری در تاریخ دفاع مقدس رقم زدند.
در طول سالهای دفاع مقدس علاوه بر شهرهای استان کردستان، بسیاری از روستاهای مرزی نیز آسیب دیدند و مردم با دشواریهای فراوانی روبهرو شدند، با این وجود مردم این مناطق با شجاعت و استقامت مثالزدنی در کنار نیروهای مدافع کشور ایستادند و اجازه ندادند دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.
مرکز استان، سنندج نیز در سالهای ابتدایی جنگ شرایط دشواری را تجربه کرد. اما با تلاش نیروهای نظامی و همراهی مردم امنیت در این شهر برقرار شد و سنندج به یکی از مراکز مهم پشتیبانی جبهههای غرب کشور تبدیل شد.
مردم این شهر با جمعآوری کمکهای مردمی، ارسال تجهیزات و مواد غذایی و همچنین حضور در فعالیتهای امدادی نقش مهمی در حمایت از رزمندگان ایفا کردند.
دلاوریهای مردم کردستان تنها به حضور در میدانهای نبرد محدود نمیشد، خانوادههای بسیاری از این استان با تقدیم فرزندان خود در راه دفاع از میهن، نقش بزرگی در حفظ امنیت و استقلال کشور داشتند. صبر مادران، ایثار پدران و استقامت خانوادههای شهدا از جلوههای ماندگار فداکاری مردم این منطقه در سالهای دفاع مقدس است.
نقش کردستان در دوران دفاع مقدس
استان کردستان در طول سالهای جنگ تحمیلی نقش مهمی در دفاع از کشور داشت و مردم این استان بهای سنگینی برای حفظ امنیت میهن پرداختند، بر اساس آمارهای موجود بیش از ۵۵۰۰ شهید از استان کردستان تقدیم انقلاب اسلامی شده است.
هزاران نفر از مردم این استان جانباز و ایثارگر شدند و بسیاری از مناطق مرزی استان در طول جنگ بارها مورد حمله و بمباران قرار گرفتند که این آمار تنها بخشی از فداکاریها و رشادتهای مردم این استان در دفاع از ایران را نشان میدهد و هنوز هم آثار جنگ بر نقاط مختلف استان آشکار و نمایان است.
البته دفاع در کردستان به پیش از سالهای دفاع مقدس هم بر میگردد، روزهایی که مردمان این دیار برای دفاع از انقلاب در مقابله با گروهکهای ضدانقلاب با تحمل سختترین شکنجهها، خون پاکشان را تقدیم ارزشهای دین و نظام اسلامی میکردند.
مردم کردستان در کنار فداکاریهای بزرگ، مجاهدتهای خاموش بسیاری داشتند چون مردم این دیار توسط گروهکهای ضدانقلاب به جرم دفاع از انقلاب اسلامی در خانههایشان ترور میشدند، روحانیون به طرز فجیعی شهید میشدند که جنایتهایی که گروهکها در حق مردم کردستان انجام دادند هیچوقت از ذهن تاریخی این مردم پاک نمیشود.
اگر رهبر شهید، کردستان را سرزمین مجاهدتهای خاموش نامگذاری کردند به این دلیل است که این مجاهدتها، فداکاریها، ایثارگریها، رشادتها و دلاوریهایی که مردم کردستان در دوران دفاع مقدس انجام دادند آنگونه که باید تاکنون در جایی منعکس نشده است.
تشکیل سازمان پیشمرگان کُرد مسلمان
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۷ گروههای مختلفی در منطقه کردستان با عناوین دموکرات و کومله با هدف ایجاد ناآرامی، درصدد جدایی کردستان از خاک پاک ایران برآمدند.
پاییز سال ۵۸ را میتوان بهار گروهکهای ضدانقلاب دانست چرا که سپاه در آن مقطع زمانی از ورود به شهرهای کردنشین منع شده بود، ارتش در انفعال قرار داشت و دولت نیز در ضعیفترین موضع بود و همین مهم موجب شده بود تا این گروهکها بتوانند در منطقه دست به آشوب بزنند.
مردم کردستان پیام انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) را به خوبی درک کرده بودند و گروهکها نتوانستند توفیقی در جذب مردم داشته باشند و به گفته شهید محمد بروجردی "اگر ضدانقلاب در کردستان از پشتوانه مردمی برخوردار بود، با ما نمیجنگید".
در بهمن ۱۳۵۸ پیشنهاد اولیه تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کرد برای دفاع از کردستان و انقلاب، توسط شهید بروجردی داده شد و مرامنامه تاسیس آن توسط تعدادی از دلسوزان نظام نگاشته شد و برای تصویب نهایی به محسن رضایی که فرمانده وقت سپاه بود تحویل داده شد.
بعد از تایید مرامنامه توسط محسن رضایی متن اساسنامه جهت بررسی بیشتر خدمت امام خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی که در آن زمان نماینده حضرت امام خمینی(ره)در امور جنگ بود ارجاع داده شد و بعد از نظر مثبت ایشان برای تصویب نهایی به شورای انقلاب که مسئول آن را شهید بهشتی بر عهده داشت فرستاده و طی چند هفته سازمان پیشمرگان مسلمان کرد تشکیل شد.
سازمان پیشمرگان کُرد مسلمان با جذب نیروهای بومی کردستان به سرعت گسترش یافت و در عملیات پاکسازی شهر کامیاران در تاریخ دهم بهمن ۵۸ با سپاه همکاری بسیار خوبی کرد.
در پی این موفقیت، پیشمرگان کرد مسلمان در عملیاتهای پاکسازی شهرهای مختلف دیگری نیز شرکت کردند و در سالهای ۵۹ تا ۶۱ نیز در پاکسازی جادههای مواصلاتی و روستاهای سراسر منطقه کُردنشین ایفای نقش کردند که شهادت بیش از ۱۰۰۰ پیشمرگ کُرد مسلمان گویای این حقیقت است.
روایت ۲۲ روز نبرد برای پاکسازی شهر سنندج
اردیبهشت سال ۱۳۵۹، شهر سنندج به مدت ۲۲ روز صحنه رشادت و ایثار رزمندگان اسلام بود، نبردی نفسگیر که در نهایت با شکست گروهکهای ضدانقلاب و پایان محاصره ناجوانمردانه این شهر به ثمر نشست.
به صورت اساسی اشغال شهر سنندج در اوایل فروردین سال ۱۳۵۸ کم کم آغاز شد که در واکنش به این تهدید، سپاه پاسداران و بسیج مردمی با فرماندهی سردارانی همچون شهید محمد بروجردی و شهید صیاد شیرازی، عملیاتی منسجم و برنامهریزیشده را برای آزادسازی شهر سنندج آغاز کردند.
عملیات پاکسازی شهر سنندج که از چهارم اردیبهشت سال ۱۳۵۹ آغاز شد، یکی از نخستین تجربههای هماهنگ نیروهای نظامی و مردمی پس از انقلاب بود و طی این عملیات نیروهای کشورمان موفق شدند حلقه محاصره گروهکها را بشکنند و آرامآرام مناطق اشغالی را باز پس بگیرند.
در جریان این عملیات که تا ۲۶ اردیبهشت ادامه یافت، مقاومتهای شدیدی از سوی گروهکهای ضدانقلاب صورت گرفت، اما عزم و ایمان نیروهای جمهوری اسلامی ایران در نهایت باعث شد سنندج از چنگال اشغالگران آزاد شود.
فعالیت ۱۷ گروهک ضدانقلاب در روزهای ابتدایی انقلاب اسلامی در سنندج
علی کلوندی، مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس کردستان به خبرنگار ایمنا میگوید: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ۱۷ گروهک ضد انقلاب در شهر سنندج فعالیت و پایگاه داشتهاند که از میان آنها، دو گروهک کومله و دموکرات بیشترین نقش را در ایجاد ناامنی ایفا کرده و سایر گروهها نقش کمتری داشتهاند.
وی میافزاید: بیشترین شهدای ما نیز به دست این دو گروه به شهادت رسیدهاند و نکته جالب توجه این است که این گروهکها از سراسر کشور نیرو جذب میکردند و هر فردی که با نظام جمهوری اسلامی مخالف بود، به کردستان میآمده و علیه نظام میجنگیده است.
مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس کردستان ادامه میدهد: اشغال شهر سنندج به صورت کلی از فروردین سال ۵۸ آغاز شده و از چهارم تا ۲۶ اردیبهشت سال ۵۹ نیز آزادسازی آن به طول انجامیده است.
کلوندی تصریح میکند: عملیات پاکسازی شهرهای کردستان در ابتدا از یازدهم بهمن ۵۸ به ابتکار شهید بروجردی در قالب سپاه هفتم آغاز شد و سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد در آن نقشی اساسی ایفا کرد که در نتیجه شهر کامیاران در بهمن همان سال پاکسازی شد.
وی اضافه میکند: پس از آن، طراحی عملیاتی برای پاکسازی شهر سنندج در اردیبهشت ۵۹ صورت گرفت؛ در آن زمان به جز پادگان لشکر ۲۸، باشگاه افسران (که هماکنون محل بنیاد حفظ آثار است)، صداوسیما و فرودگاه، باقی نقاط شهر در اختیار نیروهای ضد انقلاب قرار گرفته بود.
مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان کردستان میگوید: گروههای مختلف در سطح شهر پایگاههایی داشتند و ضمن تهدید مردم، تلاش میکردند آنان را جذب کنند و یا در صورت مخالفت به شهادت برسانند.
کلوندی خاطرنشان میکند: این عملیات در چند محور آغاز شد، محور نخست از سمت فرودگاه سنندج به خیابان پاسداران و تپه توس نوذر بود، محور دوم از پادگان لشکر ۲۸ به سمت باشگاه افسران و محور سوم از گردنه صلواتآباد به سمت سیلو و داخل شهر سنندج بود که در مجموع ۲۲ روز به طول انجامید.
اما کردستان جدای از جنگ داخلی با گروهکهای ضدانقلاب، همچنان به طور مستقیم درگیر جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق هم بود تا جایی که جدای از حضور مردم استان در جبهههای عملیاتی استان، در جبهههای جنوب نیز حضور داشتند و جانانه ایستادند و از مرزهای کشور در این خطه دفاع کردند.
مرور مختصری بر حادثه بمباران ۲۸ دی سال ۱۳۶۵ شهر سنندج
سال ۱۳۶۵ و در بحبوحه جنگ تحمیلی، هر روز دشمن در فکر تدارک آشوبی برای بر هم زدن آرامش و آسایش مردم کردستان بود و هر روز خبر شهید شدن فرزندان این سرزمین به گوش خانوادههایشان میرسید.
در بمباران ۲۸ دی سال ۶۵ شهر سنندج، هواپیماهای بمبافکن رژیم بعث عراق ۱۸ نقطه از این شهر را در آن روز مورد آماج حملات بیرحمانه خود قرار دادند و در عرض شش دقیقه ۲۲۰ نفر از مردم بیدفاع این شهر از جمله زن و مرد و کودک شهید و بیش از ۱۲۰ نفر هم مصدوم و جانباز شدند.
خیابان انقلاب، محله پیرمحمد (۴ نقطه)، چهارباغ (۲ نقطه)، آپارتمانهای ادب، تک واحدیهای بنیاد مسکن (۲ نقطه)، تقاطع بلوار جانبازان و خیابان فلسطین، میدان نبوت، خیابان نمکی (۲ نقطه)، خیابان اکباتان (۳ نقطه)، منازل مسکونی جنب پادگان و محله اسلامآباد (تقتان)، ۱۸ نقطهای بوده که بمباران شده است.
در مجموع حدود فقط ۱۰۰۰ نفر از مردم این استان تنها بر اثر بمبارانهای هوایی رژیم بعث عراق به شهادت رسیدهاند که علاوه بر بمباران ۲۸ دی سنندج و بهمن سال ۶۵ قروه، میتوان به بمباران ۱۵ خرداد سال ۶۳ بانه و ۱۹ اسفند همان سال در مریوان نیز اشاره کرد.
شهرهای کردستان در دوران جنگ تحمیلی ۲۶ بار مورد هجوم هوایی رژیم بعث قرار گرفتند و ۲۶ هزار شهید انصار و مهاجر در استان کردستان تقدیم انقلاب اسلامی شده است.
با گذشت سالها از پایان جنگ ایران و عراق، خاطره رشادتها و ایثار مردم کردستان همچنان در حافظه تاریخی ملت ایران زنده است. مردمانی که در سختترین شرایط با شجاعت و غیرت از سرزمین خود دفاع کردند و نشان دادند مرزنشینان کردستان همواره پاسداران واقعی این آب و خاک هستند.
امروز که کشورمان درگیر جنگ ناجوانمردانه آمریکا و رزئم صهیونیستی است، استان کردستان نه تنها یکی از خط مقدمهای دفاع از مرزهای کشور به شمار میرود، بلکه نمادی از مقاومت، ایستادگی و وفاداری مردمانی است که در سختترین شرایط پاسداری از سرزمین خود را وظیفهای مقدس میدانند، مردمی که تاریخ بارها نشان داده است در برابر هر تهدیدی، استوار و سربلند ایستادهاند.
کردستان امروز یادآور غیرت مردمانی است که در روزهای سخت، شانه به شانه مدافعان کشور ایستادند و اجازه ندادند حتی وجبی از خاک ایران به دست دشمنان بیفتد.
نظر شما