به گزارش خبرگزاری ایمنا، نماز عید فطر از باشکوه ترین اعمال عبادی مسلمانان جهان است که در پایان ماه رمضان و شروع ماه شوال برپا میشود. این نماز باشکوه که در روز عید فطر به جماعت اقامه میشود، نمادی از وحدت، همدلی و سپاسگزاری از خداوند است و در زمان حضور امام (عج) واجب و در زمان غیبت مستحب است.
زمان و وقت خواندن نماز عید فطر
وقت نماز عید فطر از اول آفتاب روز عید تا زوال (ظهر شرعی) است یعنی وقتی خورشید به اندازه سه متر ارتفاع دارد تا زوال خورشید و اگر وقت نماز بگذرد، این نماز قضا ندارد. در عید فطر مستحب است بعد از بلند شدن آفتاب افطار کنند، زکات فطره را بدهند و بعد، نماز عید را بخوانند.
اذان و اقامه نماز عید فطر
نماز عید فطر، اذان و اقامه ندارد و مستحب است مؤذن سه مرتبه بگوید: «الصلاة»
چگونگی خواندن نماز عید فطر
نماز عید دو رکعت است:
رکعت اول:
در نماز عید فطر پس از حمد سوره دیگری خوانده می شود و بهتر آن است که در رکعت اول، سوره غاشیه یا اعلی خوانده شود. بعد از سوره، پنج تکبیر و پنج قنوت خوانده می شود یعنی بعد از هر تکبیر یک قنوت خوانده می شود. بعد از تکبیر پنجم تکبیر دیگری گفته می شود و به رکوع رفته و پس از آن و دو سجده بجا می آورند.
رکعت دوم:
در رکعت دوم بهتر است پس از حمد، سوره شمس خوانده شود. در این رکعت چهار تکبیر و چهار قنوت خوانده می شود. بعد از تکبیر چهارم تکبیر دیگری گفته نمی شود و رکوع و دو سجده به دنبال آن است و در انتها بعد از تشهد سلام گفته می شود.
ذکر قنوت نماز عید فطر
در قنوت، هر ذکر و دعایی مانند سایر نمازها خوانده شود کافی است ولی بهتر است این دعا را بخواند:
اَللّهُمَّ اَهْلَ الْکبْرِیاءِ
وَالْعَظَمَةِ وَاَهْلَ الْجوُدِ وَالْجَبَروُتِ
وَاَهْلَ الْعَفْوِ وَالرَّحْمَةِ
وَاَهْلَ التَّقْوی وَالْمَغْفِرَةِ ا
َسْألُک بِحَقِّ هَذَا الْیوْمِ
الَّذی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمینَ عیداً
وَ لِمُحَمَّد صلی الله علیه وآله
ذُخراً وَشَرَفاً وَ کَرامَةً وَمَزیداً
أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
وَ اَنْ تُدْخِلَنی فی کُلِّ خَیرٍ
أدْخَلْتَ فیهِ مُحَمَّداً وَآلَ مُحَمَّد
وَ أَنْ تُخْرِجَنی مِنْ کلِّ سوُءٍ
اَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّد
صَلَواتُک عَلَیهِ وَ عَلَیهِمْ
اَللّهُمَّ إنّی اَسْألُکَ خَیرَ ما سَألَکَ بِهِ
عِبَادُکَ الصَّالِحوُنَ وَأَعوُذُ بِکَ مِمَّا اسْتَعَاذَ مِنْهُ عِبَادُکَ الْمُخْلَصوُنَ. (امام خمینی، تحریر الوسیله، ج ۱، ص ۲۷۳)
ترجمه و معنی قنوت نماز عید فطر
خداوندا تو سزاوار بزرگی، سرفرازی، بخشندگی، توانایی، بخشایش و رحمتی. سزاوار آنی که به خاطر تو پرهیز کنیم و از تو آمرزش بخواهیم در روزی که برای مسلمانان عید قرار دادهای. و برای محمد که درود خدا بر او و دودمانش باد، ذخیره افتخار و بلندی مقام که بر او و دودمانش درود فرستی و مرا بدان چه نیکی و سعادت است و به محمد (ص) و خاندانش ارزانی داشته ای بهره مند سازی و از هر بدی که محمد (ص) و خاندانش را خارج ساختی، رهایی دهی، درود تو بر محمد (ص) و خاندانش باد. خداوندا! از تو می خواهم بهترین چیزی را که بندگان شایستهات از تو می خواهند، و به تو رو می آورم بدان گونه که بندگان شایستهات از بدیها پناه آوردهاند.
تکبیر نماز عید فطر
بعد از نماز مغرب و عشا در شب عید فطر و بعد از نماز صبح و ظهر و عصر روز عید و نیز بعد از نماز عید فطر این تکبیرها را بگوید:
«اَللّهُ اَکبَرُ، اَللّهُ اَکبَرُ، لا إلهَ إلاّ اللّهُ وَ اَللّهُ اَکبَرُ، اللّهُ اَکبَرُ وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، اَللّهُ اَکبَرُ عَلی ما هَدانا».
خواندن نماز عید فطر در بیرون از منزل
خواندن نماز عید زیر سقف کراهت دارد. پیامبران و امامان ما نماز عید فطر را در بیرون از منزل می خواندند و در این باره فرمودهاند:
پیامبر (ص) روز عید، تمام اعضای خانوادهاش را همراه خود بیرون میبُرد. (متقی الهندی، کنزالعمال، ج ۷، ص ۸۸)
پیامبر خدا (ص) فرمود:
«خداوند متعال در روز عید فطر و عید قربان، به زمین با عنایت می نگرد. پس از خانه ها بیرون آیید تا رحمت به شما برسد.» (متقی الهندی، کنزالعمال، ج ۸، ص ۵۴۸)
امام صادق (ع) فرمود:
«کسی که برای نماز عید بیرون می رود، سزاوار است بهترین جامههایش را بپوشد و خود را با بهترین عطر، خوشبو سازد.» (قاضی نعمان، دعائم الاسلام، ج ۱، ص ۱۸۵.)
به نقل از ابن عمر، پیامبر خدا (ص) برای نماز عید، پیاده بیرون می رفت و پیاده برمیگشت. (متقی الهندی، کنزالعمال، ۱۴۱۳ ق، ج ۷، ص ۸۸)
به نقل از ابورافع: پیامبر (ص) به نماز عیدین پیاده میرفت، نماز را بدون اذان و اقامه میخواند و از راهی غیر از راه آمدن، پیاده برمیگشت. (متقی الهندی، کنزالعمال، ج ۷، ص ۸۸)
روایت شده است که حضرت علی (ع) روز عید بیرون آمد، پیوسته تکبیر گفت تا به محل برگزاری نماز در بیرون شهر (کوفه) رسید. (مجلسی، بحارالانوار، ج ۸۸، ص ۱۱۸)
خواندن نماز عید فطر به جماعت
نماز عید فطر در زمان حضور امام زمان واجب است و باید به جماعت خوانده شود، و در زمان ما که امام زمان (عج) غایب است مستحب است و به جماعت خواندن آن محل اختلاف فقهاست. (توضیح المسائل امام خمینی، ص ۲۳۴.)
امام خمینی:
احتیاط واجب آن است که نماز عید فطر را در زمان غیبت با جماعت نخوانند، ولی به قصد رجاء مانع ندارد و چنانچه، ولی فقیه یا نماینده او اقامه جماعت کند، اشکال ندارد.
آیتالله خامنهای:
نمایندگان ولی فقیه مجازند نماز عید فطر را به جماعت اقامه کنند. اما دیگران، احتیاط آن است که آن را فرادی بخوانند یا آن را به قصد رجاء به جماعت اقامه کنند. نماز عید به جماعت برای کسانی که نمایندگی، ولی فقیه ندارند، به قصد ورود درست نیست. در مواردی که مصلحت اقتضا میکند، غیر از نمایندگان، ولی فقیه، افراد دیگر مجاز نیستند نماز عید را به جماعت اقامه کنند.
آیات عظام اراکی، گلپایگانی، خوئی، تبریزی، سیستانی و صافی:
نماز مستحب را نمی شود با جماعت خواند، مگر نماز درخواست باران و نمازی مانند نماز عید فطر و قربان که در زمان حضور امام معصوم واجب بوده و در زمان غیبت امام معصوم، مستحب شده است.
- آیتالله صافی: ولی احتیاط این است که به جماعت آن را رجاءاً بخواند.
- آیتالله زنجانی: بنابر احتیاط این است که آن را به جماعت نخوانند.
- آیتالله فاضل لنکرانی: نماز عید فطر و قربان را نیز میتوانند به جماعت بخوانند.
احکام نماز عید سعید فطر
احکام مهم نماز عید فطر بر اساس فتوای امام خمینی (ره) و استفتائات رهبر شهید سید علی خامنهای:
- مستحب است فرد در روز عید فطر قبل از نماز عید به خرما افطار کند.
- در نماز عید فطر شخص باید غیر از حمد و سوره چیز های دیگر نماز را خودش بخواند.
- مستحب است پیش از نماز عید، شخص غسل کند و دعاهایی که پیش از نماز و بعد از آن در کتاب های دعا ذکر شده به امید ثواب بخواند.
- اگر فرد زمانی به نماز عید فطر برسد که امام مقداری از تکبیرها را گفته، بعد از آنکه امام به رکوع رفت، او باید آنچه از تکبیر ها و قنوت ها را که با امام نگفته خودش بگوید و اگر وقت کافی نبود در هر قنوت یک بار «سبحان الله و الحمد لله» بگوید و یا فقط تکبیر ها را بگوید و اگر به آن مقدار هم فرصت نبود کافی است متابعت کند و به رکوع برود.
- در صورتی که فرد زمانی به نماز عید فطر برسد که امام در رکوع است، می تواند نیت کند و تکبیر اوّل نماز را بگوید و به رکوع رود.
- اگر یک سجده در نماز عید فراموش شود، لازم است که بعد از نماز آن را بجا آورد، همچنین اگر کاری که برای آن در نماز یومیه سجده سهو لازم است پیش آید، لازم است دو سجده سهو بجا آورد. (امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۸۶ ش، ج ۱، ص ۲۷۴)
- در صورت فراموش نمودن قرائت یا تکبیرات یا قنوت ها، فرد نمازش صحیح است.
- اگر شخص در تعداد تکبیر ها یا قنوت ها شک کند و در محل آن باشد، باید بنا را بر کمتر بگذارد.
- در صورت فراموش نمودن رکوع یا دو سجده یا تکبیرة الاحرام، فرد نمازش باطل می شود.
- مستحب است موقع تکبیر گفتن دستها را بلند کند و در نماز بر زمین سجده کند. (توضیح المسائل امام خمینی، ۱۳۸۷ ش، ص ۲۳۵)
- خطبههای نماز عید فطر بعد از نماز است و پس از نماز، امام جماعت در برابر مردم قرار می گیرد و مانند نماز جمعه رجاءً در دو نوبت سخنرانی میکند. (امام خمینی، تحریرالوسیله، ج ۱، ص ۲۴۱)
نظر شما