زهرا فتورهچی کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: بازار جهانی نفت به شدت به تحولات ژئوپلیتیکی حساس است و هرگونه تنش در مناطق کلیدی تولید یا انتقال نفت میتواند بلافاصله بر قیمتها اثر بگذارد، در روزهای اخیر چند عامل همزمان موجب افزایش نگرانی در بازار شده است. نخست، حمله و بمباران جزیره خارک که یکی از مهمترین پایانههای صادرات نفت ایران محسوب میشود. هرگونه تهدید علیه چنین زیرساختهایی این پیام را به بازار میدهد که احتمال کاهش عرضه نفت وجود دارد. دوم، احتمال پاسخ ایران به این تحولات است که میتواند دامنه تنشها را گسترش دهد. در چنین شرایطی معاملهگران درمعمول برای پوشش ریسک، قیمتهای بالاتری برای نفت در نظر میگیرند. عامل سوم نیز نگرانی درباره امنیت مسیرهای انتقال نفت، بهویژه در خلیج فارس و تنگه هرمز است، مجموعه این عوامل باعث شده بازار نفت نسبت به آینده عرضه نفت در کوتاهمدت محتاطتر شود و همین موضوع قیمتها را به بالای ۱۰۰ دلار رسانده است.
وی افزود: جزیره خارک یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت ایران به شمار میرود و بخش قابل توجهی از نفت خام کشور از طریق این پایانه به بازارهای جهانی صادر میشود. به همین دلیل هرگونه تهدید یا آسیب به این تأسیسات میتواند ظرفیت صادراتی را تحت تأثیر قرار دهد. حتی اگر در عمل صادرات به طور کامل متوقف نشود، صرف احتمال اختلال نیز برای بازار اهمیت زیادی دارد. بازار نفت درمعمول بر اساس انتظارات عمل میکند، نه فقط واقعیتهای موجود. بنابراین وقتی خبرهایی درباره تهدید زیرساختهای صادراتی منتشر میشود، فعالان بازار احتمال کاهش عرضه در آینده را در قیمتها لحاظ میکنند، علاوه بر این منطقه خلیج فارس یکی از مهمترین قطبهای تولید و صادرات انرژی در جهان است و هر حادثهای در این منطقه میتواند بر امنیت انرژی در سطح جهانی اثر بگذارد. به همین دلیل است که اخبار مربوط به تأسیسات نفتی در این منطقه به سرعت بر قیمتها اثر میگذارد.
کارشناس اقتصادی گفت: تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی در جهان محسوب میشود. بخش قابل توجهی از نفت صادراتی کشورهای خلیج فارس از این مسیر عبور میکند، اگر امنیت این مسیر دچار اختلال شود، حتی برای مدت کوتاه، بازار جهانی انرژی به سرعت واکنش نشان میدهد. طبق گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، از زمان آغاز درگیریها حداقل ۱۶ کشتی تجاری در منطقه مورد حمله قرار گرفتهاند. همچنین گزارش شده است که تعداد عبور کشتیها از این آبراه نسبت به قبل از درگیریها کاهش پیدا کرده است. چنین شرایطی موجب افزایش هزینههای حملونقل، بیمه و ریسکهای عملیاتی میشود، در نتیجه شرکتهای کشتیرانی و خریداران نفت با احتیاط بیشتری عمل میکنند، این وضعیت میتواند روند انتقال نفت را کندتر کند و همین مسئله نگرانی درباره عرضه در بازار جهانی را افزایش میدهد. به طور کلی، هرگونه ناامنی در تنگه هرمز بلافاصله به عنوان یک عامل افزایشی برای قیمت نفت در نظر گرفته میشود.
فتورهچی بیان کرد: آینده قیمت نفت به چند عامل کلیدی بستگی دارد، اما مهمترین عامل در شرایط فعلی سطح تنشهای ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس است، اگر درگیریها گسترش پیدا کند یا تهدید علیه مسیرهای انتقال نفت ادامه پیدا کند، احتمال افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد، زیرا بازار در چنین شرایطی ریسکهای عرضه را جدیتر در نظر میگیرد. از سوی دیگر، اگر تنشها کاهش پیدا کند و مسیرهای صادراتی بدون مشکل به فعالیت ادامه دهند، ممکن است بازار به تدریج آرامتر شود و قیمتها تثبیت شوند، همچنین سیاستهای تولید کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت، بهویژه در اوپک و اوپکپلاس، نقش مهمی در تعادل بازار دارند. اگر این کشورها برای جبران کمبود احتمالی عرضه تولید خود را افزایش دهند، ممکن است فشار افزایشی بر قیمتها تا حدی کاهش پیدا کند، بازار نفت در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه حساس است و هر خبر جدیدی میتواند به سرعت بر قیمتها اثر بگذارد.
:::
نظر شما