به گزارش خبرگزاری ایمنا، حوالی ساعت ۱۴:۰۰ روز گذشته _دوشنبه هجدهم اسفند_ همزمان با موج مردمی که برای بیعت با رهبر جدید انقلاب راهی میدان تاریخی نقش جهان بودند، حملات هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی محدودهای نزدیک به این میدان تاریخی در شهر اصفهان را هدف قرار داد؛ حملاتی که موج انفجار آن به بعضی بناهای تاریخی این محدوده آسیب رساند. بر اساس گزارشهای اولیه، کاخ چهلستون از جمله بناهایی است که در پی این حملات دچار خسارت جدی شده است.
ببینید: فریاد «الله اکبر» مردم اصفهان همزمان با تجاوز هوایی دشمن به نزدیکی میدان تاریخی نقش جهان
این در حالی است که در حملات روزهای گذشته نیز بخشهایی از میدان نقش جهان آسیب دیده بود؛ میدانی که یکی از مهمترین نمادهای تاریخی ایران و از شناختهشدهترین میراثهای فرهنگی جهان بهشمار میرود، به گفته مدیر روابطعمومی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان در پی تجاوز دشمن آمریکایی-صهیونی به اصفهان بر اساس بررسیهای اولیه، موج انفجار حاصل از حمله در اطراف مجموعه جهانی میدان نقشجهان موجب آسیب به بخشی از کاشیهای مسجد جامع عباسی شده است.
آنچه امروز در اصفهان رخ داد دیگر تنها یک تجاوز نظامی نیست؛ زخمی است که بر پیکر تاریخ و حافظه فرهنگی بشریت وارد شده است.
اصفهان؛ شهری که تاریخ در آن زنده است
اصفهان قرنهاست بهعنوان یکی از مهمترین مراکز هنر و معماری جهان اسلام شناخته میشود؛ شهری که به دلیل شکوه آثار تاریخیاش لقب «نصف جهان» گرفته و هر گوشه آن روایتگر بخشی از تمدن ایران است.
در قلب این شهر، میدان نقش جهان قرار دارد؛ میدانی که بیش از ۴ قرن پیش و در دوره صفوی شکل گرفت و امروز در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. اطراف این میدان مجموعهای از شاهکارهای معماری ایران قرار دارد؛ از مسجد امام اصفهان و مسجد شیخ لطفالله گرفته تا کاخ عالیقاپو.
در فاصلهای نهچندان دور از این میدان نیز کاخ چهلستون قرار دارد؛ عمارتی باشکوه در میان باغی تاریخی که از زیباترین نمونههای معماری و باغسازی ایرانی محسوب میشود. تالارهای این کاخ با نقاشیهای دیواری ارزشمند، روایتگر بخشهایی از تاریخ ایران است و ایوان ستوندار آن با انعکاس در آب استخر مقابلش تصویری نمادین از زیبایی معماری ایرانی خلق کرده است.
وقتی یک اثر «میراث جهانی» میشود
آثاری همچون میدان نقش جهان یا چهلستون تنها متعلق به یک کشور نیستند. وقتی یک اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت میشود، در واقع جامعه جهانی به این نتیجه رسیده است که ارزش آن فراتر از مرزهای ملی است و باید برای همه انسانها حفظ شود. چنین بناهایی بخشی از میراث مشترک بشریت هستند؛ میراثی که نسلهای آینده نیز حق دارند آن را ببینند و بشناسند. به همین دلیل آسیب رساندن به چنین بناهایی، تنها خسارت به یک شهر یا یک کشور نیست، بلکه ضربهای به حافظه تاریخی بشریت است.
بیشتر بخوانید: موشکهای نقطهزن علیه تاریخ و انسانیت، حمله به قلب هویت اصفهان است؛ یونسکو کجاست؟
حتی «سپر آبی» هم نادیده گرفته شد
امیر کرمزاده، مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان اعلام کرد که این حملات حتی هشدارهای بینالمللی مربوط به حفاظت از میراث فرهنگی را نیز نادیده گرفته است.
به گفته وی، در محدوده آثار تاریخی اصفهان از «سپر آبی» استفاده شده بود؛ نشانهای بینالمللی که برای اعلام حفاظت ویژه از آثار فرهنگی به کار میرود و به خلبانان و نیروهای نظامی هشدار میدهد که این محدوده دارای آثار ثبت ملی و جهانی است.
وی تأکید کرد: طبق کنوانسیونهای جهانی و تأکیداتی که یونسکو و سازمان ملل دارد، در حریم آثار تاریخی ثبت ملی و ثبت جهانی نباید هیچ انفجاری صورت بگیرد؛ اما متأسفانه این هشدارها نادیده گرفته شد.
کرمزاده با اشاره به میزان خسارتها افزود: باغموزه چهلستون و مجموعه آن دچار آسیبهای جدی شده است. بنا از نظر سازهای و معماری آسیب دیده و بسیاری از پنجرههای ارسی و عناصر تاریخی آن تخریب شده است. آینهکاریهای ارزشمند چهلستون که از قدیمیترین نمونههای این هنر در ایران است نیز آسیب دیده است.
به گفته او، در اطراف این مجموعه تاریخی نیز چندین بنای دیگر از جمله موزهها و ساختمانهای تاریخی دچار خسارت شده است.
وقتی جان انسانها هم خط قرمز نیست...
در تحلیل این حملات، یک واقعیت تلخ نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ وقتی با رژیمی روبهرو هستیم که در جنگها بارها نشان داده است جان انسانها برایش ارزشی ندارد، طبیعی است که میراث فرهنگی و آثار تاریخی نیز برای آن اهمیتی نداشته باشد.
چنین رویکردی در واقع تلاشی برای حذف نشانههای تمدنی یک ملت است؛ گویی کسانی که خود ریشهای در تمدن ندارند، میکوشند نشانههای تمدن دیگران را نیز از میان بردارند.
در همین زمینه حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، با محکوم کردن حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در ادامه جنایات این روزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی که با کشتار مردم بیگناه و هدف قرار دادن فرماندهان و مسئولان کشور همراه بوده است، امروز جلوه دیگری از خوی وحشیگری این جنایتکاران برای مردم ایران آشکار شد و آن حمله به آثار تاریخی و تمدنی ایران اسلامی بود.
وی افزود: در جریان این حملات، بعضی از آثار ارزشمند تاریخی در اصفهان مورد هدف قرار گرفت؛ آثاری که هر کدام نمادی از فرهنگ، تمدن و هویت تاریخی ایران به شمار میآید و قدمتی چندصدساله دارد.
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در این حملات، کاخ عالیقاپو آسیب دید، همچنین مجموعه استانداری اصفهان که علاوه بر نقش اداری و حاکمیتی، بخشی از آثار تاریخی از جمله کاخ اشرف و برخی بناهای متعلق به دورههای گذشته بهویژه دوران صفویه را در خود جای داده است، مورد اصابت قرار گرفت.
یزدیان با انتقاد از سکوت نهادهای بینالمللی تصریح کرد: جای تأسف دارد که سازمانهای جهانی که همواره از فرهنگ، هنر و میراث تاریخی سخن میگویند، در برابر چنین اقداماتی سکوت کردهاند؛ سازمانهایی مانند یونسکو که در نقاط مختلف جهان نسبت به آسیبهای کوچک به آثار تاریخی واکنش نشان میدهند، اکنون در برابر این جنایات صدایی از خود بروز نمیدهند.
وی تأکید کرد: در حالی که خون مردم بیگناه ریخته میشود، آثار تمدنی و تاریخی نیز هدف حملات قرار میگیرد و این مسئله نشان میدهد که این اقدامات نهتنها علیه یک کشور، بلکه علیه فرهنگ و تمدن بشری است.
نماینده مردم اصفهان در مجلس خاطرنشان کرد: حتی در حمله مغول نیز نمونههایی از حفاظت از بعضی آثار تاریخی دیده میشد، اما آنچه امروز شاهد آن هستیم نوعی «وحشیگری مدرن» است که از سوی مدعیان حقوق بشر در حال وقوع است.
وی افزود: از نگاه ما تمام این اقدامات جنایتکارانه محکوم است و البته انتظار چندانی هم از مجامع بینالمللی نداریم، چراکه عملکرد آنها در برابر این حوادث نشاندهنده سکوت و انفعال است.
یزدیان تصریح کرد: امیدواریم آزادیخواهان جهان و افکار عمومی بینالمللی نسبت به این اتفاقات هوشیار شوند و ماهیت واقعی این اقدامات برای مردم جهان آشکار شود تا زمینه مقابله با چنین جنایاتی فراهم شود.
زخمی که نباید عمیقتر شود
به گزارش ایمنا، اصفهان یکی از مهمترین شهرهای تاریخی جهان است؛ شهری که قرنها هنر، معماری و فرهنگ در آن شکل گرفته و بخشی از هویت فرهنگی ایران و جهان را در خود جای داده است، به همین دلیل آسیب وارد شده به چهلستون و میدان نقش جهان لطمه به میراثی است که قرنها دوام آورده و از دل فرازونشیبهای تاریخ عبور کرده است.
امروز حفاظت از این میراث تنها مسئولیت ایران نیست؛ مسئولیتی است که بر دوش همه انسانهای دنیا قرار دارد؛ اگر لفظ انسان برایشان قابل معنا باشد. اگر جهان در برابر آسیب دیدن چنین آثار ارزشمندی سکوت کند، فردا ممکن است بخش دیگری از تاریخ بشری در نقطهای دیگر از جهان هدف قرار گیرد.
اصفهان شهری است که تاریخ در آن نفس میکشد؛ حفاظت از آن در حقیقت حفاظت از بخشی از حافظه مشترک انسانهاست؛ حافظهای که نباید قربانی جنگ و خشونت شود.
نظر شما