به گزارش خبرگزاری ایمنا؛ فرزانه دهقانی، مدرس و پژوهشگر در حوزه سواد رسانه در یادداشتی نوشت: «افزایش سرمایه اجتماعی در شرایط بحران و جنگ، یکی از مهمترین استراتژیهای دفاعی و مقاومت است. سرمایه اجتماعی یعنی همان اعتماد، همبستگی و همدلی که باعث میشود مردم در برابر مشکلات ایستادگی کنند. در اینجا راهکارهایی برای تقویت این سرمایه در شرایط جنگ ارائه میدهم:
۱. شفافیت اطلاعرسانی و صداقت: مهمترین عامل برای حفظ اعتماد مردم، صداقت مسئولین است. در شرایط جنگ، مردم باید از واقعیتها (در چارچوب مصالح امنیتی) آگاه باشند. اگر رسانههای رسمی صادقانه و شفاف با مردم صحبت کنند، دشمن نمیتواند با شایعات و اخبار جعلی، شکافی بین ملت و حاکمیت ایجاد کند. پنهانکاری یا ارائه اطلاعات ناقص، به نفع جنگ روانی دشمن تمام میشود.
۲. تقویت روحیه «ما میتوانیم» و همبستگی ملی: باید از ادبیات رسانهای استفاده کرد که مردم را در برابر دشمن متحد نشان دهد. تأکید بر نقش آفرینی همه اقشار (زن، مرد، جوان و کهنسال) در دفاع از کشور، حس تعلق به یکدیگر را بالا میبرد. داستانهای موفقیت، فداکاریهای رزمندگان و کمکهای مردمی باید پررنگ شود تا مردم ببینند که در این میدان تنها نیستند.
۳. مدیریت هیجانات و تبدیل تهدید به فرصت: رسانهها باید مهارت مدیریت هیجان را به مردم آموزش دهند. به جای اینکه اخبار فقط باعث ترس و نگرانی شود، باید به سمت «امید» و «اقدام» هدایت شوند. مثلاً وقتی مشکلی پیش میآید، رسانه باید بگوید: «برای حل این مشکل چه کار میتوانیم انجام دهیم؟» این رویکرد، ناامیدی را از بین میبرد و مردم را به میدان عمل میآورد که خودش سرمایه اجتماعی را میسازد.
۴. نقد منصفانه و پرهیز از دو قطبیسازی: در زمان جنگ، اختلافات داخلی باید به حداقل برسد. رسانهها و نخبگان باید از ایجاد دعوا و دو قطبیسازیهای کاذب (مثلاً بین گروههای مختلف اجتماعی) خودداری کنند. نقد باید سازنده باشد و هدف آن رفع اشکال باشد، نه تخریب یکدیگر. دشمن به دنبال این است که ما را درگیر مسائل حاشیهای کند تا از اصل جنگ غافل شویم.
۵. خدمترسانی میدانی و پاسخگویی به نیازها: سرمایه اجتماعی تنها با حرف ساخته نمیشود، بلکه با «عمل» شکل میگیرد. وقتی مردم میبینند مسئولین در میدان هستند و به مشکلات معیشتی و امنیتی آنها رسیدگی میکنند، اعتمادشان چند برابر میشود. رسانهها باید تلاشهای خدمترسانی دولت و نهادهای مردمی را منعکس کنند تا مردم احساس کنند که حکومت حامی آنهاست.
۶. تکیه بر ارزشهای مشترک دینی و ملی: اشاره به تاریخ پرفراز و نشیب ایران و ایثارگریهای دوران دفاع مقدس، یادآوری میکند که ما قبلاً نیز از بحرانهای سختتر عبور کردهایم. این حس تاریخی مشترک، پیوند بین نسلها را تقویت میکند و انسجام اجتماعی را در برابر تهدیدات خارجی بالا میبرد.
با اجرای این موارد، میتوانیم جامعهای منسجم و باایمان داشته باشیم که در برابر طوفانهای دشمن، همچون کوهی استوار ایستاده است.»
نظر شما