به گزارش خبرگزاری ایمنا، مدیریت ترافیک در کلانشهرها دیگر صرفاً به توسعه معابر و احداث بزرگراهها محدود نمیشود؛ امروز «هوشمندسازی» به اصلیترین ابزار ساماندهی جریان تردد تبدیل شده است.
در شهری همچون اصفهان که علاوه بر جمعیت ثابت، روزانه میزبان هزاران سفر درونشهری و برونشهری است و بافت تاریخی متراکم آن ظرفیت محدودی برای عبور خودروهای سنگین دارد، ساماندهی ناوگان حملونقل بار به یک ضرورت انکارناپذیر بدل شده است.
بر اساس آمارهای موجود، بخشی قابل توجه از کندی جریان ترافیک در ساعات اوج تردد، ناشی از حضور خودروهای باری با ابعاد و تناژ بالا در شبکه معابر شهری است؛ خودروهایی که به دلیل حجم و سرعت کمتر، سطح سرویس معابر را کاهش داده است و در برخی موارد موجب افزایش آلایندههای هوا و حتی تهدید ایمنی میشوند.
از سوی دیگر، عبور ناوگان باری سنگین از معابر تاریخی و قدیمی، میتواند به زیرساختهای شهری و بافتهای ارزشمند چندصدساله آسیب وارد کند؛ موضوعی که برای شهری با پیشینه تاریخی اصفهان، اهمیتی دوچندان دارد.
در همین راستا، شهرداری اصفهان با همکاری پلیس راهور، مرکز کنترل ترافیک، سازمان فاوا و بهرهگیری از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، اجرای «طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار» را در دستور کار قرار داده است؛ طرحی که برای نخستین بار در کشور بهصورت هوشمند و مبتنی بر دوربینهای پلاکخوان اجرایی شده و اکنون بهطور کامل آماده بهرهبرداری است. در این طرح، بیش از ۱۰۰ دوربین پلاکخوان سطح شهر به سامانهای یکپارچه متصل شدهاند که اطلاعات خودروهای باری را بهصورت برخط پایش میکند و تردد مجاز یا غیرمجاز آنها را بر اساس ساعت، مسیر و نوع خودرو تشخیص میدهد.
بر مبنای این سازوکار، خودروهای باری بدون مجوز در صورت ورود به محدودههای تعیینشده، بهصورت سیستمی شناسایی و اعمال قانون میشوند؛ بهگونهای که روزانه صدها تخلف بهصورت هوشمند ثبت و پیامک جریمه صادر میشود. همچنین برای خودروهای برونشهری یا رانندگانی که نیاز به تردد موردی دارند، سامانه «باریار» پیشبینی شده است تا بتوانند بهصورت آنلاین و در کوتاهترین زمان ممکن مجوز تردد دریافت کنند. این اقدام علاوه بر کاهش مراجعات حضوری، شفافیت و سرعت در صدور مجوزها را نیز افزایش داده است.
اجرای این طرح در فاز نخست، از رینگ سوم شهر به سمت هسته مرکزی اعمال میشود و بر اساس تناژ خودروها، محدودیتها متفاوت خواهد بود؛ بهگونهای که در حال حاضر خودروهای زیر ۳.۵ تن از شمول محدودیت خارج هستند. فاز دوم نیز با ارزیابی نتایج اولیه، در سال آینده به محدودههای گستردهتری تعمیم داده خواهد شد.
آنچه در ادامه میخوانید، حاصل گفتوگوی خبرنگار ایمنا با سید علی عبدالهی، مدیرعامل سازمان مدیریت حملونقل بار شهرداری اصفهان بهمنظور تشریح جزئیات طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار و سازوکار اجرای هوشمند آن در سطح شهر است.
ایمنا: با توجه به شرایط ترافیکی شهر اصفهان، چه مسئله یا بحرانی موجب شد اجرای طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار به اولویت مدیریت شهری تبدیل شود؟
عبدالهی: یکی از دغدغههای مدیریت ارشد شهری کنترل هوشمند خودروهای سطح شهر است که بخشی از این خودروها، خودروهای باری است که به دلیل ظرفیت. ابعاد بیشتر تاخیر بیشتری را در سطح شهر ایجاد می کنند
اینکه بتوانیم با ایجاد سازوکار هوشمند تردد این خودروها را در سطح شهر کانالیزه و برنامهریزی کنیم، تاثیر بسیاری در روان سازی ترافیک دارد، از اینرو به سمتی رفتیم که بتوانیم ناوگان باری را از طریق کنترل دوربین ها به صورت برنامهریزی شده وارد شبکه معابر شهر کنیم.
شهر اصفهان از دیرباز در حوزه هوشمندسازی و کنترل ناوگان بار اقداماتی را انجام داده بود، اما هیچ گاه عملیاتی نشده بود که با همت شهرداری اصفهان، حمایت سازمان فاوا، مرکز کنترل ترافیک و معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری اصفهان، همچنین دانش بومی معاونت فنی و توسعه و معاونت اجرایی سازمان مدیریت حملونقل بار شهرداری اصفهان که تجربیات خوبی در این زمینه داشتند و استفاده از ظرفیت دانش بنیانهای فعال در این حوزه فرایند احصای تخلفات ناوگان باری را با بیش از ۱۰۰۰ نفرساعت کارکارشناسی احصا کردیم و به سمت کنترل ناوگان باری به صورت هوشمند حرکت کردیم.
ایمنا: دوربینهای پلاکخوان چگونه خودروهای باری مجاز و غیرمجاز را تفکیک میکنند؟ آیا این سامانه به بانک اطلاعاتی یکپارچه ناوگان بار متصل است؟
عبدالهی: در سطح شهر تنوع دوربینها را دایم، دوربینهای نظارت تصویری، پلاکخوان، تشخیص سرعت غیرمجاز، عبور از چراغ قرمز، همه دوربینهای پلاک خوان سطح شهر که آمار زیادی دارد که بیش از ۱۰۰ دوربین مشمول طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار شده است، پلاکها توسط دوربینها احصا و به سامانه «باریار» ارجاع میشود
چند سامانه از طریق وب سرویس به سامانه ما متصل هستند از جمله سامانه توسعه ناجی، سامانه اداره راه (خودروهای برون شهری که به سمت شهر اصفهان حرکت می کنند را نیز می توانیم رصد کنیم) که این سامانه ها تجمیع دیتاها را انجام می دهند.
در ادامه بازخوردی که از پلاک گرفته میشود، را به سامانه «باریار» برمیگردانند، در دیناسنتر بررسی می شود آیا مجوز دارد یا خییر که اگر مجوز نداشته باشد، جریمه صادر میشود.
ایمنا: چه معابر و چه بازههای زمانی مشمول محدودیت هستند و آیا این محدودیتها برای همه خودروهای باری یکسان است یا بر اساس تناژ و نوع فعالیت تفاوت دارد؟
عبدالهی: برای تمام خودروهای باری یکسان نیست؛ با توجه به تقسیم بندی ناوگان باری بر اساس زیر ۳.۵ تن، ۳.۵ تا تا ۶.۵ تن، ۶.۵ تن تا ۸.۵ تن، ۸.۵ تن تا ۱۰.۵ تن و ۱۰.۵ تن به بالا صورت می گیرد
در این طرح رینگ بندی شهر اصفهان را آماده کردیم و بر این اساس در فاز نخست اجرای اجرای طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار، خوردوهای بدون مجوز در فاز نخست طرح از روی رینگ سوم از بزرگراه شهید چمران، بزگراه شهید ردانیپور، بزرگراه شهید خرازی، بزرگراه شهید حبیبالهی، بزرگراه شهید میثمی، بزرگراه شهید اقاربپرست، بلوار شهدای صفه، بزرگراه شهید کشوری، بزرگراه شهید همت، بزرگراه شهید صیاد شیرازی و بزرگراه شهید آقابابایی و بزرگراه شهید اردستانی منتهی به بزرگراه شهید چمران به سمت هسته مرکزی شهر به غیر از خودروهای زیر ۳.۵ تن مشمول طرح محدوده زمانی و مکانی ناوگان بار میشوند، یعنی فعلاً با خودروهای وانت کاری نداریم.
فازدوم طرح از روی رینگ چهارم به داخل شهر اصفهان سال آینده پس از بازخوردگیری فاز نخست از سمت بلوار فرزانگان به سمت غرب (بلوار امیرکبیر، خیابان امام خمینی (ره)) و سمت جنوب (سپاهانشهرو کمربندی شرق اصفهان تا بلوار فرزانگان) اجرا می شود.
مصوبات قانونی این طرح از شورای عالی ترافیک استان و شهرستان دریافت شده است و بر اساس قوانین و مقررات حاکم بر کشور و قوانین راهنمایی و رانندگی زیرساختهای اجرای طرح آماده شده است.
ذیل کنترل هوشمند سامانهای آماده شده است که خودروهایی که یک سر بار آنها در بار آنها در شهر اصفهان بتوانند به صورت بر خط با وارد کردن نشانی http://www.baryar۷۲۴.isfshsn.ir/by.terafic یا از طریق بارکدخوان وارد سامانه شوند و مجوز خود را به صورت روزانه دریافت و خوداظهاری کنند.
نیروی این سازمان در سامانه باریار کنترل داده ها را انجام می دهد و مراحل بعدی انجام می شود؛ این مجوز برای خودروهایی است که نمیخواهند از سازمان مدیریت حملونقل بار شهرداری اصفهان مجوز طولانی مدت بگیرند و از این سازمان پروانه فعالیت و اشتغال ندارند.
ایمنا: فرایند دریافت مجوز تردد برای رانندگان و شرکتهای حملونقل چگونه است و چه مدت زمان میبرد؟ آیا سامانهای آنلاین برای ثبت درخواستها پیشبینی شده است؟
عبدالهی: این سامانه برای خودروهای برون شهری است که میخواهند به داخل شهر اصفهان بیایند و ۲۰ شرکت حملونقل که ذیل سازمان مدیریت حملونقل بار شهرداری اصفهان دارای پروانه فعالیت هستند و موافقت اصولی سازمان را دریافت کردهاند و بهصورت پراکنده در تمام نقاط شهر دفاتر دارند.
رانندگان و مالکان ناوگان باری با مراجعه به این شرکت ها در کمتر از یک روز با ارائه مدارک، شرکت بارگذاری و اسکن مدارک را انجام می دهد و نفر اجرایی سازمان بازبینی می کند اگر ایراد داشته باشد، عودت می دهد و با یک رفت و برگشت کوتاه و مدت زمان کمتر از یک روز پروانه فعالیت برای مالکان واشتغال را برای رانندگان صادر می کنیم
ایمنا: میزان جریمه خودروهای باری متخلف چقدر است و آیا تکرار تخلف میتواند منجر به محرومیت یا تعلیق مجوز فعالیت شود؟
عبدالهی: بر اساس آمارهای موجوئد روزانه اکیپ های پلیس راهور در اختیار سازمان نسبت به اعمال قانون تخلفات ناوگان باری اقدام میکنند روزانه بالغ بر ۵۰۰ جریمه حملونقل بار بهصورت آنلاین توسط دوربینها احصا و پیامک ارسال می شود.
اگر تخلفات مخاطرهآمیز از جمله حمل بار غیرمجاز، اضافه تناژ، حمل باری که از محفظه بار خودروها بیشتر باشد و خطرآمیز باشد با دستور قضایی و دلالت پلیس راهور به سمت پارکینگهای حاشیه شهر توقیف وسایل نقلیه متخلف به صورت روزانه انجام میشود.
ایمنا: برآورد شما از تأثیر اجرای این طرح بر کاهش ترافیک، آلودگی هوا و افزایش ایمنی معابر شهری چیست؟ آیا شاخصهای مشخصی برای ارزیابی عملکرد طرح تعریف شده است؟
عبدالهی: در حوزه روانسازی و استفاده از سطح سرویس معابر که فرمول ترافیکی است که بتوانیم سطح سرویس معابر را با کمترین حضور ترافیکی ناوگان باری و بالاترین بازده، در ساعاتی اجازه ورود بدهیم که به خودی خود به صورت تجربی هم می توانیم روان سازی ترافیک را مشاهده کنیم.
مقایسه و ارزیابی شرایط قبل از اجرای طرح و بعد از اجرای آن نیاز به گذشت زمان حداقل سه ماهه دارد تا بتوانیم به صورت علمی هم انجام شود.
ایمنا: مهمترین چالش اجرایی این طرح چه بوده و آیا برنامهای برای توسعه آن به سایر حوزههای مدیریت ترافیک شهری وجود دارد؟
عبدالهی: چالشی که با آن روبهرو هستیم، آشنا نبودن برخی رانندگان ناوگان باری غیربومی با قوانین موضوعه است.
جرایم و اعمال قانون در شهرهای دیگر کمتر است اما ما در اصفهان بهدلیل زیرساخت تاریخی، میراثدار شهر چند هزارساله هستم شهری که در ادوار مختلف تاریخ پایتخت کشور بوده است و بافت تاریخی متراکم و زیرساخت های قدیمی آن باید حفظ شود.
نباید اجازه بدهیم ناوگان باری ما با اضافه تناژ و ظرفیت غیراستاندارد خدشهدار کند.
رانندگان بومی ناوگان بار در این ادوار از طریق رسانهها و شبکههای اطلاع رسانی نسبت به این موضوع آگاه شدهاند و به تازگی در تمام حوزه ها از جمله اداره راه، پلیس راه، استانداری و پلیس راهور برای اجرایاین طرح همراهی کردند، اما دغدغه ما ناوگان باری برون شهری که مقصد بار آن در شهر است، امکان دارد به دلیل ناآگاهی از طرح با چالش روبهرو شوند که با گذشته مدت کوتاه با این طرح آشنا خواهند شد.
نظر شما