به گزارش خبرگزاری ایمنا از کردستان، آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه یکی از حساسترین و تخصصیترین حوزههای نظام تعلیم و تربیت است چراکه علاوه بر آموزش، خدمات توانبخشی، حمایتی و مداخله بههنگام را نیز در بر میگیرد.
این مسئولیت برعهده آموزش و پرورش استثنایی است که طی سالهای اخیر تلاش کرده است دامنه خدمات خود را گسترش دهد، خدماتی که از پوشش کودکان چهار ساله در مراکز پیشدبستانی تا حمایت از دانشآموزان هنرستانی، خدمات آموزشی و توانبخشی در استان را در برمیگیرد.
توسعه مراکز جامع سنجش، گسترش مدارس مستقل و کلاسهای ضمیمه، همچنین حمایتهای دارویی بخشی از اقدامات انجام شده آموزش و پرورش استثنایی استان کردستان در این حوزه است.
آمارها نشان میدهد حدود ۱۷۰۰ دانشآموز با نیاز ویژه در استان کردستان تحت پوشش خدمات آموزشی قرار دارند که بخشی در مدارس استثنایی و بخشی نیز به صورت تلفیقی در مدارس عادی تحصیل میکنند.
در کنار دستاوردها و موفقیتهای این حوزه، چالشهایی همچون فرسودگی فضاهای آموزشی، کمبود نیروی توانبخشی و ضرورت ساخت مراکز تخصصی جدید، همچنان از دغدغههای اصلی این حوزه به شمار میرود با این حال روند تکمیل پروژههای نیمهتمام و جذب حمایتهای ملی و بینالمللی، نویدبخش تحولات مثبت در سالهای آینده است.
خبرنگار ایمنا در گفتوگو با اقبال خانی، رئیس آموزش و پرورش استثنایی استان کردستان آخرین وضعیت خدمات آموزشی، تعداد مراکز فعال، اقدامات عمرانی، چالشها و موفقیتهای دانشآموزان با نیاز ویژه را بررسی کرده است که مشروح آن را در ادامه میخوانید.

ایمنا: به چه تعداد دانشآموز با نیاز ویژه در سطح استان کردستان خدمات ارائه میدهید؟
خانی: آموزش و پرورش استثنایی که به آموزش و پرورش نیازهای ویژه نیز شناخته میشود، در هفت گروه تعریف شده است و در حال حاضر ۱۵۰۰ دانشآموز در مدارس و مراکز ما در سطح استان مشغول تحصیل هستند.
حدود ۲۰۰ دانشآموز ناشنوا، نابینا و دارای معلولیت جسمی-حرکتی اما با هوش عادی نیز به صورت تلفیقی فراگیر در دبیرستانها و مدارس عادی استان تحصیل میکنند و به آنها خدمات تخصصی ارائه میدهیم.
ایمنا: دانشآموزان از چه سنی تحت پوشش مراکز شما قرار میگیرند؟
خانی: در بعضی مراکز مقطع پیشدبستانی رسمی داریم و با توجه به اهمیت مداخله بهنگام، کودکان از چهار سالگی میتوانند وارد مراکز ما شوند و تا زمان دریافت دیپلم حتی در مقطع هنرستان تحت حمایت ما قرار دارند.
ایمنا: تحصیل در مدارس استثنایی استان کردستان رایگان است؟
خانی: بله، تحصیل رایگان است و حتی حمایتهای دارویی و توانبخشی نیز ارائه میشود، سال گذشته ۳۰۰ میلیون تومان از یونیسف و ۲۰۰ میلیون تومان از سازمان آموزش و پرورش استثنایی برای حمایت دارویی دانشآموزان جذب شد.
ایمنا: ترکیب دانشآموزان با نیاز ویژه چگونه است و چه تعداد مربی به این دانشآموزان خدمات ارائه میدهند؟
خانی: حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد دانشآموزان از نوع کمتوان ذهنی هستند و بقیه در سایر گروههای هفتگانه قرار دارند، در مجموع ۵۰۰ نفر نیروی آموزشی، پرورشی و توانبخشی نیز در سطح استان فعالیت میکنند.

ایمنا: چه تعداد مرکز در استان کردستان برای دانشآموزان فعال است و به آنها چه خدماتی ارائه میدهد؟
خانی: ۴۳ مدرسه شامل ۲۰ مرکز مستقل و ۲۳ کلاس ضمیمه داریم، علاوه بر این ۲۳ مرکز جامع سنجش نیز در استان فعال است، یعنی در مجموع ۶۶ مرکز به دانشآموزان خدمات ارائه میدهند.
این مراکز حتی مناطق روستایی و دورافتاده را نیز تحت پوشش قرار دادهاند، آخرین مرکز افتتاح شده در زیویه بود که با راهاندازی آن حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ خانواده از مراجعه به شهر دیواندره بینیاز شدند.
ایمنا: مراکز جامع سنجش چه وظایفی برعهده دارند؟
خانی: این مراکز، کار تخصصی سنجش و غربالگری نوآموزان را پیش از ورود به مدرسه انجام میدهند؛ سال گذشته حدود ۲۵ هزار نوآموز یعنی بیش از ۱۰۰ درصد جامعه هدف مورد ارزیابی قرار گرفتند و در صورت نیاز به ارجاع تخصصی و مداخله بهنگام، خدمات لازم در همین مراکز ارائه میشود.
اگر این خدمات در بخش خصوصی انجام شود، هر خانواده باید حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان هزینه پرداخت کند، اما در مراکز ما این خدمات به صورت رایگان و در بالاترین سطح ارائه میشود.
استان کردستان جزو معدود استانهایی است که تمام مناطق و نواحی را با ۲۳ مرکز جامع تحت پوشش قرار داده است.
ایمنا: چه اقداماتی در حوزه تجهیز و سرویس ایاب و ذهاب انجام شده است؟
خانی: سال گذشته حدود ۸.۵ میلیارد تومان برای سرویس دانشآموزان استثنایی استان هزینه شد و سال جاری این میزان به حدود ۱۳ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است، حدود ۹۰ درصد این هزینه تاکنون تأمین شده است و باقیمانده را شهرداریها و در صورت لزوم والدین کمک خواهند کرد.
دغدغه مدیران در این حوزه نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده و تجهیزات مناسبی نیز با حمایت مدیرکل آموزش و پرورش استان و معاون وزیر جذب شده است.

ایمنا: چه اقداماتی در حوزه توسعه فضاهای آموزشی صورت گرفته است؟ ساخت مدرسه اُتیسم به کجا رسید؟
خانی: سال جاری نخستین مدرسه نوساز در خیابان ۱۷ شهریور سنندج احداث و تحویل داده شد، همچنین سالن ورزشی تخصصی از سال ۱۳۹۸ حدود ۷۵ درصد پیشرفت داشت اما راکد مانده بود که با حمایت ادارهکل نوسازی تکمیل شده است و به امید خدا فروردین سال آینده افتتاح میشود که یکی از تخصصیترین سالنهای غرب کشور خواهد بود.
زمین مدرسه اوتیسم نیز تملک و مناسبسازی، زهکشی و سنگچین شده و آماده آغاز عملیات ساخت است.
در شهر مریوان نیز با حمایت فرماندار و مدیر آموزش و پرورش شهرستان، مشکل ۲۰ ساله هنرستان رفع شد، همچنین در شهرستان سقز نیز با ورود خیران و در صورت تملک زمین، دو مرکز جدید احداث خواهد شد.
زمینی در شهر مریوان به مساحت حدود ۷۰۰ مترمربع برای احداث یک مرکز جامع بینالمللی اختصاص پیدا کرده است که در صورت ساخت، نخستین مرکز جامع بینالمللی کشور خواهد بود و میتواند اقلیم کردستان عراق را در حوزه آموزش و توانبخشی تحت پوشش قرار دهد.
ایمنا: درباره موفقیتهای دانشآموزان با نیاز ویژه توضیح دهید؟
خانی: سال جاری و در رشتههای دوومیدانی و جودو دعوت به تیم ملی داشتیم و دانشآموزان ما موفق به کسب مدالهای رنگارنگ در مسابقات ورزشی، هنری و جشنواره خوارزمی شدند.

ایمنا: با چه کمبودها و چالشهایی در آموزش و پرورش استثنایی استان کردستان روبهرو هستید؟
خانی: مهمترین مشکل ما فرسودگی مدارس است که نیازمند تعمیر و مقاومسازی هستند، ساختمان اداره آموزش و پرورش استثنایی نیز نیاز جدی به بازسازی دارد و پس از سال ۷۸ مدرسه جدیدی ساخته نشده بود.
استان کردستان به دلیل محرومیت، نیازمند حمایت دولت و خیران مدرسهساز است، در حوزه نیروی انسانی نیز در بخش توانبخشی به ویژه کار درمانی با کمبود روبهرو هستیم، هرچند گفتاردرمانی تقریباً تأمین شده است.




نظر شما