به گزارش خبرگزاری ایمنا، بسته «پرواز اصفهان» نمادی از رویکرد هوشمندانه شهرداری اصفهان برای شتاببخشی به توسعه شهری است و تمرکز آن بر هماهنگی میان معاونتها و سازمانهای اجرایی، جلسات هفتگی نظارت و مدیریت منابع محدود برای حصول اثرگذاری حداکثری است، هدف این بسته ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و کاهش معضلات ترافیکی و محیطزیستی با استفاده از نوآوریهای فنی و مدیریتی است.
یکی از پروژههای کلیدی این بسته، ابرپروژه شهید فخریزاده است، این پروژه شامل عملیات خاکبرداری، ساخت پلها و دیوارهای حائل و بهرهگیری از مصالح نوین میشود، هدف اصلی آن روانسازی ترافیک رینگ چهارم و کاهش فشار عبور و مرور در محورهای پرتردد شهر است و تأثیر مستقیمی بر کاهش زمان سفر و افزایش ایمنی مسیرها دارد.
پروژه زیرگذر شهید رئیسی نیز بهعنوان مکمل رینگ چهارم نقش ویژهای در کاهش بار ترافیکی محور شرقی دارد، این پروژه با طراحی پلها، رمپها و تامین دسترسیهای مناسب، عبور و مرور خودروها را تسهیل میکند و هماهنگی با سایر پروژههای ترافیکی و فرهنگی باعث شده اثرگذاری آن در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان دوچندان شود.
تکمیل رینگ چهارم و پروژههای مکمل، همچون پردیس خانوادهمحور موعود و مجموعه مشاهیر اصفهان، ارتباط نزدیکی با پروژههای فرهنگی و تفریحی دارد، این اقدامات نه تنها ترافیک و آلودگی را کاهش میدهند بلکه با ایجاد فضاهای آموزشی و فرهنگی، هویت تاریخی و اجتماعی شهر را تقویت میکنند و مشارکت شهروندان را در توسعه پایدار افزایش میدهند.
اولویتبندی پروژهها بر اساس اهمیت آنها در کاهش مشکلات ترافیکی و محیطزیستی صورت گرفته و مدیریت منابع محدود به گونهای انجام میشود که بیشترین اثرگذاری حاصل شود، سیاستهای بودجهای شهرداری و تخصیص هوشمند منابع، امکان پیشبرد پروژهها با کمترین اتلاف زمان و هزینه را فراهم کرده و بهرهوری پروژهها را افزایش داده است.
چالشهای اجرایی، از جمله آزادسازی املاک و جابهجایی تاسیسات زیرسطحی، با استفاده از روشهای هوشمندانه مدیریت میشوند، بهرهگیری از آسفالت سربارهای، سیستمهای آبیاری هوشمند، نوآوریهای فنی این پروژهها را برجسته کرده و امکان پیشبرد سریع و با کیفیت پروژهها را فراهم کرده است.
تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بسته «پرواز» نیز قابل توجه است، همراهی شهروندان و مشارکت فعال آنان در پروژهها موجب افزایش حس تعلق و مسئولیتپذیری شده است، پروژههای فرهنگی و فضاسازی شهری نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و تقویت هویت تاریخی و اجتماعی شهر ایفا میکنند و تجربه زندگی شهری را برای ساکنان بهبود میبخشند.
چشمانداز و دستاوردهای مورد انتظار شامل کاهش بار ترافیکی، روانسازی عبور و مرور، کاهش آلودگی هوا، ارتقای ایمنی و رفاه شهروندان است، همچنین تحقق پارکهای خانوادگی و مجموعههای فرهنگی علاوه بر جنبههای تفریحی، نقش آموزشی و هویتی دارند و کیفیت زندگی در سطح شهر به شکل چشمگیری ارتقا میپیدا کند.
در مجموع، بسته «پرواز» نمونهای از مدیریت هوشمند شهری است که با همافزایی پروژههای ترافیکی، محیطزیستی و فرهنگی، شهروندان را به مشارکت فعال دعوت کرده و الگویی نوین از توسعه پایدار و هماهنگ در شهر اصفهان ارائه میدهد، این رویکرد موجب افزایش کارایی و بهرهوری پروژههای شهری و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان شده است.
آنچه در ادامه میخوانید، حاصل گفتوگوی خبرنگار ایمنا با امیرعباس رحمتی، مدیرعامل سازمان عمران شهرداری اصفهان درباره ابر پروژههای عمرانی بسته پرواز و تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و محیطزیستی آن بر زندگی شهروندان است.
ایمنا: بسته پرواز اصفهان چیست و سازمان عمران شهرداری چه نقشی در طراحی و اجرای آن داشته است؟
رحمتی: در سال ۱۴۰۴، شهرداری اصفهان با رویکردی هدفمند و با درایت شهردار اصفهان، تصمیم گرفت مجموعهای از پروژههای مهم شهری را در قالب بستهای با عنوان «بسته پرواز» تعریف کند؛ بستهای که با هدف تسریع در اجرا، افزایش بهرهوری و ایجاد اثربخشی ملموس در زندگی شهروندان، تحت کنترل و نظارت مضاعف قرار گرفته است و روند پیشرفت آن بهصورت منظم دنبال میشود.
در همین راستا، جلسات هفتگی بهمنظور بررسی، پایش و کنترل پروژههایی که در بسته پرواز تعریف شدهاند برگزار میشود تا ضمن رفع موانع اجرایی، هماهنگی لازم میان بخشهای مختلف مدیریت شهری ایجاد شود. محور اصلی این بسته بر موضوعات محیطزیستی و ترافیکی متمرکز است؛ موضوعاتی که نقش مستقیمی در بهبود کیفیت زندگی، کاهش آلودگی و افزایش رضایت شهروندان دارند.
در این میان، سازمان عمران شهرداری اصفهان بهعنوان یکی از بخشهای مهم و اثرگذار مدیریت شهری، نقش کلیدی در حوزه اجرا همچنین نظارت داخلی پروژههای عمرانی ایفا میکند. این سازمان در حال اجرای پروژههای متعددی است که میتواند به روانسازی عبور و مرور، ایجاد دسترسیهای محلی مناسب و در نهایت کاهش آلودگی هوا منجر شود.
اجرای این پروژهها موجب کاهش زمان سفرهای درونشهری و ارتقای ایمنی تردد خواهد شد که در مجموع، پیامد آن افزایش رضایت شهروندان از عملکرد مدیریت شهری است. بر همین اساس، بخشی از پروژههایی که در سال ۱۴۰۴ در قالب بسته پرواز برنامهریزی شدهاند، برای اجرا و پیگیری به سازمان عمران شهرداری اصفهان ارجاع شدهاند تا این اهداف بهصورت عملیاتی محقق شود.
ایمنا: چه پروژههای شاخص عمرانی در قالب بسته پرواز در دست اجرا هستند و درصد پیشرفت فیزیکی هر یک از این پروژهها تا امروز چقدر است؟
رحمتی: چند پروژه مهم در قالب بسته «پرواز» شهرداری اصفهان تعریف و در حال اجراست که یکی از شاخصترین آنها، پروژه شهید فخریزاده در کیلومتر ۷۱ رینگ چهارم ترافیکی شهر اصفهان است؛ پروژهای که بهعنوان یکی از ابرپروژههای این بسته شناخته میشود و نقش تعیینکنندهای در تکمیل و کارآمدسازی رینگ چهارم ایفا میکند.
رینگ چهارم ترافیکی شهر اصفهان به طول ۷۸ کیلومتر طراحی شده که در ابتدای سال ۱۴۰۴، حدود ۱۴ کیلومتر از آن تحت عنوان «هلال شرقی» به بهرهبرداری رسید. این بخش شامل زیرگذر حدفاصل تقاطع سردار سلیمانی تا تقاطع بهاران و حد فاصل پل سردار سلیمانی تا پل شهید فخری زاده بود که با افتتاح آن، کاهش محسوس طول سفر، افزایش ایمنی تردد و ایجاد نشاط و شادابی در سفرهای درونشهری برای شهروندان رقم خورد.
مجموعه تقاطع شهید فخریزاده که در کیلومتر ۷۱ تا ۷۲ رینگ چهارم قرار دارد، یکی از بزرگترین پروژههای بسته پرواز به شمار میرود؛ پروژهای با هزینه اجرایی بالغ بر هزار میلیارد تومان که بخش عمده اراضی آن آزادسازی شده و تنها قسمت محدودی نیازمند تداوم فرایند آزادسازی است که این موضوع توسط منطقه ۴ شهرداری اصفهان در حال پیگیری قرار دارد.
این پروژه شامل مجموعهای از ۱۱ دهانه پل است که طول کلی آن به حدود یک کیلومتر میرسد و در محل تلاقی رینگ چهارم ترافیکی با مسیر روشندشت به جاده انرژی اتمی اجرا میشود؛ محدودهای که پیشتر بهدلیل عرض کم زیرگذر و محدودیت هندسی مسیر، شاهد بروز حوادث ترافیکی در سالهای گذشته بوده است.
در طراحی جدید، رینگ چهارم با عرض کامل بدنه تا بدنه ۷۴ متر شامل دو مسیر تندرو ۲۰ متری، دو مسیر ۱۰ متری، رفیوژهای میانی و نیوجرسیهای ایمنساز ادامه پیدا میکند. بر همین اساس، اجرای پروژه با ۱۱ دهانه پل تعریف شد که تاکنون هفت دهانه آن احداث شده و سه دهانه دیگر نیز با سرعت بالا در حال اجرای عملیات عمرانی است.
برای اجرای این پروژه، یک طرح ترافیکی بسیار گسترده در اطراف محدوده اجرا شد و میدان ترافیکی عظیمی شکل گرفت تا ترافیک سنگین رینگ چهارم و مسیر روشندشت به انرژی اتمی بتواند پروژه را دور بزند و عملیات اجرایی پلها در میانه این میدان بدون توقف ادامه پیدا کند؛ اقدامی که خود بهتنهایی یک پروژه بزرگ ترافیکی محسوب میشود.
از ابتدای سال ۱۴۰۴، با احداث این میدان، عملیات اجرایی پلها آغاز شد و در این مسیر، حدود ۲۰۰ هزار مترمکعب عملیات خاکبرداری انجام گرفت تا زمینه اجرای حدود ۷۷۰۰ مترمربع عملیات پلسازی فراهم شود. این پلها بهوسیله دیوارهای حائل به یکدیگر متصل میشوند تا هم پایداری بدنه خاک تضمین شود و هم مسیرهای عبور و مرور جانبی شکل بگیرد.
طول دیوارهای حائل این پروژه به حدود ۴ هزار متر میرسد که ارتفاع آنها از یک تا ۱۱ متر متغیر است؛ دیوارهایی که حجم بسیار بالایی از میلگرد و بتن را به خود اختصاص میدهند. تاکنون حدود ۳ هزار تن میلگرد در اجرای این پروژه مصرف شده و پیشبینی میشود تا پایان عملیات، حدود ۵۵ هزار مترمکعب بتنریزی انجام شود.
در مجموع، اجرای این پروژه نیازمند مصرف حدود ۱۸ هزار تن مصالح سنگین عمرانی است تا عملیات نهایی تکمیل و پروژه آماده بهرهبرداری شود. تأمین مالی پروژه و تداوم آزادسازیها با جدیت از سوی معاونت مالی و اقتصادی شهرداری اصفهان، مدیران ارشد شهری و مدیر منطقه ۴ در حال پیگیری است تا پروژه در موعد مقرر به سرانجام برسد.
با تلاش شبانهروزی مجموعه معاونت عمران شهری، مدیران اجرا و نظارت بر پروژههای عمرانی، مدیر پروژه و تمام همکاران سازمان عمران شهرداری اصفهان، هدفگذاری شده است که تا ابتدای سال آینده، مسیر رینگ چهارم از طریق عبور از روی دو پل و گذر از زیر یک پل بازگشایی شود و این مسیر مهم ترافیکی در اختیار شهروندان قرار گیرد.
مسیر روشندشت به جاده انرژی اتمی که از زیر پنج پل عبور میکند، با تکمیل چهار پل و تداوم عملیات اجرایی پل پنجم، از طریق نصب تیرهای پیشساخته و اجرای دال بتنی، در برنامه بازگشایی قرار دارد.
یکی دیگر از پروژههای پیشبینیشده در قالب بسته «پرواز» شهرداری اصفهان، پروژه بزرگ و راهبردی زیرگذر شهید رئیسی است؛ پروژهای که در محور بزرگراه شهید اردستانی بزرگراه فرودگاه در حال احداث بوده و حدفاصل پل شهید طیاره تا پل آفتاب، به طول حدود سه کیلومتر را در بر میگیرد و نقش کلیدی در ساماندهی ورودی شرقی شهر ایفا میکند.
در این پروژه، حدود هزار و ۸۰۰ متر از مسیر بهصورت زیرگذر در حال اجراست و در کنار آن، مسیرهای تندرو و دو کندرو نیز طراحی و احداث شده است. این پروژه بهعنوان یکی از ابرپروژههای بسته پرواز، توسط سازمان عمران شهر اصفهان و در محدوده مناطق ۱۴ و ۱۰ شهرداری اصفهان در حال اجرا بوده و عملیات اجرایی آن با سرعت و توان بالا در سه شیفت کاری ادامه دارد.
در اجرای این پروژه، موضوع تأمین قیر و همچنین تأمین مالی از اهمیت بالایی برخوردار است که در این زمینه، معاونت مالی و اقتصادی شهرداری اصفهان و منطقه ۱۰ شهرداری نیز در حال پیگیری و تلاش مستمر هستند تا منابع مالی مورد نیاز تأمین شود و عملیات اجرایی بدون وقفه ادامه پیدا کند.
پروژه زیرگذر شهید رئیسی شامل هفت دهانه پل است که شش دهانه آن بتنی و یک دهانه بهصورت پل فلزی اجرا شده است؛ عملیات اجرایی پل هفتم نیز هفته گذشته آغاز شد و در حال حاضر، عملیات نازککاری پروژه در بخشهای مختلف در دست اجرا قرار دارد و مراحل پایانی خود را طی میکند.
حجم عملیات خاکبرداری این پروژه به حدود ۵۰۰ هزار مترمکعب میرسد که نشاندهنده گستردگی و عظمت عملیات اجرایی است؛ این عملیات اکنون در روزهای پایانی خود قرار دارد و پیشبینی شده است بهزودی عملیات خاکبرداری بهطور کامل به اتمام برسد.
در بخش سازهای پروژه، بتنریزی پلها بهطور کامل انجام شده و هر هفت پل پروژه تکمیل شدهاند. در ادامه، عملیات نصب حدود ۱۸ هزار قطعه دیوار پیشساخته در حال انجام است؛ دیوارهایی که روی سازههای نگهبان و حدود هزار و ۶۰۰ شمع بتنی اجراشده توسط سازمان عمران نصب میشوند تا نمایی منظم، ایمن و زیبا به پروژه ببخشند.
با تکمیل این مراحل و اجرای نورپردازی که در آینده توسط سازمان زیباسازی شهرداری انجام خواهد شد، پیشبینی میشود محور ورودی فرودگاه شهید بهشتی به شهر اصفهان به یکی از زیباترین محورهای تشریفاتی شهر تبدیل شود؛ محوری که سالها اجرای عملیات زیباسازی آن مطالبه شهروندان بوده و اکنون سه کیلومتر از آن با اجرای این پروژه محقق خواهد شد.
یکی از اهداف بسیار مهم پروژه زیرگذر شهید رئیسی، تأمین دسترسیهای ایمن برای محلات حصه شمالی و جنوبی است. با اجرای این پروژه، رفتوآمد اهالی این دو محله به شکل ایمن و پایدار ساماندهی خواهد شد؛ موضوعی که از اهمیت اجتماعی و شهری بالایی برخوردار است و نقش مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی ساکنان منطقه دارد.
در حال حاضر و همزمان با پیشرفت پروژه، دسترسیهای موقت برای شهروندان ایجاد شده و مردم از روی پلهای احداثشده در حال تردد هستند، همچنین اتصال خیابان عاشق سوم به خیابان شهید رئیسی که مسیر ارتباطی شمال و جنوب اصفهان محسوب میشود، از طریق احداث یک دوربرگردان تأمین شده و عملیات نازککاری این دوربرگردان نیز در حال تکمیل است.
از دیگر ویژگیهای مهم این پروژه، تأمین دسترسی بزرگراه شهید اردستانی به رینگ چهارم ترافیکی شهر اصفهان است که از طریق یک رمپ راستگرد در محدوده پروژه آفتاب اجرا میشود. این رمپ، بزرگراه شهید رئیسی، بزرگراه شهید اردستانی و رینگ سوم را به رینگ چهارم متصل میکند و نقش مؤثری در توزیع مناسب ترافیک خواهد داشت.
علاوه بر این، یک ورودی و رمپ دیگر به سمت زیرگذر نیز در حال اجراست که از طریق آن، خروجی بلوار فرزانگان به محور شهید رئیسی متصل میشود. اجرای همزمان این رمپها، شبکه دسترسی این محدوده را تکمیل کرده و پروژه زیرگذر شهید رئیسی را به یکی از پروژههای کلیدی و اثرگذار بسته پرواز در حوزه حملونقل شهری اصفهان تبدیل کرده است.
پروژه سوم، تکمیل رینگ چهارم ترافیکی حدفاصل کیلومتر ۶۹ تا ۷۱ این محور است؛ محدودهای که از پل اشکاوند آغاز شده است و تا مجموعه تقاطع شهید فخریزاده امتداد پیدا میکند؛ این پروژه شامل دو کیلومتر مسیر رینگ چهارم است که با تعریض در حال اجرا، عرض تندرو به ۲۰ متر و دو مسیر کندرو به حدود ۱۰ تا ۱۱ متر افزایش میپیدا کند و عملیات اجرایی آن بر عهده سازمان عمران شهرداری اصفهان است.
در جریان اجرای این پروژه، پل عبوری روی زایندهرود که پیشتر با عرض محدود احداث شده بود، بهطور کامل تعریض شد و عملیات تعریض پل چند ماهی است که به پایان رسیده است. هماکنون عملیات روسازی و اجرای بدنه اصلی رینگ چهارم در این محدوده ادامه دارد و بخشهای شمالی مسیر بهطور کامل تکمیل شده است.
با توجه به شرایط توپوگرافی و قرارگیری باغات و اراضی مجاور که تراز ارتفاعی پایینتری نسبت به مسیر تندرو دارند، مسیرهای کندرو حدود دو تا دو و نیم متر پایینتر از سطح تندرو اجرا میشوند. به همین منظور، احداث دیوارهای حائل بین تندرو و کندرو در دستور کار قرار گرفته و بر روی این دیوارها نیوجرسیهای ایمنساز نصب میشود تا از سقوط احتمالی خودروها جلوگیری شود.
در کل مسیر رینگ چهارم، نیوجرسیهای میانی با ارتفاع حدود یک متر و ۲۰ سانتیمتر در حال اجراست؛ اقدامی که علاوه بر افزایش ایمنی و کاهش تصادفات، هزینههای تعمیر و نگهداری گاردریلهای فلزی را کاهش میدهد و از برخورد نور مستقیم خودروهای روبهرو با یکدیگر جلوگیری میکند. این رویکرد ایمنسازی، کیفیت عبور و مرور در این محور مهم را بهطور محسوسی ارتقا میدهد.
در کنار پروژههای ترافیکی، یکی دیگر از پروژههای مهم بسته «پرواز»، پروژه پردیس خانوادهمحور موعود است؛ پروژهای با مساحت حدود هفت هکتار که توسط سازمان عمران شهرداری اصفهان در منطقه ۱۴ در حال اجراست. این پردیس در مجاورت بزرگراه شهید اردستانی و پس از عبور از پل شهید طیاره، در ابتدای خیابان ۳۶ متری بیبی مریم در محله سودان جانمایی شده است.
پردیس خانوادهمحور موعود با هدف افزایش سرانه فضای سبز منطقه و ایجاد فضایی جامع برای تفریح، استراحت و تعامل اجتماعی خانوادهها طراحی شده است. در این مجموعه، فضاهای متنوعی از جمله زمینهای بازی کودکان، فضاهای ورزشی بزرگسالان، آبنماها، فضاهای نشیمن خانوادگی، سرویسهای بهداشتی، اغذیهفروشی، زمین اسکیت و سایر کاربریهای تفریحی پیشبینی شده تا پاسخگوی نیاز جمعیت بالای ساکن در این محدوده باشد.
در این پروژه، یک آمفیتئاتر روباز نیز طراحی و در حال احداث است که در آینده میزبان نمایشهای خانوادگی و برنامههای فرهنگی محلی خواهد بود. هدف از اجرای این پردیس، ایجاد یک کانون شهری چندمنظوره است که همزمان کارکرد تفریحی، فرهنگی و اجتماعی داشته باشد و به ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۱۴ کمک کند.
از دیگر پروژههای شاخص بسته «پرواز»، مجموعه بزرگ و هویتساز مشاهیر اصفهان است؛ پروژهای که در مجاورت مجموعه گل نرگس و حوالی کمکی ارتش، در دامنه کوههای مجاور کوه صفه در حال احداث است. این مجموعه با مساحتی حدود ۲۴ هکتار، از نظر وسعت و مقیاس با باغ غدیر اصفهان قابل مقایسه بوده و بهعنوان یکی از بزرگترین پروژههای فرهنگی تفریحی شهر شناخته میشود.
طراحی مجموعه مشاهیر بهگونهای است که بازدیدکنندگان را در یک مسیر شیبدار، با دورههای مختلف تاریخی اصفهان همراه میکند. در پاییندست پروژه، دورههای آلبویه، سلجوقیان و صفویه معرفی میشوند، در بخش میانی دوره معاصر به نمایش درمیآید و در بالادست، دورههای آینده شهر اصفهان ترسیم خواهد شد؛ روایتی فضایی از تاریخ، حال و آینده این شهر.
در هر یک از این بخشها، مصالح متناسب با همان دوره تاریخی استفاده میشود تا حس و حال آن دوران بهصورت ملموس منتقل شود؛ بهعنوان نمونه، در بخش صفویه از کاشیهای فیروزهای شاخص این دوره استفاده خواهد شد و در بخشهای آلبویه و سلجوقیان، آجرکاریهای متناسب با معماری همان دوران بهکار گرفته میشود تا بازدیدکننده خود را در فضای تاریخی آن دوره احساس کند.
برای رفاه شهروندان، ۱۲ پارکینگ در نقاط مختلف مجموعه پیشبینی شده است تا خانوادهها بتوانند با آسودگی از این فضای گسترده بازدید کنند. همچنین فضاهایی نظیر سرویسهای بهداشتی، اغذیهفروشیها، زمینهای بازی کودکان، زمینهای فوتبال و بسکتبال و یک ورودی اصلی در پاییندست پروژه که به خیابان ۳۶ متری جدید متصل میشود، در طراحی این مجموعه لحاظ شده است.
مجموعه مشاهیر اصفهان بهعنوان یک پارک فرهنگی تاریخی بزرگ، قرار است علاوه بر توسعه فضای سبز شهری، نقش مهمی در تقویت هویت تاریخی و فرهنگی شهر ایفا کند. بر اساس برنامهریزی انجامشده، پیشبینی میشود فاز اول این پروژه در ابتدای سال ۱۴۰۵ بهطور کامل تکمیل و افتتاح شود و به یکی از مقاصد شاخص گردشگری و فرهنگی اصفهان تبدیل گردد.
ایمنا: با توجه به محدودیت منابع و نیازهای متعدد شهر، معیار و اولویتبندی برای اجرای پروژهها چیست؟ چرا برخی پروژهها در اولویت قرار گرفتهاند؟
رحمتی: در بررسی معیارهایی که در حوزه معاونت مالی و اقتصادی و همچنین معاونت برنامهریزی و پژوهش شهرداری مطرح بوده، اولویتبندیها در جلسات تخصصی همان حوزهها انجام شده است، اما آنچه در جلسات بودجه بهطور مشخص مشاهده شده، تمرکز جدی بر پروژههایی بوده که در وهله نخست منجر به کاهش آلودگیهای محیطزیستی، بهویژه آلودگی هوا، میشود و در عین حال امکان تکمیل آنها در دوره فعلی مدیریت شهری وجود دارد.
بر اساس رویکرد اتخاذشده در شهرداری اصفهان، پیش از تعریف پروژههای جدید، تکمیل پروژههای نیمهتمام در اولویت قرار گرفت؛ پروژههایی که هم نقش مؤثری در کاهش آلودگی هوا دارند و هم میتوانند فضاهای شهری مناسبتر و باکیفیتتری را در اختیار شهروندان قرار دهند. این پروژهها بهگونهای انتخاب شدند که در بازه زمانی این دوره مدیریت شهری قابلیت اتمام داشته باشند.
در همین چارچوب، تمرکز اصلی برنامهریزی و منابع مالی شهرداری بر پروژههایی گذاشته شد که سالها در حال اجرا بودهاند و نیمهتمام باقی ماندهاند، تا از پراکندگی منابع و ایجاد خلل در روند اجرای طرحهای مهم جلوگیری شود. پرهیز از تعریف پروژههای جدید، یکی از سیاستهای جدی این دوره بوده تا پروژههای در حال اجرا با سرعت، دقت و انسجام بیشتری به سرانجام برسند.
در این میان، ابرپروژههایی که تعداد قابل توجهی از آنها نیز پیشتر معرفی شدهاند، در صدر اولویتهای اجرایی قرار گرفتند؛ پروژههایی که تکمیل آنها میتواند آثار ملموسی در بهبود وضعیت ترافیکی، کاهش زمان سفرهای شهری، ارتقای کیفیت محیطزیست و افزایش رضایت شهروندان به همراه داشته باشد. هدفگذاری مدیریت شهری بر این اساس بوده که تا پایان این دوره، بخش عمدهای از این پروژهها به بهرهبرداری برسد.
پس از تکمیل این پروژههای اولویتدار و با در نظر گرفتن ظرفیتهای مالی، آغاز پروژههای جدید نیز در برنامه قرار خواهد گرفت. بهعنوان نمونه، در سال ۱۴۰۵ پروژههایی نظیر تقاطع دایرکشنال در انتهای بزرگراه شهید آقابابایی به سمت میدان لاله پیشبینی شده است، اما آغاز اجرای آنها منوط به تکمیل پروژههایی همچون پروژه شهید رئیسی شده تا هم فشار ترافیکی مضاعفی به شهروندان تحمیل نشود و هم منابع مالی آن بهصورت مستقل و پایدار تأمین شود.
ایمنا: در اجرای پروژههای عمرانی در شهر، چه مشکلات اجرایی و گرههای مهمی وجود داشت که توانستید با راهکارهای خاص خود حل کنید؟
رحمتی: در روند اجرای پروژههای شهری، یکی از مهمترین مسائل و معضلاتی که همواره با آن روبهرو هستیم، موضوع آزادسازی املاک است؛ فرآیندی که مستلزم جلب رضایت شهروندان بوده و زمانی رخ میدهد که ملک مسکونی یا غیرمسکونی یک شهروند در تعارض مستقیم با مسیر یا محدوده اجرای پروژه قرار میگیرد و ناگزیر باید با شهرداری توافق انجام شود تا آزادسازی بهصورت کامل محقق شود.
موضوع مهم و چالشبرانگیز دیگر در اجرای بسیاری از پروژههای شهری، مسئله جابهجایی تاسیسات زیرسطحی و روسطحی در حین عملیات اجرایی است؛ تاسیساتی که با وجود همکاری ادارات مرتبط، همواره میتواند موجب پیچیدگی و کندی روند پروژه شود. این موضوع یکی از معضلات رایج پروژههای عمرانی است که نیازمند هماهنگیهای گسترده و برنامهریزی دقیق میان دستگاههای اجرایی است.
در رویارویی با این دو چالش اصلی، یعنی آزادسازی املاک و جابهجایی تاسیسات، تمرکز مدیریت پروژه بر اولویتبندی و برنامهریزی دقیق قرار گرفته است. بهعنوان نمونه، در پروژه شهید فخریزاده، بهمنظور کاهش اثرات ناشی از تغییرات آزادسازی املاک و جلوگیری از اختلال در اجرای پروژه، احداث یک میدان ترافیکی بسیار بزرگ در دستور کار قرار گرفت تا کمترین میزان رویارویی مستقیم با این چالشها ایجاد شود.
در پروژه شهید رئیسی، بهجای اجرای روشهای متداول خاکبرداری، از رویکردهای نوین مهندسی استفاده شد. در این پروژه، بهجای اجرای کاتکاور و خاکبرداری کامل، با احداث حدود ۱۶۰۰ شمع سازه نگهبان، پایداری بدنه خاک تأمین و از روش اجرایی «تاپدان» استفاده شد؛ روشی که ضمن حفظ ایمنی، مانع از ایجاد اختلال جدی در عبور و مرور شهری شد.
در صورت اجرای روشهای سنتی، نهتنها تردد شهروندان با مشکل جدی روبهرو میشد، بلکه در مرحله نخست لازم بود تمام تاسیسات معارض پروژه جابهجا شود. به همین دلیل، سازمان عمران و معاونت عمران شهری با همافزایی و تغییر روشهای اجرایی، از جمله استفاده از شمعها برای تثبیت خاک یا اجرای پلها به روش بالا به پایین، تلاش کردند مسیر اجرای پروژهها را با کمترین تنش پیش ببرند.
یکی دیگر از راهکارهای اتخاذشده، اجرای موازی عملیاتهای عمرانی بوده است؛ بهعنوان مثال، در پروژه شهید فخریزاده، پل شماره دو با استفاده از قطعات پیشساخته اجرا شد. این اقدام باعث شد همزمان با عملیات اجرایی در محل پروژه، فرآیند ساخت تیرهای مورد نیاز پل در مجتمع تولید صفه انجام شود و زمان کلی اجرای پروژه به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
این مجموعه راهکارها و تدابیر اجرایی، متناسب با شرایط هر پروژه، توسط تیمهای اجرایی طراحی و اجرا میشود تا پروژههای شهری با کمترین تأخیر، کمترین آسیب به تردد شهروندان و حداقل چالش در حوزه آزادسازی املاک و جابهجایی تاسیسات به سرانجام برسد؛ رویکردی که در پروژههای کلان شهری شهرداری اصفهان بهصورت مستمر دنبال میشود.
ایمنا: به نظر شما پروژههای عمرانی بسته پرواز چه تاثیری بر بهبود کیفیت زندگی، کاهش ترافیک و افزایش رفاه شهروندان خواهد داشت؟
رحمتی: همانطور که در عملکرد مدیریت شهری مشاهده میشود، شهرداری اصفهان در سال ۱۴۰۴ بهویژه در حوزه حملونقل به نقطه اوج خود رسیده است؛ خرید اتوبوسهای برقی با شتاب بیشتری دنبال شده، پروژههای احداث خطوط قطار شهری و ایستگاههای قطار شهری بهویژه در خط دو با سرعت بیشتری پیش رفته و احداث تقاطعهای همسطح و غیرهمسطح نیز با هدف کاهش معضلات ترافیکی در دستور کار قرار گرفته است.
در این میان، روانسازی ترافیک بهعنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای شهرداری اصفهان در رأس اولویتها قرار گرفته است؛ با این تفاوت که در مقایسه با دورههای گذشته، نگاه مدیریت شهری به مسئله ترافیک تغییر کرده و یکی از موضوعات مهم این حوزه، هدایت و انتقال بار ترافیکی به کنارههای شهر اصفهان، بهویژه در محدوده رینگ چهارم، مورد توجه جدی قرار گرفته است.
بررسی وضعیت موجود نشان میدهد که رینگ سوم شهر اصفهان عملاً به سقف ظرفیت خود رسیده و بهویژه در ساعات اوج تردد، با معضلهای ترافیکی بسیار شدید و گرههای سنگین روبهرو است. به همین دلیل، سیاستگذاری جدید بر این مبنا شکل گرفته که از ورود ترافیک برونشهری به رینگ سوم جلوگیری و این ترافیک به مسیرهای پیرامونی شهر هدایت شود.
در همین راستا، هرچند ممکن است شهروندان کمتر متوجه این تغییر راهبرد شوند، اما برنامهریزی بهگونهای انجام شده است که مسافرانی که قصد عبور از محورهایی مانند تهران، شیراز و سایر مسیرهای عبوری از اصفهان را دارند، از کنارگذر شرق اصفهان و در نهایت از رینگ چهارم عبور کنند تا اول باری به ترافیک رینگ سوم افزوده نشود و دوم شبکه معابر مرکزی شهر با فشار کمتری روبهرو باشد.
در این دوره، مسیرهای شمالی و جنوبی شهر اصفهان بهطور ویژه مدنظر قرار گرفته است؛ بهگونهای که شهروندان اصفهانی که قصد تردد از شمال به جنوب یا بالعکس را دارند، بیشتر به سمت استفاده از رینگ چهارم هدایت شوند. این رویکرد علاوه بر کاهش طول سفرهای درونشهری، موجب کاهش میزان توقفها و در نتیجه کاهش آلودگی هوا خواهد شد.
ایمنا: آیا در پروژههای عمرانی بسته پرواز رویکرد یا فناوری خاصی همچون هوشمندسازی یا استفاده از مصالح نوین بهکار رفته است که متفاوت از پروژههای سنتی باشد؟
رحمتی: در شرایطی که نخستین معضل پیشروی مدیریت شهری، آلودگی هوا است، در کنار آن کمبود منابع آب و همچنین آسیبدیدگی لایههای روسازی و آسفالت معابر نیز بهعنوان چالشهای جدی مطرح است، شهرداری اصفهان ناگزیر است مجموعهای از راهکارهای همزمان، هوشمند و مبتنی بر پایداری را در دستور کار قرار دهد؛ معضلاتی که مدیریت شهری بهصورت روزمره با آنها دستوپنجه نرم میکند.
بر همین اساس، بهعنوان نمونه با توجه به افزایش سرانه فضای سبز در منطقه پنج از طریق پروژههایی نظیر پروژه مشاهیر، ضرورت تأمین آب و آبیاری این فضاها مطرح میشود؛ از همین رو کل سیستم آبیاری این پروژه بهصورت هوشمند و با پیشبینی کامل در زیرساختها طراحی شده است تا مصرف آب بهصورت هدفمند، کنترلشده و متناسب با شرایط اقلیمی انجام شود.
از سوی دیگر، در شرایط کمبود برق، تمهیدات لازم در حوزه مصرف انرژی نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ بهگونهای که کل سیستم روشنایی این پروژهها بر پایه تجهیزات کممصرف و هوشمند طراحی شده و مدیریت مصرف برق در کنار کاهش هزینهها، به پایداری شبکه انرژی شهری کمک خواهد کرد، رویکردی که در سیاستهای اجرایی شهرداری اصفهان بهطور جدی دنبال میشود.
در حوزه آسیب به روسازی راهها نیز اقدامات نوآورانهای در حال اجراست؛ از جمله نصب لودسلها برای کنترل بار کامیونها که نمونه آن هماکنون در محدوده گردنه زینل نصب شده است. این سامانهها امکان پایش وزن وسایل نقلیه سنگین را فراهم میکنند و از تخریب زودهنگام آسفالت و زیرساختهای شهری جلوگیری به عمل میآورند که یکی از مصادیق مهم هوشمندسازی در حین اجرای پروژهها به شمار میرود.
در زمینه اجرای سازهها و روسازیها، سازمان عمران شهرداری اصفهان به سمت استفاده از مصالح نوین حرکت کرده است؛ مصالحی که پیشتر کمتر بهصورت گسترده مورد استفاده قرار میگرفت، از جمله بهرهگیری از سرباره در اجرای روکش آسفالت رینگ چهارم که در این دوره بهطور کامل با آسفالت سربارهای انجام شد و همزمان به حل یک معضل زیستمحیطی ناشی از انباشت سرباره در بخشی از شهر کمک کرد.
این در حالی است که استفاده از آسفالت سربارهای با وجود آسیبهایی که به دستگاههای تولید و اجرای آسفالت وارد میکند، به دلیل مزایایی همچون کاهش طول خط ترمز، افزایش ایمنی، کاهش محسوس آلودگی صوتی، کاهش دسیبل صدا و افزایش طول عمر روسازی، در نهایت منجر به ارتقای رضایت شهروندان شده و عملکرد فنی بهتری نسبت به آسفالتهای متداول ارائه میدهد.
در کنار این اقدامات، مطالعات و کارهای تحقیقاتی دیگری نیز در حال انجام است؛ از جمله استفاده از ژئوپلیمرها و بتنهای فعال قلیایی که منجر به کاهش مصرف سیمان میشود و آثار مثبت زیستمحیطی قابل توجهی به همراه دارد. مجموعه این اقدامات نشان میدهد که در حوزه اجرا، رویکردی مبتنی بر فناوری، پایداری و مدیریت هوشمند منابع بهطور جدی مدنظر قرار گرفته است.
همراهی شهروندان؛ حلقه مفقوده عبور از ابرپروژههای ترافیکی اصفهان
ایمنا: در پایان، چه پیامی برای مردم اصفهان دارید؟ همراهی آنها با خادمان خود در شهرداری در مسیر اجرای پروژههای عمران شهری در بسته پرواز مطلوب بوده است؟
رحمتی: پروژههای شهری همواره با رویارویی مستقیم با شهروندان همراه است و این واقعیتی اجتنابناپذیر در فرایند توسعه شهری به شمار میرود. در پروژه شهید رئیسی میتوان گفت ملموسترین نقطهای است که روزانه با چندین هزار نفر از شهروندانی روبهرو هستیم که قصد دارند از حصههای شمالی و جنوبی شهر به سمت مخالف تردد کنند یا شهروندانی که از جنوب شهر حرکت کرده و به سمت فرودگاه در حال عبور و مرور هستند.
در پروژه شهید فخریزاده نیز بهویژه در ساعات ابتدایی و انتهایی روز، ترافیک بسیار شدیدی شکل میگیرد که فشار قابل توجهی را هم به شهروندان و هم به عوامل اجرایی تحمیل میکند. از همین رو، نخستین درخواست از شهروندان این است که در صورت امکان، از مسیرهای مواصلاتی موازی این پروژهها مانند محورهای جایگزین شهید فخریزاده و شهید رئیسی برای تردد خود استفاده کنند.
در گام دوم، از شهروندان درخواست میشود با صبوری و همراهی، مجموعه مدیریت شهری و عوامل اجرایی را تحمل و همراهی کنند؛ چرا که عملیات عمرانی با موضوعاتی همچون خاکبرداری و ایجاد سر و صدا همراه است. هرچند تلاش شده کمترین مزاحمت برای مردم ایجاد شود، اما همراهی و همکاری شهروندان هم دلگرمی بزرگی برای مجموعه اجرایی است و هم قوت قلبی ایجاد میکند تا پروژهها با سرعت و کیفیت بیشتری پیش برود.
این همراهی مردمی سبب میشود عوامل اجرایی بتوانند با تمرکز بیشتر و برنامهریزی دقیقتر، پروژهها را به سرانجام برسانند و در نهایت میزان مزاحمتهای ناشی از عملیات عمرانی برای شهروندان کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی، صبر و همکاری شهروندان بهعنوان یک سرمایه اجتماعی، نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژههای بزرگ شهری ایفا میکند.
در کنار همراهی مردم، همکاری ادارات خدمترسان، شرکتهای تأسیساتی و مجموعههای مرتبط نیز نقش بسیار مهمی در پیشبرد این ابرپروژهها داشته است بهویژه همکاری مستمر و مؤثر مجموعه پلیس راه و راهور که در تمام مراحل اجرای این پروژهها یار و یاور عوامل اجرایی بودهاند، شایسته قدردانی است؛ چرا که بدون این همکاریها، معضلات ترافیکی میتوانست اجرای پروژهها را با چالشهای جدی و مضاعف روبهرو کند.
در مجموع، اجرای این پروژههای بزرگ عمرانی که با هدف بهبود عبور و مرور، افزایش ایمنی و ارتقای کیفیت زندگی شهری در دستور کار شهرداری اصفهان قرار گرفته، نیازمند همافزایی میان مدیریت شهری، دستگاههای اجرایی و شهروندان است؛ همافزاییای که میتواند عبور از دوره سخت ساختوساز را به دستاوردی ماندگار برای شهر اصفهان تبدیل کند.
نظر شما