به گزارش خبرگزاری ایمنا از زنجان، غار کتلهخور، یکی از شگفتیهای طبیعی استان زنجان و از برجستهترین جاذبههای گردشگری و زمینشناسی کشور به شمار میرود، این غار که در دل رشتهکوههای شمال زنجان قرار گرفته، بهدلیل ویژگیهای زمینشناسی خاص، استالاگمیتها و استالاکتیتهای فراوان و تالارهای وسیع، سالانه میزبان گردشگران، کوهنوردان و علاقهمندان به طبیعت است.
نام «کتلهخور» در زبان محلی به معنای غار پنهان یا محل مخفی آب تعبیر میشود که نشاندهنده قدمت تاریخی و ویژگیهای منحصربهفرد طبیعی این غار است، طبق برآورد کارشناسان طول غار بیش از چند صد متر بوده و دارای راهروهای تو در تو، حوضچههای زیرزمینی و تالارهای بزرگ است که هر یک جلوهای خاص و جادویی از طبیعت ایجاد میکنند.
ویژگی مهم غار کتلهخور، تنوع ساختارهای سنگی و رسوبات آهکی است که طی هزاران سال بر اثر جریان آب، فرسایش و فرایندهای زمینشناسی شکل گرفتهاند، شکلهای طبیعی این سنگها، نورپردازی طبیعی و انعکاس نور در حوضچهها، تجربهای منحصربهفرد و تماشایی از زیباییهای زمین را به بازدیدکنندگان هدیه میدهد.
علاوهبر ارزش طبیعی و زیباییهای بصری، غار کتلهخور اهمیت تاریخی و باستانشناسی نیز دارد و شواهدی از سکونت انسانهای اولیه و فعالیتهای فرهنگی در اطراف غار کشف شده که نشان میدهد این مکان از گذشتههای دور مورد توجه جوامع انسانی برای سکونت و فعالیتهای روزمره بوده است.
غار کتلهخور؛ شگفتی هفت طبقه زیر زمین در دل زنجان
غار کتلهخور، یکی از شاهکارهای طبیعی استان زنجان در فاصله ۱۵۵ کیلومتری جنوب مرکز استان و در شهر گرماب از توابع شهرستان خدابنده واقع شده است، این غار با قدمتی بیش از ۱۲۰ میلیون سال، همچون دنیایی مخفی و اسرارآمیز، گردشگران و علاقهمندان به طبیعت و ماجراجویی را به دل خود میخواند.
از میان حدود ۳۰ کیلومتر مسیر کشف شده در این غار، یک مسیر ۱۷۰۰ متری برای بازدید عموم آماده شده است که بازدیدکنندگان میتوانند با عبور از آن، گوشهای از رازهای اعجابانگیز زیر زمین را تجربه کنند.
این مسیر نهتنها فرصتی برای دیدن ساختارهای منحصربهفرد غار فراهم میکند، بلکه امکان ثبت خاطرات فراموشنشدنی در دل طبیعت را نیز به بازدیدکنندگان میدهد.
با این حال، این غار زیبا و بینظیر با چالشها و دغدغههایی نیز روبهروست، توسعه زیرساختها، از جمله جادههای هموار و دسترسی آسان به غار، از جمله مطالبات مردم و علاقهمندان است، از سوی دیگر، حفاظت از این میراث طبیعی نیازمند مدیریت دقیق و آگاهی بیشتر مسئولان است؛ چراکه هماکنون ۱۰ دستگاه مختلف متولی مدیریت غارها هستند و هماهنگی لازم برای اداره صحیح آن وجود ندارد.
فرهنگسازی و ارائه آموزشهای مناسب برای بازدیدکنندگان به ویژه غارنوردان و علاقهمندان به گردشگری طبیعی، ضروری است تا زیباییها و ذخایر این غار کمنظیر آسیب نبیند و تجربهای امن و خاطرهانگیز برای همگان فراهم شود.
غار کتلهخور از سال ۸۰ بهصورت خصوصی اداره میشود
مجید یوزباشی، مدیر مجموعه گردشگری غار کتلهخور با اشاره به سابقه مدیریت این مجموعه از سال ۱۳۸۰ به خبرنگار ایمنا میگوید: ما در این مجموعه با استانداری، سازمان همیاری شهرداریها و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی همکاری داریم.
وی میافزاید: از آبان ۱۴۰۱ بخش خصوصی وارد مجموعه شد و اقدامات مهمی از جمله نورپردازی غار، تعویض پمپ و لولههای چاه عمیق، تکمیل سوییتهای نیمهکاره با کفسازی، گچکاری و نقاشی انجام گرفت.
یوزباشی یکی از مشکلات اصلی غار را راه دسترسی نامناسب آن میداند و ادامه میدهد: در حال حاضر جادهها در حال هموارسازی است، اما روند کار کند است. فاصله غار از مرکز استان و جادههای اصلی زیاد است و این مسئله دسترسی بازدیدکنندگان را دشوار کرده است.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی و کاهش گردشگران اضافه میکند: سالانه ۳۰ تا ۳۵ هزار نفر از غار بازدید میکنند، اما این عدد کافی نیست، چرا که تبلیغات و فعالیتهای فرهنگی گستردهای انجام نشده و جای کار بسیاری دارد.
غار کتلهخور یکی از شگفتیهای جهان است
محسن صادقی، استاندار زنجان نیز در این باره به خبرنگار ایمنا میگوید: برای غار زرینرود نیز مجوز پژوهشی از سوی شورای برنامهریزی و وزارت میراث فرهنگی صادر خواهد شد تا مطالعات علمی و حفاظت اصولی از این مجموعه انجام شود.
وی با اشاره به اطلاعات و دادههای غارنوردان شهرستان و مشاهدات مستقیم این مجموعهها، میافزاید: شهرستان خدابنده دارای ۱۸۵ مورد میراث ثبت شده و نزدیک به ۱۷۰ بنای تاریخی است که این ظرفیت بینظیری برای توسعه گردشگری و پژوهشهای تاریخی به شمار میرود.
صادقی با اشاره به اینکه غار کتلهخور در هفت طبقه عمق پیدا کرده است و یکی از عمیقترین شگفتیهای زیرزمینی کشور به شمار میرود، اضافه میکند: سالانه هزاران گردشگر و دوستداران طبیعت با حضور در این غار، تجربهای ماجراجویانه و آموزشی را در کنار بهرهمندی از سوییتهای اقامتی پیشبینی شده، به دست میآورند.
قدمت ۱۲۰ میلیون ساله غار کتلهخور
سید میکائیل موسوی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان زنجان با اشاره به ظرفیتهای بالقوه غار کتلهخور به خبرنگار ایمنا میگوید: ضعفها و تهدیدهای موجود تاکنون مانع از بالفعل شدن توانمندیهای این منطقه شده است، اگر این موانع شناسایی و رفع شوند، غار کتلهخور میتواند به یکی از قطبهای ژئوتوریسم کشور تبدیل شود.
وی با بیان ویژگیهای منحصربهفرد این غار میافزاید: غار کتلهخور از نظر قدمت، وسعت، تعداد طبقات و تنوع قندیلها، یکی از غارهای بینظیر جهان به شمار میرود، این غار نهتنها جذابیت بالایی برای گردشگران دارد، بلکه ارزش علمی فوقالعادهای در مطالعات زمینشناسی، سنگشناسی، چینهشناسی و فسیلشناسی نیز دارد.
وی با اشاره به قدمت ۱۲۰ میلیون ساله غار کتلهخور اضافه میکند: از لحاظ کیفیت بلورها، زیبایی قندیلها و تعدد طبقات، این غار بهعنوان نخستین غار آهکی جهان شناخته میشود.
مدیرکل میراث فرهنگی زنجان تصریح میکند: پیش از واگذاری به بخش خصوصی، وضعیت غار بسیار نامناسب بود و هدف از این واگذاری، معرفی ظرفیتهای فرهنگی بومی، شناساندن مؤلفههای تاریخی و ایجاد محرکی برای توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی منطقه است.
موسوی ادامه میدهد: غار کتلهخور طولانیترین غار و دومین غار مهم توریستی ایران است که با وجود ظرفیتهای بالا تاکنون بلاتکلیف مانده بود و امیدواریم این واگذاری زمینه معرفی هرچه بیشتر این مجموعه ارزشمند را فراهم کند.
به گزارش ایمنا، غار کتلهخور بیش از یک جاذبه طبیعی است؛ اینجا تلفیقی است از تاریخ زمین، زیبایی بینظیر طبیعت و ماجراجویی انسانی، هر قدم در راهروهای تاریک و تالارهای وسیع آن، هر نگاه به قندیلها و انعکاس نور در حوضچهها، ما را به گذشتههای میلیونها ساله زمین میبرد و یادآور میشود که طبیعت، همواره رازها و شگفتیهای خود را به کسانی نشان میدهد که با دقت و احترام به آن نزدیک میشوند.
حفاظت از این میراث ارزشمند و توسعه زیرساختهای گردشگری و فرهنگی پیرامون آن، نهتنها تجربهای فراموشنشدنی برای بازدیدکنندگان فراهم میکند، بلکه غار کتلهخور را به نمادی روشن از ظرفیتهای علمی، تاریخی و گردشگری استان زنجان و ایران تبدیل میکند.
نظر شما