به گزارش خبرگزاری ایمنا، بررسی خشکسالی با استفاده از شاخص SPI یک شاخص آماری است که انحراف بارندگی مشاهده شده از میانگین بلندمدت را با توجه به پراکندگی آن واریانس نشان میدهد این شاخص بر پایه توزیع نرمال استاندارد تعریف شده است، یعنی میانگین آن صفر و انحراف معیار آن یک است.
این شاخص را میتوان برای بازههای زمانی مختلف محاسبه کرد، هر بازه زمانی نشان دهنده نوع متفاوتی از خشکسالی است کوتاه مدت یک یا سه ماهه برای برسی اثر SPI بر خشکسالی کشاورزی است.
ثبت ترسالی در بخش کوچکی از استانهای گلستان، خوزستان و ایلام در آبان ۱۴۰۴
با توجه به اینکه در محاسبه شاخص SPI فقط بارش لحاظ میشود و همچنین کاهش بارش آبان نسبت به بلندمدت در تمام استانهای کشور بیانگر درجههای خشکسالی در بیشتر مناطق کشور است.
خشکسالی شدید و بسیار شدید در نوار شمالی و شمال غرب دامنههای جنوبی البرز بوده است و ترسالی در بخش کوچکی از استانهای گلستان، خوزستان و ایلام بوده است.
نکته قابل توجه اینکه درجههای خشکسالی در این ماه نسبت به ماه قبل بیشتر شده و شدت آن در استانهای شمالی و غرب کشور بیشتر از مناطق دیگر بوده است.
بررسی خشکسالی با استفاده از شاخص SPEI
برای پایش خشکسالی با نمایه بارش تبخیر و تعرق استاندارد (SPEI) علاوه بر بارش میزان تبخیر تعرق نیز در نظر گرفته میشود، این نمایه که امروزه مورد استفاده و استناد بسیاری از کشورها در مطالعات خشکسالی قرار دارد، به ویژه در کوتاه مدت برآورد بهتری نسبت به شاخصهای مبتنی بر بارش از شرایط خشکسالی هر منطقه به دست میدهد که این شاخص نسبت به تاثیر دما و گرمایش جهانی بر خشکسالی حساس تر است.
نقشه زیر شاخص SPEI دوازده ماهه منتهی به پایان آبان ۱۴۰۴ را نشان میدهد و با توجه به کمبود بارش و افزایش دما در کل استانهای کشور، درجه خشکسالی بسیار شدید در بیشتر استانهای کشور بوده است.
ترسالی در هیچ منطقهای ثبت نشده است و نکته قابل توجه اینکه در این ماه شاهد افزایش شدت و وسعت خشکسالی بسیار شدید در کشور بودهایم.
بررسی درصد مساحت تحت تأثیر خشکسالی هواشناسی با استفاده از شاخص SPEI دوره ۱۲ ماهه منتهی به پایان آبان ۱۴۰۴
مطابق جدول زیر ۹۹.۹۷ درصد مساحت کشور دچار خشکسالی است که ۹۶.۹ درصد آن را خشکسالی شدید و بسیار شدید تشکیل میدهد، مجموع درصدهای خشکسالی بیشتر استانهای کشور بالای ۹۰ درصد است که در این میان تمام مساحت استانهای اصفهان، البرز، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی و رضوی و شمالی، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، قزوین، قم، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، مرکزی، هرمزگان، همدان، مرکزی و یزد را خشکسالی در بر گرفته است.
بررسی درصد مساحت تحت تأثیر خشکسالی هواشناسی با استفاده از شاخص SPEI دوره ۱۲۰ ماهه منتهی به پایان آبان ۱۴۰۴
مطابق جدول زیر ۹۷.۲۷ درصد مساحت کشور دچار خشکسالی است که ۸۹.۰۵ درصد آن را خشکسالی شدید و بسیار شدید تشکیل میدهد.
مجموع درصدهای خشکسالی بیشتر استانهای کشور بالای ۹۰ درصد بوده و بالاترین درصدهای خشکسالی ۱۲۰ ماهه در استانهای البرز، تهران، سمنان، فارس و یزد دیده میشود.
خشکسالی خفیف تا بسیار شدید در بلندمدت در تمام حوضههای آبریز کشور
خشکسالی هواشناسی SPEI دوره ۳۶ تا ۱۲۰ ماهه بیانگر انباشت خشکسالی در بستر طبیعت و معیار کلی از شرایط ذخیره آبی مناطق مختلف کشور است. بر همین اساس این شاخص را میتوان برای بررسی حوضههای آبی کشور و شرایط بلندمدت حوضه آبریز به کار گرفت.
پهنه بندی خشکسالی ۱۲۰ ماهه منتهی به پایان آبان ۱۴۰۴ حوضههای آبریز کشور حاکی از وجود خشکسالی خفیف تا بسیار شدید در بلندمدت در تمام حوضههای آبریز کشور است.
در پهنه وسیعی از فلات مرکزی ایران و مناطق جنوب کشور خشکسالی بسیار شدید حاکم بوده است و در این ماه بر خشکسالیهای شدید و بسیار شدید افزوده شده است. در چند منطقه وضعیت نرمال یا ترسالی به صورت محدود و پراکنده دیده میشود که حائز اهمیت نیست.
خشکسالی بالای ۹۰ درصد حوضههای آبریز اصلی کشور
مطابق جدول و نمودار زیر ۹۷.۲۸ درصد از مساحت حوضههای آبریز اصلی کشور دچار طبقات مختلف خشکسالی بلندمدت است که حدود ۸۹.۰۵ درصد آن با درجه خشکسالی شدید و بسیار شدید بوده است.
برمبنای جدول مربوط به بررسی درصد مساحت تحت تاثیر طبقات مختلف خشکسالی در حوضههای آبریز اصلی کشور دارای خشکسالی بالای ۹۰ درصد به جز دریای مازندران است.
نظر شما