به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، مطالعهای جدید نشان میدهد که کاشت هدفمند درختان در حاشیه شمالی جنگلهای بورئال کانادا میتواند تا پایان قرن حاضر نقشی چشمگیر در کاهش دیاکسیدکربن اتمسفر جهان ایفا کند. این پژوهش که در نشریه ارتباطات زمین و محیط زیست (Communications Earth & Environment) منتشر شده است، بر ظرفیت مناطق تایگای شمالی (نوار انتقالی میان جنگلهای بوریال و توندراهای قطبی) برای تقویت ذخیرهسازی کربن تأکید دارد.
جنگلهای بورئال کمربندی گسترده از پوشش جنگلیاند که در عرضهای شمالی آمریکای شمالی، اروپا و آسیا گسترده شدهاند. طی دهههای اخیر، این اکوسیستمها بهدلیل تغییرات اقلیمی بهتدریج به سمت شمال گسترش پیدا کردهاند. این جابهجایی، به گفته پژوهشگران، فرصت جدیدی برای افزایش جذب کربن از طریق احیای جنگلها فراهم میکند.
تیم تحقیقاتی به سرپرستی دانشگاه واترلو (University of Waterloo)، با استفاده از دادههای ماهوارهای و مدلهای شبیهسازی صنعت جنگلداری، ترکیب پوشش گیاهی، احتمال آتشسوزی، شرایط اقلیمی، مرگومیر نهالها و ویژگیهای زمین را بررسی کردند تا ظرفیت ذخیره کربن در ۷۵ سال آینده را برآورد کنند.
نتایج شبیهسازیها نشان داد حدود ۶.۴ میلیون هکتار از اراضی شمالی کانادا برای جنگلکاری مناسب است یعنی مساحتی حدود دو برابر جزیره ونکوور. کاشت درخت در این محدوده میتواند تا سال ۲۱۰۰ نزدیک به ۳.۹ گیگاتن دیاکسیدکربن از جو حذف کند که رقمی معادل پنج برابر میزان انتشار سالانه کنونی کاناداست. پژوهشگران تأکید کردند این برآورد محافظهکارانه است و در صورت گسترش پروژه به ۳۲ میلیون هکتار، ظرفیت جذب کربن میتواند به حدود ۲۰ گیگاتن برسد.
کانادا پیشتر برنامهای بلندپروازانه برای کاشت دو میلیارد درخت تا سال ۲۰۳۱ ارائه کرده بود، اما این طرح سال گذشته لغو شد، با این حال تا ژوئن ۲۰۲۵ حدود ۲۲۸ میلیون درخت کاشته شده بود و دولت اعلام کرده است که سایر توافقها را دنبال خواهد کرد تا در مجموع ۹۸۸ میلیون درخت در سراسر کشور کاشته شود، چراکه مشکلات اجرایی، پیچیدگیهای لجستیکی و کمبود منابع مالی مانع اجرای کامل طرح شد، نه ضعف علمی ایده جنگلکاری. با این وجود موفقیت چنین برنامههایی نیازمند انتخاب مکانهای مناسب، برنامهریزی اقتصادی و مشارکت جوامع محلی است.
تمرکز بر مناطق شمالی مزیت دیگری نیز دارد که شامل «کمک به تثبیت پرمافراست» میشود. ذوب این لایههای یخزده میتواند مقادیر زیادی متان آزاد کند؛ گازی گلخانهای که قدرت گرمایش آن بهمراتب بیشتر از دیاکسیدکربن است. با این حال بعضی کارشناسان نسبت به کارایی بلندمدت کاشت درخت بهعنوان راهحل اصلی کاهش کربن تردید دارند.
استاد تحلیل سیستمهای محیطی در دانشگاه کمبریج (University of Cambridge) معتقد است درختکاری اگرچه در کوتاهمدت جذب کربن را افزایش میدهد، اما با مرگ و تجزیه درختان، کربن ذخیرهشده دوباره آزاد خواهد شد. او این رویکرد را «خریدن زمان» میداند، نه راهحل نهایی. وی در پژوهشی دیگر که در نشریه اقدام اقلیمی انپیجی (NPJ Climate Action) منتشر شده، راهکاری بلندمدتتر پیشنهاد کرده است که شامل برداشت درختان بالغ در بخشهایی از جنگلهای بورئال کانادا، روسیه و آلاسکا و غرقسازی آنها در اعماق اقیانوس منجمد شمالی میشود.
به گفته آنان، آبهای عمیق، سرد و کماکسیژن این اقیانوس میتواند چوب و کربن ذخیرهشده در آن را برای هزاران سال حفظ کند. مناطق برداشتشده نیز میتوانند دوباره جنگلکاری شوند تا چرخه جذب کربن از نو آغاز شود.این تیم برآورد کرده است که مدیریت تنها یک درصد از جنگلهای بورئال به این روش میتواند سالانه یک گیگاتن دیاکسیدکربن از اتمسفر حذف کند. آنان این فرآیند را تسریع نسخهای طبیعی میدانند، زیرا مقادیر قابلتوجهی از چوب بهطور طبیعی نیز از طریق رودخانهها به اقیانوسها منتقل میشود.
یافتههای حاضر در حالت کلی نشان میدهد که جنگلهای شمالی میتوانند از طریق احیای هدفمند جنگلها یا با مدیریت نوآورانه ذخیره کربن نقش مهمی در راهبردهای اقلیمی ایفا کنند، با این حال موفقیت هر راهکار در گرو برنامهریزی بلندمدت، درک دقیق اکوسیستمها و ایجاد توازن میان اهداف زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی خواهد بود.
نظر شما