به گزارش خبرگزاری ایمنا، مسعود فیاضی شامگاه _جمعه بیستوچهارم بهمن_ در نشست هماندیشی نخبگانی با موضوع الگوهای عملیاتی جنگ شناختی اظهار کرد: از سال ۱۴۰۰، رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با دولت شهید رئیسی بر ضرورت بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی تأکید کردند؛ جلسات و همایشهای متعدد برگزار شد تا مشخص شود منظور ایشان از بازسازی ساختار فرهنگی، تغییر رویههای اداری نیست، بلکه بازسازی نرمافزار درونی افراد و تمرکز بر مسائل شناختی است، بهگونهای که تصمیمگیری، رفتار و عمل افراد تحت تأثیر قرار گیرد.
وی افزود: با آغاز این برنامه، قرارگاه جنگ شناختی در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شد و حضور همه ستادها و دستگاههای مرتبط را به همراه داشت؛ هدف اصلی ایجاد فهم مشترک از مسائل شناختی در میان مسئولین و کارگزاران بود، به طوری که اصطلاحات تخصصی جای خود را به ادبیاتی همهفهم و بومی بدهند.
قائم مقام دبیر شورا و رئیس مرکز رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: ماهیت جنگ شناختی در جنگهای مدرن ترکیبی است و هدف آن ایجاد اشتباه و خطا در تصمیمگیریهاست؛ برخلاف جنگهای سنتی که تمرکز بر فرماندهان بود، در جنگ شناختی تمرکز بر کل جامعه است و موفقیت آن به تابآوری اجتماعی و مدیریت صحیح عناصر شناختی افراد وابسته است.
فیاضی عنوان کرد: عناصر شناختی فرد شامل بخش بینشی (باورها، عقاید، ادراکات حسی، عقلی و شهودی)، بخش گرایشی-اخلاقی (ثبات رفتاری و ارزشهای اخلاقی) و بخش عاطفی-احساسی (احساسات، ترس، شادی، علاقه به وطن و دین) هستند؛ این عناصر تحت تأثیر عوامل بیرونی همچون خانواده، نهاد تعلیم و تربیت، رسانه، دین، اقتصاد و فرهنگ جهانی قرار دارند.
وی خاطرنشان کرد: فضای عمومی جامعه نقش مهمی در شکلدهی و تقویت این عناصر شناختی دارد؛ جو عمومی جامعه نهتنها بر فرد اثر میگذارد، بلکه فرد نیز بر جو جامعه تأثیر میگذارد، بنابراین هرگونه اقدام فرهنگی و شناختی باید تعامل بین فرد و جامعه را در نظر بگیرد.
قائم مقام دبیر شورا و رئیس مرکز رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: فرایند تصمیمگیری افراد شامل شناسایی نیاز، جستجوی اطلاعات، تحلیل گزینهها و انتخاب اقدام است؛ تغییر در عناصر شناختی موجب تغییر در تصمیم و رفتار فرد میشود؛ مثال آن موضوع حجاب است که تنها با تغییر شناختی افراد میتوان به نتیجه دلخواه دست پیدا کرد.
فیاضی بیان کرد: نمونه موفق ترکیب اقدامات شناختی و بیرونی در کنترل جمعیتی ایران دیده شد؛ پیامهای شناختی طراحی شده، اقدامات حمایتی خانوادهها و دسترسی به امکانات مرتبط موجب شد که افراد بهجای اجبار، با اقناع به تصمیمگیری برسند و رفتارشان تغییر کند.
وی با تاکید بر اینکه زمان و سرعت عمل در جنگ شناختی حیاتی است، ادامه داد: در اغتشاشات اخیر و پرونده مهسا امینی دقایق اولیه واکنش و ارائه روایت درست تعیینکننده تثبیت ادراک جامعه و جلوگیری از گسترش اقدامات مخرب بود؛ ایجاد روایت در نیم ساعت اول، تثبیت آن تا ۲۴ ساعت و سپس هدایت به اقدام، از اهمیت بالایی برخوردار است.
قائم مقام دبیر شورا و رئیس مرکز رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: مدیریت ادراکات شامل تغییر حافظه تاریخی و ایجاد روایتهای جدید است؛ حافظه تاریخی و هویتبخشی به افراد، نقش کلیدی در تصمیمگیری بلندمدت دارد؛ مثال آن تغییر نگاه جامعه نسبت به دوران پهلوی و اصلاح حافظه تاریخی مردم با اقدامات شناختی و رسانهای است.
فیاضی تصریح کرد: روایتسازی مؤثر نیازمند اعتبار، زمان مناسب و آغاز با احساسات مخاطب است؛ مخاطب خاص با استدلال آغاز میکند، اما عامه مردم با احساسات واکنش نشان میدهند، از اینرو ایجاد اعتماد و رویارویی مستقیم چهرهبهچهره، اثرگذاری اقدامات شناختی را افزایش میدهد.
وی تاکید کرد: کنشهای جمعی و فعالیتهای مشارکتی نیز در موفقیت عملیات شناختی نقش دارند؛ مثال آن اقدامات داوطلبانه در جنگ ۱۲ روزه همچون خدمترسانی و فعالیتهای جمعی محلی است که موجب اثرگذاری بیشتر بر جامعه شد.
قائم مقام دبیر شورا و رئیس مرکز رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: ابزارهای رسانهای و قالبهای متعدد نقش اساسی در تثبیت ادراکات دارند؛ تولید محتوا در فضای مجازی و همزمان بهرهگیری از رسانههای سنتی و تعامل مستقیم با مردم، موجب ایجاد تأثیر طولانیمدت و قابل سنجش میشود.
فیاضی بیان کرد: توجه به لبههای تماس مخاطب، یعنی نقاطی که جامعه با پیامها و محرکها روبهرو میشود، بسیار اهمیت دارد؛ این لبهها شامل فضای مجازی و واقعی هستند و شهرداریها و نهادهای محلی بهعنوان پیشرانهای اصلی باید در این حوزه فعال باشند.
وی اضافه کرد: تمرکز بر بومیسازی محتوا و توجه به شرایط ویژه هر شهر یا منطقه موجب افزایش اثرگذاری اقدامات شناختی میشود؛ استفاده از تجربههای محلی، تحلیل دادهها و همکاری دستگاهها نیز موجب طراحی اقدامات منسجم و دقیق در جهت تغییر ادراک و رفتار جامعه میشود.
قائم مقام دبیر شورا و رئیس مرکز رصد شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: موفقیت در جنگ شناختی مستلزم ایجاد فهم مشترک، طراحی دقیق محرکها، مدیریت زمان، تغییر حافظه تاریخی، تعامل چهرهبهچهره و همافزایی نهادهاست؛ این اقدامات باید هم علمی و بومی باشند و هم متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی هر جامعه بهگونهای اجرا شوند که رفتار، باور و هویت افراد تحت تأثیر قرار گیرد.
نظر شما