به گزارش خبرگزاری ایمنا از زنجان، استان زنجان با برخورداری از اقلیم مناسب، منابع آب سرد و جاری و پیشینه قابل توجه در فعالیتهای کشاورزی در سالهای اخیر به یکی از استانهای مستعد در حوزه پرورش ماهیان سردآبی بهویژه قزلآلا تبدیل شده است، توسعه مزارع پرورش ماهی در نقاط مختلف استان بهویژه در شهرستانهای دارای منابع آبی پایدار، نشاندهنده حرکت هدفمند این بخش به سمت افزایش تولید و ارتقای بهرهوری است.
پرورش ماهی قزلآلا بهعنوان یکی از مهمترین شاخههای آبزیپروری، نقش قابل توجهی در تأمین پروتئین سالم و باکیفیت برای خانوارها دارد، در شرایطی که امنیت غذایی به یکی از اولویتهای اصلی کشور تبدیل شده، توسعه صنعت شیلات در استانهایی همچون زنجان میتواند سهم مهمی در کاهش وابستگی و افزایش تولید داخلی ایفا کند.
این صنعت علاوه بر تأمین نیاز بازار مصرف، بهعنوان یکی از حوزههای اشتغالزا در مناطق روستایی شناخته میشود، ایجاد فرصتهای شغلی مستقیم در مزارع پرورش ماهی و همچنین اشتغال غیرمستقیم در بخشهایی مانند حملونقل، تأمین خوراک آبزیان، بستهبندی و توزیع، سبب شده پرورش قزلآلا به یکی از محورهای توسعه اقتصادی در برخی مناطق استان تبدیل شود.
با این حال، فعالان این حوزه با چالشهایی نیز روبهرو هستند، افزایش قیمت نهادههای تولید، نوسانات بازار، هزینههای بالای انرژی، محدودیت منابع آبی و نیاز به بهروزرسانی تجهیزات از جمله دغدغههای تولیدکنندگان است، برخی بهرهبرداران معتقدند ارائه تسهیلات کمبهره، تسریع در صدور مجوزها، بیمه کارآمد و حمایتهای فنی میتواند مسیر توسعه این صنعت را هموارتر کند.
از سوی دیگر، کارشناسان بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش در این بخش تأکید دارند، ایجاد واحدهای فرآوری و بستهبندی استاندارد، برندسازی محصولات شیلاتی زنجان، توسعه بازارهای صادراتی و استفاده از فناوریهای نوین مانند سیستمهای بازچرخانی آب (RAS) میتواند ضمن افزایش بهرهوری، سودآوری این صنعت را نیز ارتقا دهد.
در شرایطی که تقاضا برای مصرف آبزیان در حال افزایش است، زنجان این ظرفیت را دارد که با برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری هدفمند و مدیریت پایدار منابع آبی، سهم بیشتری از تولید ملی قزلآلا را به خود اختصاص دهد، بهرهگیری از دانش فنی روز، آموزش مستمر بهرهبرداران و حمایت از سرمایهگذاران جدید نیز میتواند آینده این صنعت را تضمین کند.
در مجموع، صنعت پرورش ماهی قزلآلا در زنجان تنها یک فعالیت تولیدی نیست، بلکه ظرفیتی راهبردی برای توسعه پایدار، اشتغالزایی، تقویت اقتصاد روستایی و ارتقای امنیت غذایی استان به شمار میرود، ظرفیتی که در صورت توجه جدی و حمایت مستمر، میتواند زنجان را به یکی از قطبهای شاخص آبزیپروری کشور تبدیل کند.
ظرفیتهای کشاورزی و شیلات زنجان؛ رشد چشمگیر تولید آبزیان در استان
اکبر کرامتی، رئیس جهاد کشاورزی استان زنجان با بیان اینکه زنجان با مساحتی حدود ۸۵۰ هزار هکتار، یکی از استانهای مهم در حوزه کشاورزی و دامپروری شمالغرب کشور محسوب میشود، به خبرنگار ایمنا میگوید: از این مساحت، ۱۷۰ هزار هکتار به کشت محصولات زراعی اختصاص پیدا کرده است و حدود ۴۳۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی استان را شامل میشود که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی و توسعه اقتصادی استان دارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای بخش دامپروری میافزاید: سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن تولیدات دامی در استان انجام میشود و جمعیت دام سبک و سنگین استان به بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار رأس میرسد که شامل یک میلیون رأس دام سبک و حدود ۱۵۰ هزار رأس دام سنگین است.
کرامتی ادامه میدهد: میزان تولید گوشت قرمز استان به حدود ۱۴ هزار و ۵۰۰ تن و تولید شیر نیز بالغ بر ۱۶۷ هزار تن میرسد، همچنین بیش از ۳۰۰ واحد دامداری فعال در استان مشغول به فعالیت هستند.
وی همچنین با اشاره به تولیدات در بخش طیور میگوید: زنجان سالانه حدود ۸۰ هزار تن گوشت مرغ تولید میکند و در حوزه تولید ماهی و آبزیان نیز وضعیت قابل توجهی دارد.
کرامتی با تأکید بر رشد چشمگیر شیلات استان میافزاید: سالانه حدود ۲۰ هزار تن انواع آبزیان با کیفیت بالا در زنجان تولید میشود که بخش عمده آن شامل ماهی قزلآلاست، این تولیدات نه تنها نیاز داخلی استان و استانهای همجوار را تأمین میکند، بلکه به کشورهای حوزه خلیج فارس، آسیای میانه و روسیه صادر میشود، رشد تولید آبزیان در سالهای اخیر نشاندهنده توجه ویژه استان به توسعه شیلات و استفاده از سیستمهای نوین پرورش است.
رئیس جهاد کشاورزی استان زنجان ادامه میدهد: با توسعه زیرساختها، بهرهگیری از فناوریهای نوین و مدیریت پایدار منابع آبی، زنجان میتواند سهم خود را در تولید آبزیان افزایش دهد و به یکی از قطبهای مهم شیلات در کشور تبدیل شود.
تولید ماهی قزلآلا در استان رکوردشکن و پایه صادراتی است
سید محسن صادقی، استاندار زنجان با تأکید بر ظرفیتهای بالای شیلاتی استان به خبرنگار ایمنا میگوید: میزان تولید ماهی قزلآلا در زنجان به نزدیک ۲۰ هزار تن در سال رسیده است که حدود ۷۰ درصد آن به صادرات اختصاص دارد و به کشورهای همسایه ارسال میشود، این حجم تولید عمدتاً در شهرستان ماهنشان انجام میشود و نشاندهنده پیشرفت قابل توجه استان در حوزه آبزیپروری است.
وی میافزاید: جالب است بدانید تولید شیلاتی شهرستان ماهنشان حتی از استان گلستان که همجوار دریاست و سابقه طولانی در پرورش ماهی دارد، فراتر رفته است، این موضوع نشان میدهد که زنجان بهعنوان یک استان غیرساحلی، توانسته با برنامهریزی صحیح و بهرهگیری از منابع آب سرد و مناسب در حوزه تولید ماهیان سردآبی به جایگاه ویژهای دست پیدا کند.
استاندار زنجان در ادامه با اشاره به اهمیت اقتصادی و اشتغالزایی این صنعت اضافه میکند: توسعه بخش شیلات در استان، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، فرصتهای گستردهای برای اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و موجب شده است که زنجان به یکی از قطبهای اصلی تولید ماهی قزلآلا در شمالغرب کشور تبدیل شود.
وی همچنین تأکید میکند: با توجه به رشد تقاضا برای محصولات آبزی و اهمیت صادرات، استان برنامههای توسعهای بلندمدتی را در دست اقدام دارد تا علاوه بر افزایش تولید، کیفیت و استاندارد محصولات شیلاتی ارتقا پیدا کند، استفاده از سیستمهای نوین پرورش دو منظوره و مدار بسته، بهرهگیری بهینه از منابع آب و توسعه زیرساختهای صادراتی، از محورهای اصلی این برنامههاست.
استاندار زنجان میافزاید: سرمایهگذاری هدفمند در بخش شیلات و حمایت از تولیدکنندگان، میتواند زنجان را به قطبی استراتژیک در تولید و صادرات ماهی سردآبی در کشور تبدیل کند و سهم استان در بازارهای داخلی و بینالمللی را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
زنجان؛ قطب تولید و صادرات ماهی سردآبی با چشمانداز توسعه پایدار
مهریدخت مرتضوی، سرپرست مدیریت شیلات و آبزیان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به اینکه این استان با تولید سالانه ۲۰ هزار تن ماهی، نهتنها نیاز داخل را تأمین میکند، بلکه بخش قابل توجهی از تولید خود را به کشورهای همسایه صادر میکند، به خبرنگار ایمنا میگوید: این حوزه همچنین زمینه اشتغال مستقیم بیش از سه هزار نفر را فراهم کرده است.
وی با اشاره به اینکه ماهی یکی از بهترین منابع پروتئینی است و حاوی ویتامینهای ضروری و اسیدهای چرب امگا ۳ است، میافزاید: مصرف منظم ماهی برای سلامت قلب و مغز بسیار مفید است و توصیه میشود حداقل یک تا دو بار در هفته در سبد غذایی خانوارها قرار گیرد.
مرتضوی با اشاره به سرانه مصرف ماهی در کشور اضافه میکند: میانگین مصرف سرانه ماهی در ایران اکنون حدود ۷.۶ کیلوگرم در سال است و این در حالی است که در سال ۱۳۷۵ تنها ۲۵۰ گرم بوده است، هرچند رشد چشمگیری داشته، اما هنوز با میانگین جهانی فاصله زیادی داریم.
سرپرست مدیریت شیلات و آبزیان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان ادامه میدهد: استان زنجان بهعنوان یکی از مراکز مهم تولید ماهیان سردآبی کشور، رتبه نخست را در شمالغرب ایران دارد، سالانه حدود ۲۰ هزار تن ماهی در استان تولید میشود که بیش از ۱۸ هزار تن آن قزلآلا است.
وی اضافه میکند: بخش عمده این تولیدات علاوه بر استانهای همجوار، به کشورهای عمان، ارمنستان و روسیه صادر میشود و سالانه حدود ۳.۵ میلیون دلار ارزآوری برای استان به همراه دارد.
مرتضوی با بیان اینکه بیش از سه هزار نفر بهصورت مستقیم در این بخش مشغول به کار هستند، میگوید: پرورش ماهی در زنجان اکنون به سمت استفاده از سیستمهای نوین دو منظوره و مدار بسته حرکت کرده است، این روشها میتوانند تا ۹۵ درصد در مصرف آب صرفهجویی کنند و در حالت دو منظوره، آب مصرفی واحدهای شیلات پس از استفاده در بخش زراعت به کار گرفته میشود.
سرپرست مدیریت شیلات استان میافزاید: استفاده از این سیستمها نهتنها تولید سالم و با کیفیت را تضمین میکند، بلکه کاملاً سازگار با محیط زیست بوده و گامی مهم در مسیر توسعه پایدار بخش شیلات استان محسوب میشود.
به گزارش ایمنا، در مجموع، صنعت پرورش ماهی قزلآلا در زنجان تنها یک فعالیت تولیدی نیست، بلکه نمونهای موفق از پیوند مدیریت منابع، فناوری نوین و سرمایهگذاری هدفمند در مسیر توسعه پایدار است، استمرار حمایتها، تکمیل زنجیره ارزش، توسعه زیرساختهای صادراتی و مدیریت هوشمند منابع آبی میتواند جایگاه این استان را بهعنوان یکی از قطبهای راهبردی شیلات کشور تثبیت کند؛ ظرفیتی که نهتنها اقتصاد روستاها را متحول میکند، بلکه سهم زنجان را در بازارهای داخلی و بینالمللی بهطور چشمگیری افزایش خواهد داد.
نظر شما