روایتی مستند از آنچه بودیم و آنچه شدیم

سال‌های اخیر، تصویری چشم‌گیر و اغواکننده از دوران پهلوی در رسانه‌ها منتشر می‌شود؛ تصویری که گویا آن دوره را سرشار از رفاه و آزادی نشان می‌دهد. اما وقتی پا به تاریخ می‌گذاریم، این روایت چندان ساده و بی‌چون‌وچرا نیست. چه شواهدی پشت این جلوه‌های پرنور پنهان مانده و چه واقعیاتی به فراموشی سپرده شده اند؟

به گزارش خبرگزاری ایمنا، این روزها تاریخ بیش از هر زمان دیگری دست‌کاری می‌شود. روایت‌های جدید گاهی آن‌چنان دوران پهلوی را آراسته و بی‌نقص تصویر می‌کنند که انگار جامعه پیش از انقلاب در آرامش و شکوفایی فرهنگی غرق بوده و انقلاب، تنها وقفه‌ای در مسیر رشد به‌شمار می‌رود. اما تاریخ، همیشه آن‌گونه که در خاطره‌سازی‌های امروز می‌گویند، ساده و بی‌ابهام نیست؛ پشت این تصاویر جذاب، واقعیت‌هایی نهفته‌اند که یا کم‌رنگ شده یا به‌کلی نادیده گرفته شده‌اند و بدون اسناد و شواهد معتبر، از حافظه جمعی محو می‌شوند.

در چنین فضایی، پرسش «چه بودیم و چه شدیم؟» فراتر از یک بحث احساسی است؛ این پرسش، ضرورتی برای فهم منصفانه گذشته و حال است. کتاب «صعود چهل‌ساله» تلاش می‌کند با نگاهی دقیق و مستند، روایت تازه‌ای از این تحول ارائه دهد؛ روایتی که از خلال اسناد، خاطرات و تحلیل‌های مستدل، مسیر جامعه ایران در حوزه فرهنگ و معنویت را از دوران پهلوی تا پس از انقلاب ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های تاریخی، زمینه‌ساز شکل‌گیری مسیر نوین اجتماعی و فکری شد. در ادامه با بررسی این کتاب درباره دستاوردهای انقلاب اسلامی می‌اندیشیم.

ترویج پاسداشت ایام شهادت و اعیاد

عجین‌شدگی مردم ایران با حماسه حسینی، از دیرباز وجود داشته است. مردم نیز به پشتوانه روحیه ظلم‌ستیزی که در مکتب حسینی آموخته بودند، علیه دستگاه ستم‌شاهی قیام کردند. امام خمینی (ره) فرموده‌اند: «محرم و صفر است که اسلام را نگه داشته است… باید بدانید که اگر بخواهید نهضت شما محفوظ بماند، باید این سنت‌ها را حفظ کنید.»

روایتی مستند از آنچه بودیم و آنچه شدیم

تداوم مراسم‌های مذهبی

مراسم ایام شهادت حضرت زهرا (س) که در دوران پهلوی به‌نوعی به فراموشی سپرده شده بود، در دوران پس از انقلاب احیا شد و مورد توجه ویژه قرار گرفت. در نظام اسلامی، تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار هیئت با هدف ترویج هرچه بیشتر و بهتر شعائر فرهنگی در اعیاد مذهبی و ایام شهادت اهل‌بیت (ع) تأسیس شده است.

گسترش کمی و کیفی فرهنگ وقف و نذورات

در دوران پهلوی، بسیاری از موقوفات مردم در جهت نیت واقفان مورد استفاده قرار نمی‌گرفت. برای مثال، در ضیافتی که ولیان، نایب‌التولیه آستان قدس رضوی، به‌مناسبت ورود سفیر آمریکا و همسرش به مشهد برگزار کرد، هدایایی به زنان اهدا شد؛ از جمله به همسر سولیوان «یک دست جواهرات مرکب از گردنبند، گوشواره و انگشتری از طلا، فیروزه و الماس». همسر سولیوان از پذیرفتن این هدایا امتناع کرد؛ اما به سولیوان گفته شد: «آستان قدس آن‌قدر ثروت دارد که هدایای چندده‌هزاردلاری ما در نظر آن‌ها بیش از یک فنجان قهوه ارزش ندارد.»

امروز مردم متدین ایران با اعتماد به سازمان اوقاف، هر سال بخش قابل‌توجهی از اموال و دارایی‌های خود را برای توسعه آبادانی و ترویج اسلام وقف می‌کنند. وجود هزاران مسجد موقوفه، ثبت بیش از ۶۸۰۰ موقوفه علمی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی در کشور، سهم ۲۵ درصدی وقف در حوزه درمان، وجود هزاران کتاب و کتابخانه وقفی و بهره‌مندی دانشجویان از ۴۰ دانشگاه موقوفه، تنها بخشی از مصادیق وقف در جمهوری اسلامی است. نکته قابل‌توجه، رشد ده‌برابری وقف در دهه گذشته است که خود گواه موفقیت انقلاب در ترویج فرهنگ وقف به‌شمار می‌آید.

از دیگر نکات شایان ذکر در نظام اسلامی، افزایش نذورات مردمی به‌مناسبت ایام مختلف ملی و مذهبی است. اطعام گسترده عزاداران در هیئت‌ها، توزیع بسته‌های فرهنگی و اقدامات مشابه، نمونه‌هایی از این حرکت خودجوش و برخاسته از اعتقاد دینی است.

روایتی مستند از آنچه بودیم و آنچه شدیم

کد خبر 945817

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.