به گزارش خبرگزاری ایمنا، دسترسی به آب آشامیدنی سالم، یکی از بنیادیترین شاخصهای سلامت عمومی و توسعه پایدار است و نبود آب سالم، منجر به شیوع بیماریهای گوارشی، کاهش کیفیت زندگی و افزایش مرگومیر میشود، از همین رو کشورهای توسعهیافته همواره توجه ویژهای به تأمین آب سالم برای همه شهروندان دارند.
پیش از انقلاب اسلامی ایران، دسترسی به آب آشامیدنی سالم به ویژه در مناطق روستایی و محروم محدود بود و بخش بزرگی از جمعیت با مشکلات جدی آب روبهرو بودند و پس از انقلاب، توسعه زیرساختهای آبرسانی و افزایش پوشش دسترسی به آب سالم، به یکی از مهمترین دستاوردهای حوزه سلامت و خدمات عمومی تبدیل شد.
وضعیت دسترسی به آب آشامیدنی سالم پیش از انقلاب اسلامی ایران
قبل از انقلاب اسلامی ایران، بیشتر شهرها و بخشهای مرکزی کشور دسترسی نسبی به آب لولهکشی داشتند، اما در روستاها و مناطق دورافتاده، وضعیت بهمراتب بحرانی بود. بسیاری از روستاییان مجبور بودند از چشمهها، قناتها و منابع نامطمئن آب استفاده کنند که خطرات بهداشتی جدی به همراه داشت.
به دلیل کمبود سیستمهای تصفیه و شبکههای توزیع، شیوع بیماریهای ناشی از آب آلوده مانند وبا، اسهال و هپاتیت A در برخی مناطق شایع و مرگومیر کودکان بالا بود.
اقدامات و دستاوردهای انقلاب اسلامی | سیاستگذاریهای کلان تأمین آب سالم برای تمام شهروندان
پس از انقلاب، تأمین آب سالم برای تمام شهروندان به عنوان یک حق بنیادین مردم در سیاستگذاریهای کلان قرار گرفت و این هدف با ایجاد شبکههای لولهکشی، تصفیهخانهها و توسعه منابع آبی بهصورت سیستماتیک پیگیری شد.
نمونههای مهم اقدامات پس از انقلاب اسلامی ایران
گسترش شبکه لولهکشی شهری و روستایی: تعداد روستاهای دارای آب لولهکشی از حدود ۲۰ درصد پیش از انقلاب، افزایش چشمگیری یافته است.
ایجاد تصفیهخانههای آب: در شهرها و حتی برخی مناطق دورافتاده، تصفیهخانهها باعث تأمین آب سالم و کاهش بیماریهای گوارشی شده است.
بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی و سطحی: قناتها، چاهها و سدهای کوچک برای دسترسی پایدار به آب در مناطق کمآب توسعه یافته است.
توجه به آموزش بهداشت آب: فرهنگسازی درباره مصرف بهینه و جلوگیری از آلودگی منابع آب، نقش مؤثری در سلامت جامعه داشته است.
اثرات مثبت دسترسی به آب سالم
کاهش بیماریهای ناشی از آب آلوده: کاهش چشمگیر بیماریهایی مانند اسهال، وبا و هپاتیت A.
افزایش امید به زندگی: دسترسی به آب سالم یکی از عوامل اصلی افزایش طول عمر و امید به زندگی افراد و کاهش مرگومیر کودکان است.
عدالت اجتماعی و کاهش شکاف شهری-روستایی: دسترسی یکسان به آب سالم در مناطق محروم و روستاها، تبعیض در سلامت را از میان برداشته است.
پایداری محیط زیست: مدیریت منابع آب و تصفیه صحیح، به حفظ کیفیت اکوسیستمهای آبی کمک کرده است.
تحقق گسترده حق بنیادین مردم برای دسترسی به آب سالم
دسترسی به آب آشامیدنی سالم، یکی از دستاوردهای اساسی انقلاب اسلامی در حوزه سلامت و توسعه زیرساختها است. این دستاورد نتیجه برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری در شبکههای آبرسانی، توسعه تصفیهخانهها و ارتقای آموزش عمومی بوده است و هرچند چالشهایی مانند کمآبی و نیاز به فناوریهای نوین وجود دارد، مسیر طی شده نشان میدهد که کشور توانسته است حق بنیادین مردم به آب سالم را به شکل گسترده تحقق بخشد.
