به گزارش خبرگزاری ایمنا، ایامالله دهه فجر فرصتی برای ژرفاندیشی در جوهره اصلی انقلاب اسلامی یعنی بنیاننهادن جامعهای مبتنی بر توحید است. این آرمان بلند، درصدد است تا مناسبات انسانی، قوانین اجتماعی و سبک زندگی را بر محور خدامحوری استوار سازد و در گذر این سالها، عرصه تعیینکننده تحقق این هدف، انتقال کارآمد آن به نسل جوان و نوجوان بهشمار میرود؛ نسلی که در بستر پیچیده جهانی پرورش پیدا میکند.
کلید این انتقال، عبور از بیانی به صرف شعار و خلق موقعیتهای عینی و تجربهپذیر است. مفاهیم ارزشیِ ریشهگرفته از توحید، همچون عدالت، ایثار و اخلاق اجتماعی، آنگاه در نهاد نسل جدید نفوذ میکند که در قالب اقدامهای جمعی ملموس متجلی شود. حضور در عرصههای جهادی، احساس تکلیف در قبال محرومان و تلاش برای پیشرفت علمی و اجتماعی کشور، نمودی نوین از عبادت جمعی را به نمایش میگذارد.
نسل امروز، با روحیه پرسشگری خویش، این مبانی را بیش از پیش به گفتمانی زنده و پویا مبدل کرده است و در این مسیر، نقش نهادهای فرهنگی، تنها آموزش نظری نیست، بلکه زمینهسازی برای وقوع این تجربههای اصیل و تأثیرگذار است. آینده جامعه توحیدی، وابسته به این مهم است که جوان، توحید را همچون نقشهراهی برای اثرگذاری سازنده در جهان معنا بیابد و بر پایه آن، زندگی فردی و اجتماعی خویش را معنا بخشد.
انتقال ارزشهای توحیدی به نسل جوان و نوجوان، امروزه به یکی از مهمترین اولویتهای فرهنگی و تربیتی جامعه تبدیل شده است. این نسل که آیندهساز کشور محسوب میشود، نیازمند دریافت صحیح و عمیق معارف دینی است تا بتواند در مسیر رشد فردی و اجتماعی گام بردارد، به همین سبب توجه به این امر نه تنها یک وظیفه دینی، بلکه یک ضرورت ملی است که تضمینکننده سلامت معنوی و اخلاقی جامعه در سالهای آینده خواهد بود.
جوانان و نوجوانان، ظرفیتهایی بینظیر برای پذیرش و نشر ارزشهای توحیدی
جوانان و نوجوانان به عنوان سرمایههای انسانی، ظرفیتهای بینظیری برای پذیرش و نشر ارزشهای توحیدی دارند، چرا که آنها با انرژی، پرسشگری و اشتیاق خود میتوانند بهترین مبلغان این ارزشها در میان همسالانشان باشند، اما این امر مستلزم آن است که ابتدا خود باوری عمیق و شناختی صحیح از دین پیدا کنند. ایجاد فضایی امن برای طرح پرسشها و شبهات دینی، گام مهمی در این مسیر است.
نسل امروز در شرایطی ویژه و متفاوت از گذشته پرورش پیدا میکند و گسترش فناوریهای ارتباطی و تنوع منابع اطلاعاتی، هم فرصتها و هم چالشهای جدیدی را در مسیر انتقال ارزشهای دینی ایجاد کرده است. در چنین فضایی، روشهای سنتی و یکجانبه دیگر کارایی گذشته را ندارند و نیازمند بازنگری و بهروزرسانی هستند و اینجاست که نقش مربیان، معلمان و والدین در ارائه خلاقانه و جذاب مفاهیم دینی پررنگ میشود.
در سطح کلان، برنامهریزی برای انتقال مؤثرتر و عمیقتر ارزشهای توحیدی به نسل جوان نیازمند همکاری نهادهای مختلف فرهنگی، آموزشی و رسانهای است؛ طراحی محتوای جذاب دینی متناسب با زبان نسل جدید، برگزاری اردوها و همایشهای معنوی پویا و تولید آثار هنری و رسانهای تأثیرگذار از جمله راهکارهای عملی در این زمینه محسوب میشود، همچنین رسانههای جمعی به ویژه فضای مجازی میتواند نقش مهمی در این فرایند ایفا کنند.
چگونه میتوانیم اصول و ارزشهای توحیدی را به شیوهای کارآمد به نسل جوان و نوجوان منتقل کنیم؟ / حفظ و حراست از کشور، انقلاب و نظام اسلامی برعهده دهه هشتادیهاست
مصطفی فیضی، قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی با بیان سخنی خطاب به جوانان و نوجوانان به ویژه دهه هشتادیها به خبرنگار ایمنا میگوید: امروز سخن از دهههشتادیها است، بیست سال پیش از نسل دههشصتی سخن میگفتیم که چگونه در عرصههای گوناگون حضور فعال داشتند و به همین ترتیب، نسلها یکی پس از دیگری آمدند تا به امروز رسیدیم که محور گفتوگوی ما، نوجوانان و جوانان دهههشتادی است.
وی میافزاید: مقام معظم رهبری همواره باور داشتهاند و بر این نکته تأکید کردهاند که آینده نظام و کشور، همچنین جهتگیریهای کنونی ما بهدست نسل جوان و نوجوان رقم خواهد خورد، بنابراین حضور و فعالیتمان موقتی است و مسئولیت حفظ و حراست از کشور، انقلاب و نظام اسلامی برعهده همین جوانان و نوجوانان است و وظیفه داریم این جوانان دهههشتادی و در سالهای آینده، دههنودی را با مفاهیم اصیل انقلاب، مبانی نظام، آموزههای دینی و اخلاقی، بهاندازه توان آشنا سازیم، زیرا این آشنایی و انتقال ارزشها، تضمینکننده حرکت رو به رشد و توسعه پایدار کشور خواهد بود تا این مسیر همواره با توفیق و پیشرفت همراه باشد.
قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی در پاسخ به این سوال که چگونه میتوانیم اصول و ارزشهای توحیدی را به شیوهای کارآمد به نسل جوان و نوجوان منتقل کنیم؟ ادامه میدهد: در هر دورهای، جوانان همواره نقش محوری و تأثیرگذاری ایفا کردهاند و از ویژگیهای بارز این سن، نشاط و پویایی است که یکی از نمودهای این پویایی، پرسشگری، برخورد فعال و کنشگری است؛ از این رو، بر عهده ماست که در برابر این رویکرد، واکنشی محترمانه، دقیق، علمی و اخلاقی داشته باشیم بهگونهای که جایگاه آنها را ارج نهیم و با درک پرسشها، ابهامات و دغدغههایشان، پاسخی درخور و راهگشا ارائه دهیم تا زمینهساز رشد و تعالی این نسل باشیم.
مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی، پای کار اهداف نظام جمهوری اسلامی در راستای رشد و تربیت نسل جوان و نوجوان
فیضی با اشاره به برگزاری دوره ملی احیا توسط موسسه جوانان آستان قدس رضوی با هدف تربیت کنشگران تربیت اعتقادی در سال جاری عنوان میکند: مفتخریم که در جمع کنشگران دورههای مرتبط با فعالیتهای فرهنگی مؤسسه جوانان آستان مقدس رضوی، تحت عنوان «بینهایتشو» حضور پیدا کردیم؛ جوانان و نوجوانانی از میان نمایندگان منتخب استانی و کشوری برای مشارکت در این دوره انتخاب شده بودند.
وی اضافه میکند: در سالهای اخیر، با تأکید ویژه تولیت معزز آستان مقدس رضوی، توجه به جوانان به عنوان قشر تأثیرگذار اجتماعی به عنوان مأموریتی اساسی در بخشهای مختلف، به ویژه در مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی که با این هدف تأسیس شده است، مورد توجه جدی قرار گرفته است.
قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی با بیان اینکه برنامههای این مؤسسه شامل فعالیتهای گروهی و تیمی، اردوهای فرهنگی، برنامههای مطالعاتی، کلاسهای آموزش مبانی دینی، فلسفه و تاریخ انقلاب در قالبهای مختلف حضوری و مجازی است که با استقبال چشمگیر نوجوانان و نسل دهه هشتادی مواجه شده است، خاطرنشان میکند: این استقبال به حدی گسترده بوده که امروز ادامه حمایت و همراهی با این جمع به مسئولیتی جدی برای ما تبدیل شده است و بر این اساس، خود را موظف میدانیم با تقویت هرچه بیشتر این برنامهها، رفع کاستیها و توسعه فعالیتها، خدمتی هرچند کوچک در راستای اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی ارائه کنیم.
اهمیت توجه به شیوههای نوین و چالشهای رایج در انتقال ارزشهای دینی و مبانی توحیدی به نسل جوان و نوجوان
حجتالاسلام مرتضی عباسی، فعال تربیتی-فرهنگی، کارشناس ارشد مشاور کودک و نوجوان و کارشناس تشکلها و انجمنهای اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به لزوم انتقال ارزشهای توحیدی به نسل جوان و نوجوان به خبرنگار ایمنا میگوید: مهم است در محیطهای آموزشی، تعارض میان گفتار و رفتار نباشد تا انتقال ارزشهای توحیدی به کودکان، نوجوانان و جوانان آنگونه که شایسته و بایسه است، محقق شود.
وی میافزاید: با در نظر گرفتن ویژگیهای روانی و اصل لذتطلبی در نسل جدید میتوان با روشهای کارآمد، مفاهیم و ارزشهای دینی و مبانی عمیق توحیدی را به شکلی جذاب و مؤثر به آنها عرضه و ایشان را به فراگیری و پایبندی به این ارزشهای متعالی ترغیب کرد.
کارشناس ارشد مشاوره و فعال حوزه نوجوان با اشاره به اهمیت پرهیز از تعمیمهای نادرست و تبیین مسئولیت فردی ادامه میدهد: شایسته است این موضوع در جامعه تبیین شود که رفتار هر فرد، بازتاب شخصیت خود اوست و نباید کردار نادرست یک شخص را به دین و اعتقادات وی نسبت داد، از این رو، ضروری است ارزشهای توحیدی را بهطور مستقیم از منابع اصیل و معارف ناب دینی دریافت کنیم و نه آنکه به صرف توجه به رفتار فردی این ارزشها را مورد سنجش و قضاوت قرار دهیم.
حجتالاسلام عباسی عنوان با تاکید بر بهکارگیری شیوههای نوین در انتقال ارزشهای توحیدی خاطرنشان میکند: در عصر حاضر مربیان و مبلغان دینی باید بر مهارتهای ارتباط مؤثر با این گروه سنی مسلط باشند، همچنین برنامهریزی هدفمند برای برگزاری محافل دینی پویا و متناسب با روحیه نوجوانان میتواند در جریانسازی فرهنگی اثربخش باشد.
شیوههای آموزش و انتقال آن به نسل جدید، نیازمند بازنگری است
وی با اشاره به نقش کلیدی خانواده در تربیت دینی و بیان اینکه والدین باید با ابزارها و روشهای روزآمد ارتباط با نوجوانان آشنا شده و از آنها بهره گیرند، اضافه میکند: هرچند اصول و مبانی دینی ثابت است، اما شیوههای آموزش و انتقال آن به نسل جدید، نیازمند بازنگری و انطباق با اقتضائات زمانه است.
بر اساس آنچه گفته شد، انتقال صحیح و هوشمندانه ارزشهای توحیدی که از آرمانها و اهداف مهم انقلاب اسلامی است به این نسل، تضمینکننده حرکت جامعه در مسیر تعالی و پیشرفت خواهد بود و این مهم تنها زمانی محقق میشود که تمام نهادهای مرتبط با همراهی خانوادهها، با شناخت دقیق از ویژگیها و نیازهای نسل جدید، برنامهریزی منسجم و کارآمدی را در این زمینه به اجرا گذارند.
چنین سرمایهگذاری فرهنگی، تضمین برای داشتن جامعهای پایبند به ارزشهای الهی و در عین حال پویا و پیشرو خواهد بود، جامعهای که تمام عناصر آن در جهت تحقق ارزشها و مفاهیم توحیدی گام برمیدارند و زندگی سراسر خوشی در سایه الطاف الهی را برای همگان رقم خواهد زد؛ در شرایط حاضر نیز جوانان و نوجوانان به عنوان پرچمداران این مرزوبوم از عناصر مهم تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی و پیشرفت نظام کشور به سمت سعادت است، هدفی در مسیر فعالیت جهادگران و شهدا در طول تاریخ که در این راه قدم گذاشتند و حال نوبت به نسل جدید رسیده است که جا پای این جهادگران و شهدا بگذارند و به میدان عمل وارد شوند و این امر مهم را تحقق ببخشند.
گزارش از محمد اسماعیل وهابی
