به گزارش خبرگزاری ایمنا، ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی یکی از شایعترین مشکلات سلامت در جوامع امروزی به شمار میآیند؛ اختلالاتی که از دوران کودکی تا سالمندی میتوانند کیفیت زندگی افراد را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند. مشکلاتی همچون اسکولیوز، کیفوز، لوردوز، ناهنجاریهای اندام تحتانی، دردهای مزمن ستون فقرات و اختلالات حرکتی ناشی از وضعیت نادرست بدن، سالانه میلیونها نفر را درگیر میکنند و هزینههای قابلتوجهی را به نظامهای درمانی تحمیل میسازند. سبک زندگی کمتحرک، استفاده طولانیمدت از ابزارهای دیجیتال، نشستنهای نادرست و کاهش فعالیت بدنی از عوامل تشدیدکننده این ناهنجاریها در دهههای اخیر بودهاند.
در روشهای سنتی تشخیص و درمان ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی، وابستگی زیادی به معاینه بالینی، تجربه پزشک یا فیزیوتراپیست و تصویربرداریهای گاه پرهزینه و زمانبر وجود دارد. علاوه بر این، پایش مداوم روند اصلاحی بیماران، بهویژه در درمانهای طولانیمدت، همواره با چالشهایی همچون خطای انسانی، محدودیت دسترسی به متخصص و کاهش پایبندی بیماران به برنامههای تمرینی همراه بوده است. اینجاست که فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، بهعنوان ابزاری تحولآفرین وارد میدان میشوند.
هوش مصنوعی با توانایی تحلیل حجم عظیمی از دادهها، شناسایی الگوهای پنهان و یادگیری مستمر، ظرفیت آن را دارد که فرایند تشخیص، پیشگیری و اصلاح ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی را متحول کند. از سیستمهای بینایی ماشین که وضعیت بدن، الگوهای حرکتی و پوسچر افراد را بهصورت دقیق تحلیل میکنند، تا الگوریتمهای یادگیری ماشین که میتوانند برنامههای تمرینی شخصیسازیشده طراحی کنند، کاربردهای AI در این حوزه بهسرعت در حال گسترش است. امروزه حتی ابزارهای پوشیدنی هوشمند و اپلیکیشنهای مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند بهصورت لحظهای وضعیت بدن کاربر را پایش کرده و هشدارهای اصلاحی ارائه دهند.
نکته مهم آن است که استفاده از هوش مصنوعی فقط به درمان محدود نمیشود، بلکه نقش مهمی در پیشگیری ایفا میکند. تشخیص زودهنگام ناهنجاریها در سنین پایین، پیشبینی روند پیشرفت اختلالات و ارائه مداخلات بهموقع، میتواند از بروز آسیبهای جدیتر در آینده جلوگیری کند. این رویکرد پیشگیرانه، هم برای بیماران و هم برای سیستم سلامت، ارزش راهبردی بالایی دارد.
تحول تشخیص ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی با هوش مصنوعی
احمد هارونی عضو تیم هوش مصنوعی برنامه «یو اف» در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: طراحی و اجرای برنامه سامانه هوشمند تشخیص و اصلاح ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی که در دانشگاه صنعتی اصفهان توسعه یافته، با استفاده از تحلیل تصاویر بدن و الگوریتمهای هوش مصنوعی، ناهنجاریها را شناسایی کرده و بر اساس اصول علمی آسیبشناسی، تمرینات اصلاحی، برنامه تمرینی و تغذیهای به کاربران ارائه میدهد.
وی افزود: برنامه «یو» که مخفف Ultimate Fitness است، با هدف تشخیص علمی ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی و ارائه راهکارهای اصلاحی طراحی شده و فرایند ارزیابی بدن را با دقت بالا و بدون وابستگی به تشخیصهای سلیقهای انجام میدهد.این برنامه با ثبت سه تصویر استاندارد از زوایای مختلف بدن فرد و تحلیل آنها توسط هوش مصنوعی، ناهنجاریهای احتمالی را بر اساس دانش آناتومی و آسیبشناسی ورزشی شناسایی میکند و متناسب با هر فرد، تمرینات اصلاحی تخصصی ارائه میدهد.
عضو تیم «یو» با اشاره به خدمات مکمل این سامانه تصریح کرد: علاوه بر تمرینات اصلاحی، برای هر کاربر یک برنامه تمرینی عمومی و همچنین برنامه غذایی متناسب با شرایط بدنی او در نظر گرفته شده تا فرایند اصلاح ناهنجاریها بهصورت جامع دنبال شود.این پروژه حدود یک سال است که آماده بهرهبرداری شده و در ماههای اخیر وارد فاز عملیاتی شده است. در همکاری با شرکت فولاد مبارکه سپاهان، حدود ۱۵۰۰ نفر از کارکنان این مجموعه ارزیابی شدهاند که نتایج آن بسیار رضایتبخش بوده است.
هارونی ادامه داد: بیش از ۹۵ درصد کارکنان فولاد مبارکه سپاهان از اجرای این طرح رضایت داشتهاند و همین موضوع نشان میدهد استفاده از هوش مصنوعی در حوزه سلامت و ورزش میتواند تأثیرگذاری بالایی داشته باشد. همچنین مذاکراتی با نهادهایی همچون آموزش و پرورش و شهرداری اصفهان برای گسترش این طرح انجام شده است.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین در سبک زندگی امروز خاطرنشان کرد: با افزایش مشاغل کمتحرک و فعالیتهای تکراری همچون کار با تلفن همراه، همه افراد جامعه به نوعی دچار ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی هستند و چنین ابزارهایی میتوانند نقش مؤثری در پیشگیری و اصلاح این مشکلات ایفا کنند.کی از مزیتهای این برنامه کاهش خطای انسانی در تشخیص و تجویز تمرینات است؛ چراکه تمرینات بهصورت هدفمند و بر اساس دادههای واقعی بدن هر فرد ارائه میشود. با وجود موفقیتهای بهدستآمده، این برنامه همچنان در حال بهبود است و تلاش میکنیم طی ماههای آینده نقاط ضعف باقیمانده را برطرف کنیم تا خدمات دقیقتر و کاملتری به کاربران ارائه شود.
به گزارش ایمنا، هوش مصنوعی بهعنوان یک ابزار مکمل و توانمندساز، افق تازهای در اصلاح ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی گشوده است. ترکیب دانش پزشکی و فیزیوتراپی با الگوریتمهای هوشمند میتواند دقت تشخیص را افزایش دهد، درمانها را شخصیسازی کند و مشارکت فعال بیماران در فرایند اصلاحی را تقویت نماید. با این حال، بهرهگیری مؤثر از این فناوری مستلزم نظارت تخصصی، رعایت اصول اخلاقی و اطمینان از صحت دادهها است. بهکارگیری هوش مصنوعی در حوزه تشخیص و اصلاح ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی را میتوان یکی از مهمترین تحولات پزشکی معاصر دانست. این فناوری با ترکیب دانش پزشکی، علوم داده و مهندسی پیشرفته، افقهای تازهای را برای ارتقای سلامت حرکتی انسان گشوده است.
ناهنجاریهای اسکلتیعضلانی که در گذشته اغلب بهدلیل تشخیص دیرهنگام یا درمانهای عمومی و غیرشخصی، پیامدهای جبرانناپذیری بههمراه داشتند، امروز با کمک سیستمهای هوشمند قابلکنترلتر و حتی قابلپیشگیری شدهاند.هوش مصنوعی با افزایش دقت در تشخیص زودهنگام، امکان مداخله بهموقع را فراهم میسازد. این موضوع بهویژه در سنین کودکی و نوجوانی اهمیت دوچندان دارد، زیرا اصلاح ناهنجاریها در مراحل اولیه میتواند از بروز مشکلات مزمن در بزرگسالی جلوگیری کند. همچنین، توانایی تحلیل حجم عظیمی از دادههای پزشکی و حرکتی، به متخصصان این امکان را میدهد که الگوهای پنهان بیماری را شناسایی کرده و رویکردهای درمانی مبتنی بر شواهد علمی دقیقتری اتخاذ کنند.از سوی دیگر، شخصیسازی درمانها یکی از دستاوردهای برجسته هوش مصنوعی در این حوزه است. هر فرد دارای ویژگیهای بدنی، سبک زندگی و نیازهای متفاوتی است و رویکردهای یکسان نمیتوانند برای همه اثربخش باشند. سیستمهای هوشمند با درنظرگرفتن این تفاوتها، برنامههای اصلاحی و توانبخشی متناسب با شرایط هر بیمار ارائه میدهند که این امر موجب افزایش اثربخشی درمان، کاهش مدت زمان بهبودی و افزایش رضایت بیماران میشود.
نظر شما