دارایی‌های خاموش شهر؛ فرصت‌هایی که بدون تحلیل هوشمند دیده نمی‌شوند

نادر آخوندی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در شرایطی که مدیریت شهری با محدودیت منابع مالی، پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی–فضایی و نیاز به ارتقای بهره‌وری سرمایه‌های عمومی روبه‌رو است، تحلیل هوشمند دارایی‌های خاموش و پنهان شهری به‌عنوان یک رویکرد راهبردی ظهور کرده است.

وی افزود: این رویکرد، بدون تحمیل هزینه‌های سنگین عمرانی، امکان شناسایی و فعال‌سازی ظرفیت‌های بالقوه، ارتقای بهره‌وری دارایی‌ها و خلق ارزش اقتصادی و اجتماعی را فراهم می‌آورد و همزمان زمینه بهینه‌سازی چرخش اقتصادی و مدیریت منابع شهری را نیز مهیا می‌کند.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی تصریح کرد: در نگاه نخست، دارایی‌های یک شهر تنها شامل املاک، زمین‌ها و زیرساخت‌های قابل مشاهده است، اما کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که بخش بزرگی از ارزش واقعی شهرها در منابعی نهفته است که در ظاهر دیده نمی‌شوند و تنها با ابزارهای تحلیلی پیشرفته قابل شناسایی هستند.

آخوندی تاکید کرد: این دارایی‌ها که به عنوان «دارایی‌های خاموش شهری» شناخته می‌شوند، اکنون با ورود فناوری‌های هوش مصنوعی در شهرها، به ویژه اصفهان، به یک سیاست راهبردی مستمر برای بهره‌برداری حداکثری از منابع شهری تبدیل شده‌اند.

وی اظهار داشت: دارایی‌های خاموش شهری شامل طیف گسترده‌ای از امکانات است که تاکنون در تصمیم‌گیری‌های شهری به‌طور کامل دیده نشده‌اند؛ این منابع تنها محدود به فضاهای کم‌استفاده یا زیرساخت‌ها نیستند، بلکه شامل سرمایه‌های انسانی، ظرفیت‌های اجتماعی، منابع اقتصادی بالقوه، داده‌های خام قابل تبدیل به ارزش اقتصادی و ارزش‌های غیرمالی نهفته در بافت‌های شهری هستند.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی با بیان اینکه به دلیل محدودیت ابزارهای تحلیلی سنتی، نگاه ایستا به ارزش و تقسیم‌بندی بخشی در تصمیم‌گیری، بسیاری از این منابع شناسایی نشده و از زنجیره ارزش شهری خارج مانده‌اند، اظهار داشت: در نتیجه، بخشی از سرمایه واقعی شهر در عمل به کار گرفته نشده و مدیریت شهری مجبور به تکیه بر پروژه‌های پرهزینه و منابع محدود شده است.

آخوندی گفت: تحلیل هوشمند این دارایی‌ها امکان شناسایی فرصت‌های اقتصادی، فعال‌سازی ظرفیت‌های شناسایی‌نشده و ارتقای عملکرد و چرخش مالی شهر را فراهم می‌کند و زمینه تصمیم‌گیری راهبردی و بهره‌برداری بهینه از منابع موجود را به شکلی حرفه‌ای و مبتنی بر داده ایجاد می‌کند.

وی ادامه داد: با ورود فناوری‌های نوین، به ویژه هوش مصنوعی و مدل‌های ارزش‌گذاری پویا و عمیق (Dynamic & Deep Valuation)، دارایی‌های شهری دیگر صرفاً منابع ایستا نیستند؛ بلکه به عنوان دارایی‌های پویا، تعاملی و وابسته به عوامل اقتصادی، اجتماعی و فضایی تحلیل می‌شوند؛ ارزش این دارایی‌ها بر اساس الگوی استفاده، زمان بهره‌برداری، نقش در شبکه‌های فضایی و اجتماعی، سناریوهای بهره‌برداری و اثرات جانبی اقتصادی و اجتماعی تعیین می‌شود.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی گفت: این تحول پارادایمی، امکان تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و بهره‌برداری هدفمند از ظرفیت‌های نادیده گرفته‌شده را فراهم می‌کند و افق تازه‌ای برای سیاست‌گذاری راهبردی شهری می‌گشاید.

آخوندی با بیان اینکه هوش مصنوعی، با تلفیق داده‌های فضایی، رفتاری، اجتماعی و اقتصادی، توانایی آشکارسازی لایه‌های پنهان ارزش شهری را دارد که پیش‌تر برای تصمیم‌گیران نامرئی بوده‌اند، اظهار داشت: این لایه‌ها شامل الگوهای پنهان استفاده، ظرفیت‌های بلااستفاده ساختمان‌ها و فضاها، اتصال‌های از دست رفته میان فضا، انسان و اقتصاد و ارزش‌های غیرمالی نظیر سرمایه اجتماعی، کیفیت تجربه شهروندان و ارزش فرهنگی–گردشگری هستند.

وی افزود: تحلیل این داده‌ها امکان تصمیم‌گیری راهبردی مبتنی بر شواهد و سناریو و فعال‌سازی ظرفیت‌های بالقوه برای ارتقای بهره‌وری اقتصادی و عملکردی شهر را فراهم می‌کند.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی تصریح کرد: در اصفهان، استفاده از مدل‌های ارزش‌گذاری پویا و عمیق به‌عنوان یک سیاست راهبردی و مستمر برای مدیریت دارایی‌های شهری دنبال می‌شود؛ مدل‌هایی که با بهره‌گیری از شبکه‌های عصبی و تحلیل هم‌زمان صدها متغیر، توانایی برآورد ارزش واقعی و آینده دارایی‌ها را دارند.

«نادیده‌ها» با تحلیل هوشمند به سرمایه تبدیل می‌شوند

آخوندی با بیان اینکه این مدل‌ها قادرند ارزش نامشهود دارایی‌ها را تبدیل به ارزش اقتصادی کنند، اثرات منطقه‌ای، جمعیتی، ترافیکی و گردشگری را محاسبه کنند، افزود: بازده واقعی املاک و زمین‌های شهرداری را پیش‌بینی کنند و دارایی‌های بلااستفاده را به فرصت‌های سرمایه‌گذاری تبدیل کنند؛ این تحول سبب شده بسیاری از دارایی‌هایی که تا دیروز کم‌بازده شناخته می‌شدند، امروز در جایگاه فرصت‌های اقتصادی قابل احیا و سودآور قرار گیرند.

وی تصریح کرد: بر اساس ارزیابی‌های جامع و سیستماتیک، نمونه‌هایی از دارایی‌های خاموش شهری شامل زمین‌ها و فضاهای ذخیره شهری با ارزش توسعه‌ای بالا، گذرگاه‌ها و فضاهای عمومی با ظرفیت اقتصادی برای رویدادها و گردشگری، ایستگاه‌ها، پایانه‌ها و شبکه حمل‌ونقل با ارزش داده‌ای و تبلیغاتی، دارایی‌های دیجیتال شامل داده‌های حمل‌ونقل، پسماند و خدمات شهروندی، فضاهای نیمه‌فعال سازمان‌ها که قابلیت تبدیل به مراکز نوآوری یا ارائه خدمات دارند، و میراث فرهنگی بلااستفاده درمحلات با ظرفیت برندینگ شهری هستند؛ این موارد تنها بخش کوچکی از مجموعه‌ای گسترده و پیچیده از ظرفیت‌های بالقوه شهر به شمار می‌آیند که با تحلیل سیستماتیک و هوشمندانه در حال شناسایی و فعال‌سازی برای ارتقای بهره‌وری اقتصادی و اجتماعی هستند.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی گفت: تحلیل هوشمند دارایی‌های خاموش چند دستاورد کلیدی و منسجم دارد که در سه حوزه اصلی از جمله بهره‌برداری اقتصادی و عملکردی (افزایش بازده دارایی‌های موجود از طریق تغییر زمان بهره‌برداری، استفاده چندمنظوره و اتصال به سرمایه انسانی و اجتماعی و شناسایی فرصت‌های پنهان اقتصادی برای استفاده بهینه از منابع موجود)، تصمیم‌گیری راهبردی و کاهش ریسک (امکان مداخله پیشگیرانه با شناسایی زودهنگام نشانه‌های رکود اقتصادی، افت ارزش فضایی یا تضعیف سرمایه اجتماعی، اولویت‌بندی هوشمند سرمایه‌گذاری بر دارایی‌هایی که بیشترین اثر زنجیره‌ای اقتصادی، اجتماعی و فضایی را دارند و افزایش قابلیت دفاع‌پذیری تصمیم‌ها و کاهش مناقشات اجتماعی از طریق شواهد و داده‌های تحلیلی) و هماهنگی و هم‌افزایی سازمانی (ایجاد زبان مشترک داده‌محور میان بخش‌های مختلف مدیریت شهری و جلوگیری از پراکندگی منابع و تقویت همکاری بین بخشی در بهره‌برداری از ظرفیت‌های شناسایی‌شده) قابل دسته‌بندی هستند.

آخوندی تاکید کرد: موفقیت این رویکرد تنها وابسته به فناوری نیست و تحقق آن مستلزم توجه به الزامات نهادی و مدیریتی است؛ از جمله بلوغ سازمانی و پذیرش تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، شفافیت در مالکیت و حاکمیت داده، رعایت اصول اخلاقی و عدالت الگوریتمی، روایت‌سازی شفاف و ارتباط مؤثر با شهروندان و ظرفیت‌سازی نیروی انسانی در سطوح مدیریتی و کارشناسی. رعایت این الزامات، علاوه بر تضمین موفقیت راهبردی، پایه‌ای برای بهره‌برداری بهینه از دارایی‌ها و ارتقای عملکرد اقتصادی و اجتماعی شهر فراهم می‌کند.

وی یادآور شد: مشارکت معنادار شهروند در شناسایی، استفاده و نگهداشت دارایی‌ها، سرمایه اجتماعی را تقویت کرده، پایداری اقتصادی و اجتماعی مداخلات شهری را تضمین می‌کند و همزمان امکان بهره‌برداری هدفمند از منابع شهری و ارتقای اثرگذاری سرمایه‌ها را فراهم می‌آورد.

مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکت‌های مردمی با بیان اینکه تحلیل هوشمند و فعال‌سازی دارایی‌های خاموش شهری یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت شهری مدرن است که امکان افزایش بهره‌وری، ارتقای تاب‌آوری، کاهش ریسک تصمیم‌ها، حرکت به سوی حکمرانی ارزش‌محور و استفاده اقتصادی و عملکردی بهینه از ظرفیت‌های نادیده گرفته‌شده شهر را فراهم می‌آورد، افزود: هوشمندسازی دارایی‌های پنهان نه یک انتخاب فناورانه مقطعی، بلکه ضرورتی راهبردی برای مدیریت پایدار، آینده‌نگر و اقتصادی شهرها است؛ ضرورتی که با تبدیل «نادیده‌ها» به «سرمایه‌های قابل تصمیم»، مسیر توسعه شهری را هوشمندانه‌تر، کم‌هزینه‌تر و مستحکم‌تر از نظر عملکرد اقتصادی و منابع مالی می‌سازد.