مریم ماهرالنقش در گفتوگو با خبرنگار ایمنا درباره آسیبهای مقایسه خود با دیگر افراد و راهکارهای کسب موفقیت در امتحانات اظهار کرد: مقایسه ذهن را از مسیر یادگیری به مسیر ارزیابی اجتماعی میبرد و این تغییر مسیر، منابع شناختی را هدر میدهد و اضطراب را افزایش میدهد و باید توجه داشت که اضطراب خود به تنهایی میتواند عاملی برای کاهش میزان موفقیت تحصیلی باشد و مسیر فرد را با چالشهایی مواجه کند.
وی با بیان اینکه باید توجه داشت که هر فرد مسیر یادگیری خاص خود را دارد و این مسیر نباید با مسیر دیگر افراد مقایسه شود، افزود: مقایسه خود با دیگر افراد یکی از پنهانترین و تأثیرگذارترین عوامل کاهش تمرکز و کارایی ذهن در ایام امتحانات است و این مقایسه میتواند پیامدهای منفی بسیاری را به همراه داشته باشد و مانع کسب موفقیت شود.
دکتری روانشناسی تربیتی و عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با اشاره به تاثیر مقایسه خود با دیگران بر مسیر ذهنی افراد و بهویژه دانشآموزان تصریح کرد: وقتی دانشآموز به جای تمرکز بر یادگیری خود، از خود سوال میکند که «دیگران چقدر درس خواندهاند؟» یا «آنها در چه سطحی هستند؟»، مسیر ذهنی او از حل مسئله و تثبیت اطلاعات به مسیر ارزیابی اجتماعی منحرف میشود و تواناییهای ذهنی کاهش پیدا خواهد کرد.
کاهش توانایی یادگیری و به یاد آوردن اطلاعات در پی منحرف شدن مسیر ذهنی با مقایسه / دانشآموزانی که خود را با دیگران مقایسه میکنند دچار احساس ناکافی بودن و ترس از شکست میشوند
ماهرالنقش با بیان اینکه این تغییر مسیر، منابع شناختی مغز را به جای یادگیری و بازیابی اطلاعات، صرف پردازش احساسات و اضطراب ناشی از رقابت یا مقایسه میکند و از مسیر و هدف اصلی منحرف میشود، ادامه داد: مغز ظرفیت محدودی برای تمرکز دارد و هرگاه بخشی از این ظرفیت صرف نگرانی درباره عملکرد دیگران شود، بخشی از توانایی لازم برای یادگیری و به یادآوردن اطلاعات کاهش مییابد.
وی با بیان اینکه مقایسه باعث ایجاد اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس میشود، گفت: دانشآموزانی که به طور دائم خود را با همسالان مقایسه میکنند، اغلب دچار احساس ناکافیبودن یا ترس از شکست میشوند و همین موضوع میتواند تاثیرات منفی دیگری را نیز به همراه داشته باشد.
دکتری روانشناسی تربیتی و عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با اشاره به اینکه این احساس، همان حالت تهدید شناختی را ایجاد میکند که سیستم دفاعی مغز را فعال میسازد و دسترسی به حافظه و تفکر تحلیلی را محدود میکند، اضافه کرد: حتی اگر دانشآموز به خوبی مطالعه کرده باشد، این فشار روانی میتواند باعث شود که در جلسه امتحان نتواند اطلاعات را به یاد آورد یا مسائل را به شکل منطقی حل کند.
هر فرد مسیر یادگیری و تواناییهای خاص خود را دارد / برای کسب موفقیت، بر برنامه شخصی، نقاط قوت و پیشرفت خود تمرکز کنید
ماهرالنقش با تاکید بر اینکه هر فرد مسیر یادگیری و تواناییهای خاص خود را دارد و مقایسه با دیگران نه تنها کمکی به پیشرفت واقعی نمیکند، بلکه انگیزه درونی و تمرکز را تضعیف میکند، افزود: توصیه میشود که دانشآموزان به جای نگاه به عملکرد دیگر افراد، بر برنامه شخصی، نقاط قوت و پیشرفت خود تمرکز کنند تا بتوانند مسیری هدفمندتر و بهتر برای رسیدن به پیشرفت و موفقیت برای خود ترسیم کنند و مانعی برای کسب این موفقیت پیش روی آنها نباشد.
وی با تاکید بر ضرورت تمرکز افراد بر خود به منظور کسب موفقیت در امتحانات و با اشاره به راهکارهای پیشرفت و رسیدن به موفقیت تصریح کرد: تمرکز بر فرایند یادگیری خودی، تعیین اهداف کوچک و قابل دسترس و جشن گرفتن موفقیتهای کوچک، بهترین راهکار برای حفظ انگیزه و بهبود عملکرد در ایام امتحانات است و دانشآموزان میتوانند با استفاده از این راهکارها انگیزه خود را افزایش دهند و در مسیر یادگیری پیشرفت کنند.
دکتری روانشناسی تربیتی و عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با اشاره به اینکه باید همواره به یاد داشت که مقایسه خود با دیگر افراد اثربخش نیست و پیامدهای منفی آن میتواند به طور کلی مسیر موفقیت تحصیلی را تحت تاثیر قرار دهد، خاطرنشان کرد: علاوه بر اثربخش نبودن، این اقدام میتواند مسیر موفقیت تحصیلی را به طور کامل مختل کند و یادگیری را به تجربهای پراسترس تبدیل کند، از همین رو دانشآموزان همواره باید به یاد داشته باشند که از مقایسه خود با دیگر افراد پرهیز و بر مسیر یادگیری خود تمرکز کنند.
نظر شما