به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از رویترز، در یک تحول مهم در حوزهی همکاریهای فضایی، ناسا و شرکت بوئینگ اعلام کردند که قرارداد مربوط به فضاپیمای استارلاینر را اصلاح کردهاند. این تصمیم که در نوامبر ۲۰۲۵ رسانهای شد، نشاندهندهی تغییر رویکرد در برنامهی پروازهای تجاری ناسا و بازنگری در راهبردهای بوئینگ برای حضور در بازار پرتابهای فضایی است. بر اساس توافق جدید، تعداد مأموریتهای استارلاینر از شش پرواز برنامهریزیشده به چهار پرواز کاهش مییابد.
فضاپیمای استارلاینر بهعنوان یکی از دو وسیلهی اصلی ناسا در چارچوب برنامهی پروازهای تجاری طراحی شد. هدف این برنامه، کاهش وابستگی ایالات متحده به روسیه برای انتقال فضانوردان به ایستگاه فضایی بینالمللی بود. در کنار کپسول دراگون اسپیسایکس، استارلاینر قرار بود نقش مهمی در تضمین دسترسی پایدار به مدار پایین زمین ایفا کند. با این حال، مسیر توسعهی این فضاپیما با چالشهای فنی و تأخیرهای متعدد همراه بوده است.
بوئینگ در بیانیهای اعلام کرد که نخستین مأموریت تحت قرارداد جدید بهصورت بدون سرنشین انجام خواهد شد و تنها محموله به ایستگاه فضایی منتقل میشود. این تغییر بخشی از بازنگری در برنامههای پروازی است که با هدف مدیریت بهتر منابع، افزایش ایمنی و تمرکز بر قابلیت اطمینان فضاپیما اتخاذ شده است.
از دیدگاه کارشناسان، کاهش تعداد مأموریتها میتواند ناشی از چند عامل باشد: هزینههای بالای توسعه و نگهداری استارلاینر، رقابت شدید با اسپیسایکس که تاکنون مأموریتهای موفق متعددی انجام داده است، نیاز ناسا به بازتوزیع منابع میان پروژههای مختلف، از جمله برنامهی آرتمیس برای بازگشت به ماه
این اصلاح قرارداد پیامدهای متعددی برای آیندهی پروازهای فضایی دارد. نخست، کاهش مأموریتها ممکن است بر جدول زمانی پروازهای آینده و تقسیم وظایف میان شرکتهای تجاری تأثیر بگذارد. دوم، این تغییر میتواند جایگاه بوئینگ را در رقابت با اسپیسایکس تحت فشار قرار دهد؛ چرا که اسپیسایکس با کپسول دراگون توانسته اعتماد ناسا و جامعهی فضایی را جلب کند، با وجود این، ناسا همچنان تأکید دارد که همکاری با چند شرکت خصوصی برای تضمین دسترسی پایدار به مدار پایین زمین ضروری است. از این منظر، استارلاینر همچنان بخشی از راهبرد کلان ناسا محسوب میشود، حتی اگر تعداد مأموریتهای آن کاهش پیدا کرده باشد.
کارشناسان معتقدند که مأموریتهای بدون سرنشین میتوانند فرصتی برای بوئینگ باشند تا قابلیتهای فنی استارلاینر را بدون ریسکهای انسانی آزمایش کند. اگر این پروازها موفقیتآمیز باشند، امکان دارد در آینده دوباره مأموریتهای سرنشیندار به برنامه اضافه شوند.
از سوی دیگر، ناسا با این تصمیم نشان داده که انعطافپذیری در مدیریت قراردادها و پروژهها را در اولویت قرار داده است. این رویکرد میتواند الگویی برای سایر همکاریهای فضایی باشد؛ بهویژه در شرایطی که بودجههای دولتی محدود و رقابت بخش خصوصی شدید است.
اهمیت استراتژیک
کاهش مأموریتهای استارلاینر تنها یک تغییر عددی نیست؛ بلکه بازتابی از تحولات گستردهتر در صنعت فضایی است. در دههی اخیر، ورود شرکتهای خصوصی به عرصهی پروازهای فضایی، قواعد بازی را تغییر داده است. ناسا دیگر تنها بازیگر اصلی نیست، بلکه بهعنوان یک مشتری و شریک عمل میکند. در این چارچوب، موفقیت یا ناکامی هر شرکت میتواند بر کل اکوسیستم فضایی تأثیر بگذارد.
بوئینگ، بهعنوان یکی از غولهای هوافضا، با این تصمیم نشان داده که حاضر است راهبردهای خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. هرچند کاهش مأموریتها ممکن است بهظاهر عقبنشینی تلقی شود، اما میتواند زمینهساز تمرکز بیشتر بر کیفیت و ایمنی باشد. اصلاح قرارداد استارلاینر میان ناسا و بوئینگ، نقطهی عطفی در مسیر همکاریهای فضایی محسوب میشود. این تصمیم نشاندهندهی واقعیتهای اقتصادی و فنی صنعت فضایی است؛ جایی که موفقیت تنها به تعداد مأموریتها وابسته نیست، بلکه به توانایی شرکتها در ارائهی راهحلهای پایدار و ایمن بستگی دارد. آینده نشان خواهد داد که آیا بوئینگ میتواند با استارلاینر جایگاه خود را در رقابت با اسپیسایکس حفظ کند یا خیر.
نظر شما