به گزارش خبرگزاری ایمنا، حجتالاسلام رسول جعفریان امروز _شنبه پانزدهم شهریور_ در آئین اختتامیه دومین کنگره ملی سلمان فارسی با اشاره به پیشینه همایشهای برگزار شده برای بزرگداشت نام و شخصیت سلمان فارسی اظهار کرد: نخستینبار سال ۱۳۸۲ در منطقه خوراسگان اصفهان همایشی برای تکریم سلمان فارسی برگزار شد که در همان ایام چندین کتاب نیز با همت شورای وقت منتشر شد و هماکنون پس از گذشت ۲۲ سال بار دیگر شهرداری و نهادهای فرهنگی اصفهان همت گماشتهاند تا موضوع سلمان فارسی در کانون توجه قرار گیرد و چنین کنگرهای شکل بگیرد.
وی افزود: سالهای گذشته در کازرون، رامهرمز و برخی دیگر از شهرها همایشهایی درباره سلمان برگزار شده است، اما کاوشهای ما نشان داد که در این مدت کار علمی جدی و منسجمی درباره شخصیت این صحابی بزرگ صورت نگرفته است و همهجا به برخی عناوین کلی بسنده شده است، اما پژوهشهای عمیق، تحلیلی و مستند کمتر به چشم میخورد و هدف ما این است که آثاری در سطوح مختلف، هم برای پژوهشگران و هم برای عموم مردم عرضه کنیم تا شناختی دقیقتر از سلمان فارسی به دست آید.
جعفریان تصریح کرد: موضوع اصلی سخنان من این است که ببینیم تاکنون درباره سلمان فارسی چه کارهایی انجام شده، چه میزان جای کار باقی مانده و آینده پژوهش در این حوزه به کجا میتواند برسد؛ به باور من سلمان پلی میان ایران، اسلام و تشیع است؛ سه مقولهای که در کنار هم معنا مییابند و امروز که هویت ایرانی بیش از پیش اهمیت یافته و پس از دوران دفاع مقدس همبستگی ملی بیش از گذشته جلوهگر شده، نیازمند توجه عمیقتر به سلمان و نقش او در تحکیم هویت ایرانی-اسلامی هستیم.
دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی با تأکید بر ضرورت گسترش پژوهشها، فعالیتهای هنری و اجتماعی درباره سلمان فارسی اظهار کرد: ما شخصیتی کاملتر از سلمان در میان صحابه نداریم و او جایگاهی دارد که حتی ابوذر نیز با فاصلهای طولانی پس از او قرار میگیرد و سلمان مورد پذیرش تمام مسلمانان است و در عین حال به ایران تعلق دارد، بنابراین باید پژوهشهای جدی درباره او انجام دهیم و این شخصیت را به لایههای مختلف جامعه معرفی کنیم.
جعفریان با اشاره به روایتهای تاریخی گفت: برخی منابع نقل کردهاند که حتی پیش از سلمان نیز ایرانیانی در مدینه حضور داشتند و به عنوان نمونه، زنی اصفهانی پیش از سلمان در مدینه زندگی میکرده و روایتها نشان میدهد که در مسیر هدایت سلمان به سوی پیامبر (ص) نقش داشته است و این روایتها نشاندهنده حضور و نقش ایرانیان در نخستین سالهای ظهور اسلام است.
وی مروری بر منابع تاریخی و آثار نگاشتهشده درباره سلمان فارسی داشت و توضیح داد: دو رساله قدیمی درباره سلمان وجود داشته که به دست ما نرسیده است، همچنین آثاری از شیخ صدوق با عنوان اخبار سلمان و فضائل او در دست بوده که بیشتر در قالب نقل در کتابهای دیگر باقی مانده است و نخستین کار جدی در حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ سال پیش توسط مرحوم میرزا حسین نوری با نگارش کتاب نفس الرحمان صورت گرفت که هم به عربی و هم به فارسی منتشر شد و بیشتر مبتنی بر روایات شیعی بود.
وی اضافه کرد: پیش از انقلاب اسلامی، بیش از ۲۰ عنوان کتاب درباره سلمان فارسی نگاشته شد و آثاری همچون روزبه یا سلمان محمدی از بدرالدین نصیری، زندگی پرافتخار سلمان اثر محمدی اشتهاردی و سلمان نخستین مسلمان ایرانی نوشته مرحوم داوود الهامی از مهمترین این منابع است و در غرب نیز توجه به سلمان وجود داشته و حتی برخی از مستشرقان وجود تاریخی او را انکار کرده بودند.
دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی اظهار داشت: در مقابل، پژوهشگران دیگر در دفاع از شخصیت تاریخی سلمان کتاب نوشتند و مباحث عرفانی و فکری او را برجسته کردند و عبدالرحمان بدوی دانشمند برجسته عرب یکی از این آثار را تدوین کرد و دکتر شریعتی نیز آن را با ترجمه فارسی و نام مستعار «ابراهیم خلیلی» پیش از انقلاب منتشر ساخت.
جعفریان با اشاره به پژوهشهای دوران پس از انقلاب اسلامی گفت: چندین پایاننامه دانشگاهی ارزشمند درباره سلمان نگاشته شد و از جمله اثر آقای مهاجرانی با موضوع سلمان نماد حکمت در ایران، همچنین پژوهشهای مرحوم دکتر صادقی اردستانی و دکتر ترکی در دانشگاه تهران و در عراق نیز کتابها و پایاننامههای متعددی درباره سلمان به چاپ رسید و حتی شهر سلمان پاک به عنوان یکی از مکانهای زیارتی و فرهنگی شهرت یافت.
وی ادامه داد: در عربستان سعودی توجه چندانی به سلمان نشده، اما در عراق یک رساله دانشگاهی از دانشگاه الانبار به بررسی تمام احادیث مربوط به سلمان در صحیح مسلم پرداخته و ارزش سندی و فقهی آنها را تحلیل کرده است؛ کاری که در حوزههای علمیه ما کمتر صورت گرفته است، همچنین مقالات و پژوهشهایی درباره روشهای تربیتی برگرفته از سیره سلمان نگاشته شده است.
دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی با تأکید بر ضرورت تولید آثار هنری و رسانهای درباره این شخصیت تاریخی اظهار داشت: دوستان هنرمند نیز تلاش کردهاند تا مستندهایی درباره سلمان تولید کنند و ارتباط گذشته و امروز را در آثار خود نشان دهند، اما کار پژوهشی و علمی چیزی فراتر از این تلاشها است و باید با شناخت دقیق روایتهای شیعی و اهل سنت، سیمای سلمان را بازسازی کرد و صدها روایت ارزشمند در منابع اهل سنت وجود دارد که هنوز به درستی استفاده نشده و در آنها سیره و اندیشههای سلمان با جزئیات فراوان حفظ شده است.
وی با اشاره به انتشار برخی آثار در این زمینه گفت: برای نمایشگاه کنونی کتابچهای با عنوان دستهای سلمان فارسی آماده کردیم که در آن ۵۰ حدیث از سلمان همراه با ترجمه فارسی گردآوری شده است و این مجموعه بیشتر برای خطیبان و پژوهشگران مفید خواهد بود و حقیقت آن است که سلمان یک متفکر بنیانگذار است و سخنان او نکات عمیقی درباره عرفان، تربیت و اخلاق در خود دارد.
جعفریان با اشاره به مجموعه مقالات گردآوریشده برای این کنگره گفت: بیش از ۲۰ مقاله علمی در سطح دانشگاهی تهیه شده که بخشی از آنها توسط استادان برجستهای همچون دکتر راد از دانشگاه تهران، آقای موسویانی و پژوهشگرانی از ترکیه تدوین شده است و این مقالات به جنبههای گوناگون از جمله نقش سلمان در نگارههای عثمانی، حضور او در تعزیههای ایرانی و بازتاب شخصیت او در ادبیات و هنر پرداختهاند.
وی افزود: پژوهشهایی درباره اخبار سلمان در آثار جهان اسلام گردآوری شده است و جالب است بدانیم که در کتابخانههای ترکیه و دیگر کشورها دهها نسخه خطی و کتاب درباره سلمان وجود دارد که تاکنون ناشناخته مانده بود و حتی در ادبیات مردمی، اشعار و حکایات فراوانی درباره او نقل شده است.
دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی اشاره به آثار منتشرشده در سالهای اخیر گفت: کتاب ایران من، سلمان بازنویسی تازهای از متون پیشین است که برای نسل جوان نگاشته شده و نثری زیبا و روان دارد، همچنین کتاب دیگری از آقای ریاحی پژوهشگر اصفهانی منتشر شده که حکایات و اشعار مربوط به سلمان را گردآوری کرده است، اما هنوز جای خالی یک مرکز علمی برای گردآوری، تحقیق و انتشار آثار درباره سلمان احساس میشود.
جعفریان با بیان اینکه پیشنهاد ایجاد «مرکز سلمانشناسی» باید جدی گرفته شود، تصریح کرد: سلمان فارسی شخصیت بسیار بزرگی است که اگر اندیشههای او گردآوری و تبیین شود، سرمایهای گرانبها برای جهان اسلام خواهد بود و ما ۱۴ معصوم داریم، اما در کنار آنان یاران بزرگی همچون سلمان و ابوذر نیز حضور دارند که هنوز به درستی معرفی نشدهاند؛ اگرچه تلاشهایی در حوزه سینما و هنر صورت گرفته، اما چهره واقعی این شخصیتها همچنان مغفول مانده است.
وی ادامه داد: امیدواریم سلمان فارسی بتواند به نماد وحدت در دنیای اسلام تبدیل شود و ما برای ساخت تمدن اسلامی به چنین شخصیتهایی نیاز داریم، نه به عواملی که موجب تفرقه شوند و توجه به سلمان در حقیقت بازگشت به خط اصیل پیامبر (ص) و یادآور پیوند ایران، اسلام و تشیع است.
دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی ضمن قدردانی از همراهی شهرداری اصفهان، بهویژه شهرداری منطقه خوراسگان و مدیران فرهنگی شهر گفت: برگزاری این کنگره نتیجه همت و همکاری دوستان در اصفهان، تهران و قم است و امیدواریم این حرکت آغاز راهی برای پژوهشهای گستردهتر و عمیقتر درباره شخصیت بیبدیل سلمان فارسی باشد.
نظر شما