به گزارش خبرگزاری ایمنا از خوزستان، استان خوزستان در بیشتر ماههای سال دارای هوای گرم است و با خرما و شرجی شناخته میشود، اما خوزستان دارای شهرها و مناطقی هست که علاوه بر چهارفصل بودن دارای طبیعت بکر و سایتهای تاریخی بسیاری هستند به نحوی که با گردش در آن میتوان یک سیر تاریخی از ایران باستان تا معاصر طی کرد.
سیستم آبی تاریخی شوشتر که به نام سازههای آبی تاریخی شوشتر نیز نامیده میشود، مجموعهای به هم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی شامل پلها، بندها، آسیابها، آبشارها، کانالهای دستکند و تونلهای عظیم هدایت آب است؛ این ۱۳ اثر بهصورت یک سیستم واحد هیدرولیکی و در ارتباط با یکدیگر کار میکنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان، جهت بهرهگیری بیشتر از آب ساخته شدهاند.
در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستانشناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است؛ این ۱۳ اثر تاریخی به فاصله کمی از یکدیگر در محدوده شهر شوشتر واقع شدهاند که با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵، با عنوان سیستم آبی تاریخی شوشتر به صورت یکجا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیدهاند.
زیگورات چغازنبیل
اثر تاریخی زیگوارت چغازنبیل یکی از جاذبههای تاریخی خوزستان است و مهمترین بنای باقی مانده از شهر چغازنبیل به حساب میآید. معبد تاریخی زیگورات چغازنبیل در ابتدا پنج طبقه داشته اما در حال حاضر فقط دو طبقه از آن باقی مانده است. معماری این بنا را سنگها و آجرهای روی هم چیده شده تشکیل داده که در زمانهای قدیم محل پرستش دو خدای بزرگ و حامی امپراتوری ایلام بوده است.
از دیدنیهای مهم استان خوزستان که در شهر شوشتر قرار گرفته برج آبی کلاه فرنگی است. طبق گزارشهای انجام شده درباره قدمت این بنای تاریخی، گفته شده که برج کلاه فرنگی قرنها است که در همسایگی رود کارون به زیست خود ادامه میدهد.
این بنای تاریخی سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران درج شده و تیر ۱۳۸۸ نیز به عضویت میراث جهانی یونسکو درآمده است؛ این برج در سالها پیش به عنوان جایگاه دیدهبانی کاربرد داشته و از آن برای نظارت بر کارگران یا شدت جریان رودخانه استفاده میکرده است، هنگام بازدید از این بنا، یک نمای سنگی به چشم میخورد که پس از سالها فرسایش بر اثر شرایط آب و هوایی اکنون سه متر از بدنه آن باقی مانده است.
قلعه سلاسل شوشتر
در کنار رود کارون قلعهای به نام قلعه سلاسل وجود دارد که یکی از سازههای آبی شوشتر به شمار میرود؛ این قلعه بخشهای گوناگونی همچون نانوایی، اسطبل، سربازخانه، حمام، اسلحه خانه، آشپزخانه و گورخانه را در بر میگرفتند، البته همانطور که قابل حدس است در حال حاضر آثار کمی از این قلعه به جا مانده که آن نیز به لطف محمدعلی میرزا دولتشاهی در سال ۱۲۳۷ بازسازی و مرمت شده است.
در جای جای این قلعه تابلوی اعلانات آویخته شده است و میتوان هنگام مشاهده بناها اطلاعات مفیدی را از هر قسمت به دست آورد.
بند میزان
این جاذبه تاریخی که باز هم در شهر شوشتر قرار گرفته، یک بنا با قدمتی چند صد ساله بوده است که به دوران ساسانیان بازمیگردد؛ کاربرد اصلی این سد، تقسیم دو و چهار آب رودخانه کارون است که به رودهای گرگر و شطیط راه پیدا میکند، البته این بند در گذشته وظیفه دیگری هم بر عهده داشته که آن آبیاری چهل هزار هکتار دشت میان آب بوده است.
بند میزان سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته و سال ۱۳۸۸ هم با گروهی دیگر از آثار در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
محوطه باستانی شوش
طبق بررسیهای انجام شده محوطه باستانی شوشتر قدمتی مربوط به سال ۴۰۰۰ قبل از میلاد داشته است و امروزه یکی از پر ترددترین مناطق گردشگری شهر شوش به شمار میرود.
محوطه باستانی شوش ناحیه وسیعی از کل شوش را در برمیگیرد که بناها و سازههای زیادی را از دورانهای گوناگونی در خود جای داده است، این محوطه تاریخی سال ۱۳۸۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو درج شده است.
پل شادروان (بند قیصر)
یکی دیگر از جاذبههای استان خوزستان، پل شادروان یا همان بند قیصر است. قدمت این جاذبه به دوران حکومت ساسانیان باز میگردد؛ این پل با ۳۳ دهنه در شمال غربی شهر شوشتر قرار گرفته که در گذشته به عنوان وسیلهای برای برگرداندن آب کارون به مزارع استفاده میشده است.
فاصله بند میزان تا بند قیصر حدود ۳۰۰ متر بوده و همراه با آن سد سال ۱۳۸۸ در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است. پل شادروان روی شاخه اصلی رود کارون قرار گرفته است، اما در حال حاضر بقایای آن در نزدیکی پل آزادگان نیز دیده میشود.
بند خاک شوشتر و بند پل لشکر
بند خاک شوشتر از دیگر آثار ملی ایران است که در شهر شوشتر قرار گرفته است و یکی از بناهای تاریخی نظام آبی این شهر به شمار میرود؛ این بند نیز همچون چند جاذبه دیگر سال ۱۳۸۸ به ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو رسید، البته لازم به ذکر است که سال ۱۳۸۲ در لیست آثار ملی ایران درج شده است.
بند خاک شوشتری قدمتی چند صد ساله دارد و مربوط به دوران ساسانیان است.
یکی دیگر از بخشهای مجموعه نظام آبی تاریخی شوشتر پل بند لشکر است؛ این پل همچون جاذبههای دیگر متعلق به زمان ساسانیان است؛ این پل روی نهر رقط ساخته شده و با ۱۲۴ متر طول و ۱۳ دهانه وظیفه آبرسانی به سایر نواحی آن منطقه را داشته است.
پل بند لشکر به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر سال ۱۳۸۸ به عضویت میراث جهانی یونسکو در آمده است.
کاخ آپادانای شوش
از دیگر جاهای دیدنی استان خوزستان کاخ آپادانا بوده که در شهر شوش واقع شده است. این کاخ که به دستور داریوش کبیر (پادشاه حکومت هخامنشیان) ساخته شده است، مساحتی حدود ۱۰ هزار و ۴۳۴ مترمربع دارد.
در سفر به این منطقه از شوش، معماری چشمگیر و کهن این عمارت نظر شما را جلب میکند و لازم است بدانید که در نمای داخلی این کاخ از آجر لعابدار استفاده شده است، در حال حاضر بعضی از آن آجرها را در موزههای داخلی و خارجی نگهداری میکنند.
در ساخت کاخ آپادانا از ۳۶ ستون بهره گرفته شده و از حدود ۱۱۰ اتاق و شش حیاط برخوردار است. این اثر نیز همچون جاذبههای دیگر گردشگری استان خوزستان در بین آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار کهنه دزفول
از دیگر مناطق دیدنی استان خوزستان بازار کهنه دزفول یا بازار قدیم دزفول است و قدمتی حدود ۲۰۰ سال را با خود به دوش میکشد؛ این بازار در سالها قبل مرکزی برای داد و ستد کالا و تأمین نیازهای عشایری بوده و با بهرهگیری از چند دالان و راسته توانسته است اصناف مختلفی را از جمله طلافروشان، بازار بزازان و بازار خراطان را پوشش دهد.
این بازار قدیمی سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، در بازار کهنه دزفول صنایعدستی همچون کپو و گلیمبافی، سجادهبافی، ورشوسازی، طلاسازی و نمد مالی به چشم میخورد.
آرامگاه دانیال نبی و یعقوب لیث صفاری
آرامگاه دانیال نبی که در شهرستان شوش در استان خوزستان قرار گرفته یکی از سرشناسترین مناطق گردشگری است و با گنبد منحصر به فرد خود توانسته نظر گردشگران خارجی را جلب کند.
دانیال نبی که لقب پیامبر باران را دارد در ابتدای درگذشتش مومیایی شده و در شوش نگهداری میشده است، اما به دستور حضرت علی (ع) جسد او تطهیر شده و در آرامگاهی که امروزه شاهد آن هستیم به خاک سپرده میشود. از آثار دانیال نبی میتوان به کتاب دانیال که به زبان عبری و در ۱۲ فصل نوشته شده است، اشاره کرد.
اگر حدود ۱۰ کیلومتر از شهر دزفول به سمت شوشتر بروید آرامگاه یعقوب لیث را میبینید؛ این آرامگاه یکی دیگر از مکانهای دیدنی خوزستان به شمار میرود و با معماری خاص خود نظر هر فردی را جلب میکند.
یعقوب لیث صفاری تنها فردی بود که زبان فارسی دری را به عنوان زبان رسمی کشور اعلام کرد و باعث جلوگیری از فراموشی زبان پارسی شد. این آرامگاه نیز همچون دیگر بناهای تاریخی با شماره ۲۵۵۰ به ثبت آثار ملی رسیده است.
دانشگاه جندی شاپور
دانشگاه جندی شاپور از دیگر دیدنیهای استان خوزستان است؛ این دانشگاه تاریخ، تمدن و میراث ارزشمندی از تحول دوران را به دوش میکشد. جالب است بدانید که دانشگاه جندی شاپور جزو قدیمیترین و مهمترین مراکز علمی در دوران باستان شناخته شده است و بیش از ۱۷ قرن قدمت دارد.
این دانشگاه سالها قبل مرکز آموزش رشتههایی همچون طب، فلسفه و الهیات، علوم و دارای بیمارستانی آموزشی بود و برای رسیدن به این محوطه از شوش ۳۰ کیلومتر، از غرب دزفول ۱۸ کیلومتر و از طرف شمال غربی دزفول حدود ۵۰ کیلومتر مسیر دارید.
خانه تیزنو
خانه تیزنو از بناهای تاریخی دزفول و نمونهای از معماری بومی این منطقه است که با نمای قوسی و ویژگیهای معماری سنتی، تصویری از سبک زندگی و ساختوساز در دورههای گذشته ارائه میدهد. این خانه تاریخی متعلق به دوره صفوی است و امروزه به عنوان اداره میراث فرهنگی دزفول مورد استفاده قرار میگیرد.
جندیشاپور؛ میراثی از تاریخ کهن
جندیشاپور از مهمترین محوطههای تاریخی منطقه دزفول است که ریشههای آن به دوره ساسانی بازمیگردد. این شهر به دستور شاپور یکم ساخته شد و در دوران شکوفایی خود یکی از مراکز مهم علمی، فرهنگی و اقتصادی به شمار میرفت. جندیشاپور امروز نیز به عنوان یکی از آثار تاریخی ارزشمند منطقه، بخشی از ظرفیت گردشگری خوزستان را تشکیل میدهد.
خانه مستوفی شوشتر
خانه مستوفی از بناهای تاریخی شوشتر و یادگاری از دوره قاجار است که در گذشته به یکی از تاجران سرشناس شهر تعلق داشت. معماری بنا، فضای تاریخی و چشمانداز آن به رود شطیط و سازههای آبی قدیمی شوشتر، این خانه را به یکی از جاذبههای شاخص تاریخی منطقه تبدیل کرده است. این مجموعه امروزه با کاربریهایی همچون رستوران، موزه و عکاسخانه مورد استفاده قرار میگیرد.
مسجد جامع شوشتر
مسجد جامع شوشتر از بناهای مذهبی و تاریخی مهم استان خوزستان است که قدمت آن به بیش از هزار سال میرسد. این مسجد با معماری و ساختار تاریخی خود، بخشی از هویت فرهنگی شوشتر را شکل داده و در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. وجود آرامگاه برخی چهرههای علمی و مذهبی در این مسجد، بر اهمیت تاریخی آن افزوده است.
چشمه سوزنگر
چشمه سوزنگر یکی از جاذبههای طبیعی و تاریخی شوشتر است که در نزدیکی قدمگاه صاحبالزمان قرار دارد. این چشمه در کنار دیگر ظرفیتهای طبیعی منطقه، مقصدی برای گردشگرانی است که در کنار بازدید از آثار تاریخی شوشتر، به دنبال تجربه طبیعت این شهرستان هستند. چشمه سوزنگر نیز در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باستانی آکروپل
تپه باستانی آکروپل در شوش از مهمترین محوطههای باستانشناسی خوزستان به شمار میرود و لایههای متعددی از دورههای تاریخی مختلف در آن شناسایی شده است. آثار بهدستآمده از این محوطه، دورههایی از عیلامی، هخامنشی، سلوکی، اشکانی، ساسانی و دوره اسلامی را دربرمیگیرد و نشاندهنده تداوم سکونت و حیات فرهنگی در این منطقه است. این محوطه باستانی نیز در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
به گزارش ایمنا، خوزستان را نمیتوان تنها با یک دوره تاریخی یا یک نوع جاذبه معرفی کرد؛ از خانههای تاریخی و بناهای مذهبی شوشتر و دزفول گرفته تا محوطههای باستانی شوش و جندیشاپور، هر گوشه از این استان بخشی از تاریخ و فرهنگ ایران را روایت میکند. در کنار این میراث تاریخی، جاذبههای طبیعی نیز بر تنوع ظرفیتهای گردشگری خوزستان افزودهاند؛ ظرفیتی که میتواند این استان را به یکی از مقصدهای مهم گردشگری تاریخی و فرهنگی کشور تبدیل کند.
نظر شما