به گزارش خبرگزاری ایمنا، سلامت زنان به‌دلیل نقش محوری آنان در خانواده و تأثیر مستقیم وضعیت جسمی و روانیشان بر سلامت نسل‌های آینده، از موضوعات مهم نظام سلامت به شمار می‌رود و دسترسی به خدمات بهداشتی در مراحل مختلف زندگی، از سنین باروری تا میان‌سالی، علاوه‌بر کمک به شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و عوامل خطر، می‌تواند از بروز بسیاری از عوارض قابل پیشگیری جلوگیری کند و زمینه ارتقای کیفیت زندگی زنان را فراهم آورد.
در استان هرمزگان، پراکندگی جمعیت در مناطق شهری و روستایی و ضرورت دسترسی گروه‌های مختلف به خدمات بهداشتی، اهمیت فعالیت خانه‌های بهداشت، پایگاه‌های سلامت و مراکز خدمات جامع سلامت را دوچندان می‌کند، ارائه مشاوره‌های تخصصی، مراقبت‌های دوره‌ای، غربالگری بیماری‌ها و پیگیری وضعیت افراد شناسایی‌شده، از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله میان دریافت خدمات اولیه و دسترسی به مراقبت‌های تخصصی را کاهش دهد.
در همین چارچوب، پویش استانی شناسایی زنان باردار و ارتقای سلامت باروری و برنامه مراقبت از زنان میان‌سال در هرمزگان اجرا شده است؛ برنامه‌هایی که در کنار شناسایی نیازهای سلامت زنان، بر پیشگیری، افزایش آگاهی و استمرار مراقبت‌ها تمرکز دارند.
ارزیابی سلامت باروری بیش از ۲۴۴ هزار زن
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت باروری اظهار کرد: پویش استانی شناسایی زنان باردار و ارتقای سلامت باروری از سیزدهم تیر تا سی‌ویکم شهریور ۱۴۰۵ اجرا شد و در جریان آن، ۲۴۴ هزار و ۶۷۶ زن تحت ارزیابی جامع سلامت باروری قرار گرفتند که معادل ۶۴.۳ درصد جمعیت هدف این برنامه است.
یحیی میرزاده افزود: در این پویش، ۱۱۶ هزار و ۳۶۸ زن مشاوره تخصصی فرزندآوری دریافت کردند و ۴۶۹۸ زن باردار و ۹۷۹ زن نابارور نیز شناسایی شدند. تمام خدمات ارائه‌شده در قالب این برنامه رایگان بود و کارکنان خانه‌های بهداشت، پایگاه‌های سلامت و مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی در اجرای آن مشارکت داشتند.
وی با اشاره به اهداف این پویش بیان کرد: شناسایی زودهنگام بارداری، فراهم‌کردن دسترسی عادلانه به خدمات سلامت باروری، ارتقای سلامت مادران، کاهش عوارض دوران بارداری و پیشگیری از مرگ‌ومیر مادران و نوزادان از مهم‌ترین اهداف اجرای این برنامه بود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان ادامه داد: زوج‌های دارای مشکلات ناباروری نیز در جریان این پویش شناسایی و برای دریافت خدمات تخصصی به مراکز مربوطه ارجاع شدند. پس از پایان پویش نیز پیگیری وضعیت سلامت مادران و نوزادان و استمرار خدمات مراقبتی و مشاوره‌ای از اولویت‌های شبکه بهداشت و درمان استان به شمار می‌رود.
ارائه ۱۱۹ هزار خدمت بهداشتی به زنان میان‌سال
میرزاده با اشاره به اهمیت مراقبت‌های سلامت در دوران میان‌سالی گفت: جمعیت زنان میان‌سال هرمزگان ۴۱۵ هزار و ۳۰۹ نفر است و از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، ۱۱۹ هزار و ۸۹۴ خدمت مراقبتی و بهداشتی به این گروه ارائه شده است.
وی افزود: این خدمات در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت ارائه می‌شود و تن‌سنجی، ارزیابی الگوی تغذیه و سلامت روان، بررسی وضعیت مصرف دخانیات و میزان فعالیت بدنی، خطرسنجی بیماری‌های قلبی و عروقی و مراقبت‌های دوره‌ای مامایی را دربرمی‌گیرد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان ادامه داد: غربالگری سرطان پستان و سرطان دهانه رحم نیز از جمله خدمات ارائه‌شده به زنان است که با هدف شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و کاهش پیامدهای آن‌ها دنبال می‌شود، ارزیابی عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی نیز می‌تواند در پیشگیری از عوارضی همچون سکته قلبی و مغزی مؤثر باشد.
میرزاده با تأکید بر اهمیت توجه به سلامت زنان در همه مراحل زندگی اظهار کرد: سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، توجه به سلامت باروری، سلامت روان و خودمراقبتی، نقش مؤثری در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای کیفیت زندگی زنان دارد.
وی با اشاره به شعار هفته ملی سلامت بانوان ایران با عنوان «سلامت بانوان، انتخاب امروز، سرمایه فردا» افزود: افزایش آگاهی زنان درباره عوامل خطر و تداوم مراقبت‌های دوره‌ای، زمینه شناسایی زودهنگام مشکلات سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها را فراهم می‌کند.
ضرورت عبور از ارائه خدمت به مراقبت مستمر
آمارهای اعلام‌شده از اقدامات بهداشتی هرمزگان نشان می‌دهد: سلامت زنان در دو حوزه مهم سلامت باروری و مراقبت‌های میان‌سالی مورد توجه قرار گرفته است، ارزیابی بیش از ۲۴۴ هزار زن در پویش سلامت باروری و ارائه نزدیک به ۱۲۰ هزار خدمت بهداشتی به زنان میان‌سال، بیانگر گستره فعالیت شبکه بهداشت استان و ظرفیت مراکز خدمات سلامت برای شناسایی نیازهای بهداشتی و ارائه مراقبت‌های اولیه است.
با این حال، میزان پوشش ۶۴.۳ درصدی پویش سلامت باروری، ضرورت ادامه برنامه و دسترسی به بخش بیشتری از جمعیت هدف را برجسته می‌کند، ارزیابی انجام‌شده زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که زنان باقی‌مانده از پوشش برنامه نیز شناسایی شوند و خدمات مشاوره‌ای و مراقبتی به‌صورت عادلانه در اختیار آنان قرار گیرد. به‌ویژه در حوزه سلامت باروری، شناسایی زودهنگام بارداری و مشکلات ناباروری زمانی اثربخش خواهد بود که با پیگیری وضعیت افراد و فراهم‌شدن امکان دریافت خدمات تخصصی همراه شود.
از سوی دیگر، ارائه ۱۱۹ هزار و ۸۹۴ خدمت به زنان میان‌سال، به‌معنای مراقبت از همین تعداد فرد مجزا نیست، زیرا ممکن است یک زن در دوره‌های مختلف، چند خدمت مراقبتی دریافت کرده باشد، از این‌رو ارزیابی دقیق‌تر عملکرد این برنامه علاوه‌بر شمار خدمات، به شاخص‌هایی همچون تعداد زنان تحت پوشش، میزان تکمیل مراقبت‌های دوره‌ای، نتایج غربالگری‌ها و وضعیت ارجاع افراد نیازمند به مراکز تخصصی وابسته است.
در حوزه سلامت زنان میان‌سال نیز شناسایی عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی، غربالگری سرطان‌ها و توجه به سلامت روان، زمانی بیشترین اثر را دارد که نتایج ارزیابی‌ها به اقدامات پیشگیرانه، درمان به‌موقع و پیگیری منظم منتهی شود، اطلاع‌رسانی درباره اهمیت مراجعه دوره‌ای و افزایش آگاهی زنان از علائم هشداردهنده بیماری‌ها نیز می‌تواند مشارکت آنان را در مراقبت از سلامت خود افزایش دهد.
در مجموع، گسترش خدمات بهداشتی برای زنان هرمزگان را باید گامی در مسیر تقویت رویکرد پیشگیری‌محور در نظام سلامت استان دانست؛ رویکردی که موفقیت آن تنها با شمار خدمات ارائه‌شده سنجیده نمی‌شود، بلکه به میزان پوشش جمعیت هدف، استمرار مراقبت‌ها، کیفیت خدمات و پیگیری مؤثر نتایج وابسته است، تکمیل پوشش برنامه‌های سلامت باروری و پیوند دادن خدمات اولیه با مراقبت‌های تخصصی می‌تواند زمینه کاهش عوارض قابل پیشگیری و بهبود سلامت زنان و خانواده‌ها را فراهم کند.
منبع: ایرنا
نظر شما