به گزارش ایمنا، زنان روستایی در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه، نقش و جایگاه مهمی دارند که در شکل تولید محصولات، مراقبت از دام، تأمین غذا، آب و سوخت برای خانوادهو همکاری در فعالیتهای بیرون از زمین و زراعت به منظور تنوع بخشیدن به فعالیتهای اقتصادی خانواده نمود مییابد، به علاوه زنان روستایی بخش عمده مسئولیت مراقبت از کودکان سالمندان و اعضای بیمار خانواده را نیز به عهده دارند.
۷۶ درصد فقر جوامع مربوط به محیطهای روستایی است
زنان روستایی یکچهارم جمعیت جهان را تشکیل میدهند. در کشورهای در حال توسعه، زنان ۴۲ درصد نیروی کار کشاورزی را تشکیل میدهند و تولید بخش اعظم غذای مصرفی جامعه خود را بر عهده دارند که از این نظر، سهم مهمی در تعیین امنیت غذایی ایفا میکنند. زنان روستایی برای فعالیت خود نیازمند دسترسی به منابع طبیعی و مالی هستند و توجه به این واقعیت که ۷۶ درصد فقر مطلق جوامع مربوط به محیطهای روستایی است، اطمینان از این دسترسی را به یکی از دغدغههای مسئولین و فعالان در این روز بدل میکند.
آموزش زنان روستایی، نیازی محسوس
به عقیده جامعهشناسان روند اجتماعی شدن در جامعه ایرانی نسبت به جامعه غربی روندی معکوس دارد. در غرب اجتماعی شدن زنان ابتدا از طریق ورود گسترده آنها در بازار کار صنعتی اتفاق افتاد و سپس آنها با ورود به دانشگاهها و مراکز علمی توانستند سرمایه فرهنگی لازم برای دستیابی به مشاغل بالاتر اجتماعی را به دست بیاورند. در حالی که در ایران با موقعیتی تقریبا معکوس روبرو هستیم.
یعنی سرمایه فرهنگی افزایش یافته ولی ورود به بازار کار عقیم مانده است. افزایش سرمایه فرهنگی به زنان امکان برخورداری از استقلال مالی از طریق یافتن فرصتهای شغلی بالاتری را میدهد و از این رو آنها را در نهاد خانواده مستقل میکند. اما دغدغه کنونی زن شهری همراه با استقلال مالی او، سست شدن نهاد خانواده در مرحله نخست و بالا رفتن نرخ طلاق در وهله بعدی است که نیاز به بحثی جداگانه است.
اما آنچه مهم به نظر میآید این است که با توجه به رشد جمعیت زنان روستایی، نیاز به ایجاد شرایط برای تحصیلات آکادمیک و یا آموزش دورههای علمی مورد نیاز شغل زنان روستایی بیش از پیش محسوس است. پیام اصلی روز جهانی زنان روستایی این است که حمایت از زنان روستایی یکی از بهترین راههای به دست آوردن دسترسی پایدار به منابع غذایی و مبارزه با فقر است.
زنان روستایی حافظان هویتهای بومی
روز جهانی زنان روستایی فرصتی برای شناسایی و تقویت حضور زنان روستایی در عرصههای مختلف است. بانوان روستاهای کشورمان حافظان هویتهای بومی، دانش سنتی و هنری محیط خود هستند. وجود آنان برای توسعه کشاورزی، امنیت غذایی و تغذیه همچنین مدیریت منابع طبیعی حیاتی است. زنان روستایی بیشترین کار کشاورزی را در کشورهای در حال توسعه انجام میدهند اما بدترین وضعیت کاری را با درآمد کم و حمایت اجتماعی ناچیز یا هیچ تحمل میکنند.
توجه به زنان روستایی در برنامه توسعه به افزایش بهرهوری برابر با افزایش در تولید ملی کمکی شگرف میکند. با توجه به روند طبیعی رو به رشدی که این زنان روستایی دارند، فرهنگ فعالیتهای جمعی آنان نیز در روستاها زبانزد است. وجود تعاونیهای روستایی فراوان که به صورت خودجوش و با همکاری و کار گروهی توسط این بانوان مدیریت میشوند گواه بر این ادعا دارد که استعداد کار فرهنگی جمعی و گروهی در روستاها به مراتب از شهرها بیشتر است.
کاهش آسیبهای اجتماعی با کیفیتبخشی به زندگی زنان
سهیلا اثنیعشران مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری اصفهان در مورد وضعیت زنان روستایی استان به خبرنگار ایمنا گفت: ارتقاء حضور زنان در فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی و برنامهریزی جهت گسترش مشارکت آنان، بویژه در زمینههای اقتصادی، شرطی لازم برای توسعه پایدار است این امر در نواحی روستایی که زنان از دیرباز به طور سنتی در کارهای اقتصادی خانواده مشارکت داشتهاند از ضرورت بیشتری برخوردار است. زنان با توجه به نقشی که در خانواده ایفا میکنند میتوانند به عنوان محور اصلی پیشرفت و توسعه محسوب شوند.
اثنیعشران با تاکید بر اینکه استان ما نیز از این حیث مستثنی نیست، گفت: به جهت توانمندسازی زنان استان خوشبختانه دورههای بسیار موثری با همکاری سازمانهای مختلف در استان ما در حال برگزاری است.
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری در ادامه تصریح کرد: با توجه به این که توانمندسازی و کیفیتبخشی به زندگی زنان موجب پیشگیری از آسیبهای اجتماعی است در این راستا دوره مهارتهای زندگی با همکاری سازمان بهزیستی برگزار شده و طی نامهای به شهرستانها، از هر شهرستان یک روستا انتخاب و سازمان بهزیستی موظف به آموزش زنان روستایی با محتوای یکسان خود آگاهی، مدیریت استرس و روابط مؤثر گردید که این دوره در ۲۰ ساعت به صورت کارگاههای دو الی سه ساعته برگزار شده است.
۵۰۰ زن روستایی استان آموزش دیدهاند
مدیرکل امور زنان استانداری در اشاره به دورههای برگزار شده برای زنان روستایی گفت: دورههای مهارتهای زندگی، فرزندپروری و نشاط در خانواده روستایی در روستاها اجرا شده که فاز دوم دوره مهارتهای زندگی با سرفصل جداگانه با همکاری سازمان بهزیستی در روستاهای استان در حال برگزاری است. دوره استانداردسازی کشت محصولات کشاورزی با همکاری اداره استاندارد، همایش آشنایی با مقررات و الزامات استانداردسازی و تولید محصولات کشاورزی سالم در راستای ارتقاء سطح مهارتهای شغلی و حرفهای بانوان در بخش کشاورزی، شامل چهار کارگاه آموزشی برای این زنان برگزار شده است که حدود ۱۶۵ نفر از زنان کارآفرین شهرستانهای گلپایگان، نجفآباد و همچنین کاشان و روستاهای اطراف آن آموزش دیدند. همچنین دوره کسب و کار و کارآفرینی نیز با حدود ۵۰۰ نفر از زنان روستایی، با همکاری ادارهکل تعاون کار و رفاه اجتماعی نیز در حال برگزاری است.
اثنیعشران در مورد اهمیت برگزاری دورههای مهارت آفرینی ابراز داشت: با توجه به این که فضای روستا فضایی نیست که در آن امکانات آموزشهای زنان شهری وجود داشته باشد توانمندسازی و مهارت اشتغال برای زنان روستایی گامی موثر در جهت توسعه روستایی در زمینههای اقتصادی، کمک به سبد خانوار و حتی توسعه فرهنگی است. دختران محروم از تحصیلات عالی میتوانند با رشد و ارتقاء مهارت آفرینی نسبت به حضور در جامعه موثر باشند.
مهارت زنان روستایی، ارثیهای از مادران گذشته
نفیسه عروجی از بانوان کارآفرین در حوزه توسعه روستایی در مورد چالشهای پیش روی زنان روستایی به خبرنگار ایمنا گفت: بزرگترین مشکل در روستاها موضوع جایگاه اجتماعی زنان است، خوشبختانه وقتی به روستا وارد میشوی با انبوهی از زنان تحصیلکرده و توانمند روبرو و در نگاه اول متوجه بالاترین سطح سرمایه انسانی و ارتقا آگاهی زنان میشوی، اما متاسفانه در دل این ارزش با عدم خودباوری، محدودیتهای مذهبی، فرهنگی بین نسلی، کم حوصلگی زنان و موارد اینچنینی روبرو میشویم.
عروجی در موضوع مهارت زنان روستایی در کار تصریح کرد: زنان روستایی ما مهارت را مانند یک ارثیه از مادران خود گرفتهاند، اما آیا درکنار این ارثیه عشق و علاقه هم هست؟ فقط کافیست نگاهی به مادر خود کنند، هنر و جایگاه مادرش آنجایی است که ارزش سالیان سال گره زدن تار به پود قالی را برایش حفظ کرده باشیم، پس مهارت دارد، اما ترس از سهم بازاری که ما شهریها و تاجرهای برنده برای خود درست کردهاند مانع از این میشود که ارثیه نسل خود را با دانشی مدرن به ثروت تبدیل کند.
به نوعی زنان امروز روستا بین تفکرات گذشته بزرگان خود و تکنولوژی و دانش امروز ماندهاند که نتیجه این درماندگی روستاگریزی میشود و یا اگر بماند که بخواهد کاری انجام دهد با کوله باری از مشکل و عدم حمایت از دولت و محیط روبرو میشود که در این راه پیر و خسته به نیمه راه میرسد، ما در این بین زنانی داریم که قویتر و پررنگتر از مردان هویت روستای خود را به چنگ و دندان گرفتند تا روستایشان زنده بماند.
زنان روستایی منشا خلاقیت و هویتاند
این زن کارآفرین اصفهان با اشاره به لزوم خودباوری زنان روستایی گفت: زنان روستایی ما باید بدانند صبر در راه درست جواب میدهد، کاری که ما باید برایشان بکنیم این است که اتحادشان را یادآوری کنیم، آنها توانمند هستند، مهارت و دانش دارند، تنها باید آنها را با سلیقه کلان شهرها آشنا کرد، آنها باید به این باور برسند که دنیا تغییر کرده و برای پیشرفت باید محصولاتشان هم متفاوت ارائه شود.
این بانوی فعال در توسعه روستاها یادآور شد: ما در دنیایی زندگی میکنیم که تکنولوژی حرف اول را میزند، درصورتیکه روستاهای ما همچنان در قالب گذشته تولید میکنند، هرکسی که خلاقیت را به محصول خود اضافه کند میتواند رشد کند، این خلاقیت در زنان روستا هویت دارد، چرا که به طبیعت گره خوردهاند. ما باید کمک کنیم اتحاد جوامع محلی با شهرها بیشتر شود و دسترسی زنان در روستا به شهرها راحت، امن و آسوده باشد، باید بستر اقتصادی حضورشان را دربین جوامع شهری قویتر و پررنگتر کنیم.
بدون زن روستایی اقتصاد و مقاومتی هم وجود ندارد
عروجی گفت:با اهمیت دادن به زنان روستایی خود حس بودن، دیده شدن، حمایت و فرصت را به آنها میدهیم، مهم بودن برای همه دوست داشتنی هست، شهر و روستا، مرد و زن نمیشناسد، همه از این حس لذت میبرند، باید زنان روستا را بخشی از اقتصاد مقاومتی کشور بدانیم و به این باور در عمل هم برسیم که اگر این قشر نباشند اقتصاد و مقاومتی هم وجود نخواهد داشت.
نظر شما