به گزارش حوزه دین و اندیشه خبرگزاری ایمنا، ایدئولوژی در مفهوم خاص به معنای اعتقاد در مورد رفتارهای انسانی است که این معنی را در کنار واژه ای به نام جهانی بینی به معنی اعتقاد انسان به هستی و زندگی می آورند اما در مفهوم کلی این دو را با همان نام ایدئولوژی ذکر می کنند.
اما در عصر حاضر که تکنولوژی ها با سرعت سرسام آوری در حال تغییر هستند، این موضوع بی تاثیر بر سبک زندگی انسان ها نیز نبوده است و باعث شده تا حدودی زندگی بشر امروزی هماهنگ با این پیشرفت ها تغییر کند.
نکته مهم اینجاست که این تغییرات نگرش انسان ها را نیز تغییر داده است و به طور کلی می توان این طور قلمداد کرد که ایدئولوژی انسان ها هم دستخوش این تغییرات قرار گرفته است.
تکنولوژی ها که در عصر ما اکثرا جنبه ای مادی دارند، طبیعتا رویکردی به نام مادی گرا یا «ماتریالیستی» را در ذهن بشر پدید آورده اند و این رویکرد در تمام وحله های زندگی فردی ظهور پیدا کرده است.
ایدئولوژی انسان ها در عصر حاضر نشات گرفته از میزان استفاده آنها از تکنولوژی هم هست به بیانی دیگر هر چقدر که ما از این تکنولوژی بیشتر استفاده کنیم با آنها نیز بیشتر همسو می شویم و سعی می کنیم معادلات زندگی مان را بر اساس استفاده حداکثری از این وسایل تعیین کنیم.
استفاده بیش از حد از تلفن های همراه، وسایل برقی، خودروهای شخصی، کامپیوتر و سایر لوازم مادی که مشکل گشای زندگی امروزی بشر هستند ناخودآگاه انسان را هم درگیر و دار استفاده حداکثری برای رفع حداکثری مشکلاتش کرده است.
پس می توان گفت که بشر امروزی به نوعی رویکردی ماتریالیسیتی دارد و از رویکرد نوع دوم به نحوی فاصله گرفته است.
اما باید پرسید آیا این رویکردی که در حال حاضر بشر امروزی زندگی خود را وامدار آن می داند از پس تمامی مشکلات زندگی او شامل مشکلات معنوی، روحی و به طور کلی نیاز های غیر جسمانی او نیز برآمده است یا این مشکلات را تشدید کرده است؟
به عنوان مثال دنیای غرب با اتکا به ایدئولوژی ماتریالیستی وسیله ای به نام «عروسک های انسان نما» را برای رفع نیاز های جنسی خود با کیفیتی که خود انتظار داشته ساخته است.
در خیال این فرد این عروسک ها می توانند همدم و مونسی همراه و هم رای برای او باشند و او را از سختی های زندگی برهانند! حتی صحبت در مورد این موضوع خنده دار است، حال چه رسد به نوع تاثیر این عروسک ها بر زندگی فردی غربی ها!
با این حال عوامل متعددی در مورد تاثیر پذیری نوع ایدئولوژی بر هر انسانی وجود دارد اما ایدئولوژی نوع دوم یا همان «جهان بینی الهی» نشات گرفته از آموزه هایی است که هر دینی به انسان ها ارزانی داشته است.
چنین رویکردی در نوع سبک زندگی انسان ها چه تاثیراتی دارد؟ چنین فردی دیگر همه چیز را محدود به ماده و جهان مادی نمی داند و جهان هستی را قائل به مخلوقی است که همه چیز در ید اختیار اوست که هستی خود را هم مدیون او است.
از این رو این فرد درصدد است تا با شناخت هر چه بهتر از مخلوق خود نیاز های خود را هم با توجه به این موضوع برطرف کند، نه اینکه با رویکردی ماتریالیستی در ورطه مصرف گرایی بیفتد و آرامش و حل مشکلات خود را در اوج مصرف در هر کالایی بداند.
این جهانی بینی الهی در عصر حاضر و در بین تمدن های مختلف همچون جوانه ای تازه سربرآورده است و بشر به این نتیجه رسیده است که باید با اتکا به همین رویکرد از پس نیاز های مادی و معنوی خود برآید.
بقینا مخلوقی که انسان را در جهانی مبتنی بر ماده خلق کرده به فکر رفع نیاز های مادی او نیز بوده است.
اما در این میان مرز باریکی وجود دارد و آن اینکه با رجوع به ایدئولوژی الهی است که می توان نیاز های مادی را هم برطرف کرد نه، اهتمام صرف به مادی گرایی.
دین مبین اسلام نیز که آن را وامدار پیامبر اکرم(ص) هستیم بر ایدئولوژی الهی تاکید دارد و حل تمامی مسائل بشری را در گرو اهتمام به این مسئله می داند./
مصطفی صداقت
نظر شما