گشتی در باغ موزه دفاع مقدس در تهران

به گزارش ایمنا، این موزه در کنار مجموعه های بزرگ فرهنگی شهر مانند باغ کتاب تهران، کتاب خانه ملی، فرهنگستان های جمهوری اسلامی، باغ هنر، تهران سرای قرآن و مصلای بزرگ تهران به عنوان قطب فرهنگی شهر تهران قرار گرفته است. مطالعات اولیه پروژه موزه دفاع مقدس در آذر ماه 1383 آغاز شد و طرح اولیه ازسوی مدیریت شهری ارزشهای دفاع مقدس و ستاد کل نیروهای مسلح در فروردین 84 به تایید رسید. سپس طراحی موزه دفاع مقدس به مسابقه گذاشته شد و 250 گروه در مسابقه شرکت کردند که از آن بین 42 اثر به دبیر خانه تحویل شد. ارائه محتوا، روح حماسی و معارف دفاع مقدس در قالب فناوری های نوین اعم از نمایشی، تعاملی و تلفیقی، امکان روزآمدی و پویایی در تولید سناریوهای مختلف بر اساس مفاهیم دفاع مقدس با استفاده از صدها نمایشگر، تجهیز به کیوسک های اطلاعاتی با امکان صفحات نمایش لمسی برای دریافت اطلاعات تدقیق شده مربوط به تاریخ شفاهی دوران دفاع مقدس، مستند به گفتار فرماندهان هشت سال دفاع مقدس و همچنین اسناد معتبر ملی و بین المللی، فضای  مفرح و مشجر 18 هکتاری با امکانات ویژه برای پذیرایی و گذران اوقات فراغت، نمایشگاه های متعدد آثار هنری و فرهنگی مرتبط با دفاع مقدس، بهره گیری از سامانه های هوشمند نظارتی، بهره گیری از یک پایگاه داده(دیتاسنتر) مجهز و پرظرفیت برای ذخیره و نگاهداشت اطلاعات و اسناد دفاع مقدس اعم از عکس، فیلم، مالتی مدیا، مدارک و اسناد، نقشه، ساخت مسجد جامع خرمشهر در ابعاد واقعی به عنوان نماد مقاومت مردم شریف ایران اسلامی و همچنین سامان دهی ویژه برای گذر جانبازان و معلولان حرکتی در کلیه فضاهای روباز و بسته، از ویژگیهای باغ موزه دفاع مقدس است. آمفی تئاتر خلیج فارس  با ظرفیت 500 صندلی، امکان برگزاری نمایشها و همایش و برنامه های فرهنگی هنری و امکانات ترجمه همزمان، صدای دالبی و سراند، امکان نمایش فیلم سه بعدی دیجیتال با عینک مخصوص فراهم کرده است؛ همچنین آمفی تئاتر هویزه، با ظرفیت 120 صندلی و آمفی تئاتر سوسنگرد در فضای باز با ظرفیت 700 صندلی از فضاهای شاخص این باغم موزه هستند.

استفاده از آثار هنری هنرمندان ایرانی با بازسازی بخشی از رویکردهای مختلف دفاع مقدس شامل بخشی از یک محله در شهر خرمشهر، بخشی از پالایشگاه آبادان با استفاده از قطعات اصلی، سنگرهای رزمندگان در اقلیم های سردسیر و گرمسیر جبهه ها و بازسازی حضور رزمندگان اسلام در این سنگرها، وجود کتاب خانه تخصصی دفاع مقدس با بیش از یازده هزار عنوان کتاب و تجهیز آن به عنوان کتاب خانه الکترونیکی دفاع مقدس، امکان نگهداری یادبودی از 240 هزار شهید بزرگوار دفاع مقدس و نمایش دائمی آن ها در تالار پروانه ها، بزرگداشت و نمایش ابعاد زندگی و حماسه های فرماندهان شهید و شاهد دفاع مقدس در تالار پروانه ها ایجاد مکانی برای نشست های دائمی پیشکسوتان دفاع مقدس، نمایشی از حماسه دفاع مقدس از آغازین روزهای شکل گیری انقلاب شکوهمند اسلامی، تهاجم، دفاع همه جانبه، عملیات افتخار آفرین رزمندگان اسلام، بزرگداشت نام و یاد شهداء، جانبازان، آزادگان، مفقودالجسدها ونیروهای نظامی و غیرنظامی درگیر در جنگ و ارائه دستاوردهای این حماسه، شبکه دسترسی مناسب از طریق مترو در نزدیکترین نقطه به شمال و جنوب موزه، نمایش و ارائه صحنه های دفاع مقدس و تصاویر رزمندگان و شهداء در فضای باز موزه با صفحات نمایشگر بزرگ در این موزه فراهم است.

استفاده از ابزار صوتی برای توضیح تالارها با امکان زبان فارسی و بیگانه برای استفاده فردی و گروهی، بهره گیری از مترجمین زبان های خارجی برای همراهی اتباع بیگانه به صورت انفرادی یا گروهی، امکانات ویژه برای انواع معلولان جسمی از تالارهای موزه، امکان نگهداری خردسالان بازدیدکنندگان، حضور راویـان ویژه که خود فرمانده و یا رزمنده دوران دفـاع مقـدس بوده و به روایت صحنه ها و تـاریخ دفـاع مقـدس می پردازند، نمایش ادوات زرهی اغتنامی از ارتش بعث با ارائه بعضی کارکردهای آن در محوطه ی موزه، نمایش هواپیماهای شکاری، سبک و فوق سبک، نمایش موشک های زمین به زمین به کارگیری شده در جنگ شهرها، نمایش هواپیماهای بدون سرنشین به کارگیری شده در دفاع مقدس، بهره گیری از آخرین امکانات فناوری اطلاعات درزمینه مدیریت ارتباط با مخاطب، مدیریت دانش و گردش اطلاعات در موزه، امکان نمایش آخرین دستاوردهای علمی و نظامی نظام مقدس جمهوری اسلامی و به روز شونده؛ به عنوان بخشی از امکانات ویژه باغ موزه دفاع مقدس تهران محسوب می شوند.

باغ موزه دفاع مقدس، یک موزه رویدادی است و متفاوت از موزه‌هایی است که صرفا بناها و اشیای تاریخی را به نمایش می‌گذارند. در میان تالارهای مختلف این باغ موزه فقط یک تالار با نام «تالار پروانه‌ها» جنبه موزه‌ای دارد که برای معرفی سرداران دوران دفاع مقدس درنظر گرفته شده است. اما بقیه تالارها جنبه رویدادی دارد و می‌توان تمام اتفاقات دوران دفاع مقدس را در آن به شکل زنده در همان حال و هوا دید. تالار اول، تالار آستانه یا همان سرآغاز است، بخش دائمی موزه و نمایش‌دهنده مجموعه وقایعی که در فاصله سال 57 تا آغاز جنگ، منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد. در این تالار تمامی وقایعی که منجر به پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی شد به نمایش در می‌آید و روزهای آغازین جنگ تحمیلی به تصویر کشیده می‌شود. تالار دوم، تالار حیرت و واقعیت است، در اینجا حیرت مردم ایران از شوک جنگ تحمیلی به نمایش در می‌آید. در روزهایی که مردم از پیروزی انقلاب شادمان بودند و نظام اسلامی ایران در حال شکل‌گیری بود، حمله رژیم بعثی به ایران با حمایت همه جانبه آمریکا مردم را حیرت‌زده و شوکه کرد. این حیرت در کنار حقانیت ملت ایران در دفاع از خود برابر هجوم دشمنان در تالار حیرت به نمایش در می‌آید. ملت ایران در طول دفاع همه‌جانبه از خاک خود در جنگ تحمیلی، حقانیت خود در دفاع از ارزش‌ها را به جهانیان ثابت کردند که این حقانیت در این تالار به تصویر کشیده می‌شود.

تالار دفاع، سومین تالار است؛ نمایش‌دهنده ساختار دفاعی کشور از ارتش و بسیج گرفته تا نیروهای مردمی که در دفاع از خاک و تمامیت ارضی کشور تلاش کردند. این دفاع در کنار استفاده از ادوات جنگی به نمایش در می‌آید. تالار آرامش، چهارمین تالار باغ‌موزه دفاع مقدس است؛ در این تالار می‌بینیم که روزهای جنگ و دفاع از ناموس و خاک میهن در عین سختی‌ها و دشواری‌هایی که برای ملت داشت با آرامشی برای دفاع از ارزش‌های انقلاب همراه شده بود. این آرامش که دفاع مقدس را در سال‌های دهه 60 به‌عنوان جزئی از بدنه جامعه نشان می‌دهد در این تالار به تصویر در می‌آید. پنجمین تالار، تالار شهادت است؛ یکی از مهم‌ترین تالارهای باغ موزه که به بازدیدکنندگان یادآوری می‌کند، شهادت، آرزوی بزرگ جوانان رزمنده در ایام جنگ و دفاع مقدس بود.

مجموعه تالار شهادت به 7 مرحله تقسیم شده که شهادت را از نیت تا عروج به تصویر کشیده است. عظمت، ارزش، جایگاه و تقرب شهید و شهادت در این تالار نمود عینی دارد. تالار ششم، تالار پیروزی است که پیروزی‌های دلاورانه جوانان ایرانی در روزهای جنگ را به تصویر می‌کشد؛   از پیروزی در عملیات‌های مختلف گرفته تا آزادسازی خرمشهر و پیروزی‌های عرفانی و معنوی. تالار هفتم، تالار سرانجام است.  هفتمین تالار این باغ موزه، فضایی متفاوت از آنچه تاکنون درباره جنگ گفته شده دارد. در این تالار که آخرین مرحله از 7 تالار عشق باغ موزه است بازدیدکنندگان پس از گذر از 6 مرحله پیشین، به بالاترین نقطه از باغ موزه می‌رسند که در آنجا با یادمان، تصاویر، تندیس‌ها و بازمانده‌های جنگ تحمیلی مواجه می‌شوند و به آنها ادای احترام می‌کنند

.

گذر از این 7 تالار و تمرکز روی بخش‌های مختلف آن بیش از 10 ساعت زمان می‌برد. در طراحی باغ، این امکان در نظر گرفته شده تا بازدیدکنندگان امکان خروج از تالارها را پس از هر مرحله داشته و با وقت بیشتری به مرور خاطرات جنگ تحمیلی بپردازند. برگزاری تمام مراسم‌ مربوط به دفاع مقدس، جنگ، یاد و خاطره شهدا و… در تالارها و مجموعه نمایشی باغ موزه امکان پذیر است. با راه‌اندازی باغ موزه، تمام برنامه‌های دفاع مقدس از جمله برگزاری جشنواره فیلم و تئاتر دفاع مقدس، جشنواره هنرهای تجسمی دفاع مقدس و گرامیداشت روزهای ویژه مثل روز سوم خرداد و یا روزهای پیروزی لشکریان اسلام مثل روز عملیات بیت‌المقدس و… در این باغ موزه برگزار خواهد شد که امکانات لازم را برای مرور تمام این رویدادها دارد. 35 هزار متر مربع، زیربنای سالن‌های باغ موزه است که ارتفاع 20 متری دارند.

در مسیر یک باغ راه زیبا در امتداد بزرگراه شهید حقانی تا بزرگراه شهید همت، باغ دره موزه دفاع مقدس در زمینی به مساحت 200 هزار مترمربع واقع شده است. این باغ راه با نورپردازی زیبا، گل‌کاری متنوع و متفاوت، ورودی باغ موزه را به محوطه وسیعی با نام باغ‌دره وصل می‌کند. باغ دره دفاع مقدس در فضای باز در نزدیکی تالارهای موزه احداث شده است.  اینباغ دره در حد فاصل 2 ایستگاه مترو مصلی و میرداماد تهران به‌طور طولی احداث شده است. احداث پارکینگ‌های طبقاتی، این امکان را به شهروندان می‌دهد تا خودروهای خود را در پارکینگ متوقف کرده و با خودروهای سرویس داخل باغ موزه، از فضای 200 هزار متری باغ موزه دیدن کنند. همچنین فضاهای باز، اعم از فضای سبز برای حضور و تفرج عامه مردم و نیز فضاهای قابل استفاده برای برگزاری رزمایش‌ها در مناسبت‌های مختلف نیز در این موزه طراحی شده که در مناسبت‌های زمانی مختلف، امکان تنوع کاربری فضاها را افزایش می‌دهد؛ کاربری‌هایی از جمله رزمایش‌های هفته دفاع مقدس تا برگزاریآآیین تعزیه در ماه محرم یا نمایش فیلم‌های جنگی بر پرده بزرگ و در هوای آزاد.

در این باغ موزه امکان برگزاری جشنواره‌های فیلم و نمایش فیلم‌های دفاع مقدس نیز وجود دارد. وجود یک دریاچه بسیار بزرگ که با امکان نمایش فیلم روی آب احداث شده است، از ویژگی‌های منحصر به فرد باغ‌دره است. باغ موزه مکان مناسبی برای یادآوری خاطرات دوران 8 ساله دفاع مقدس و بهترین مکان برای آشنایی نسل‌های تازه با دوران دفاع مقدس است. باع موزه دفاع نقدس تهران در میدان ونک - بزرگراه شهید حقانی - انتهای خیابان سرو - روبروی پارک طالقانی احداث شده است.