● قرارداد فينكناشتاين بين ايران و فرانسه در زمان فتحعليشاه قاجار در چنين روزي از سال 1186 هجري شمسي منعقد شد.
بهدنبال حملات پيدرپي قواي روسيه به مناطق شمالي ايران، دولت ايران براي دفع اين حملات، ابتدا از انگلستان تقاضاي كمك كرد. ليكن انگليسيها بهعلت اتحاد با روسيه بر ضد فرانسه، حاضر به همكاري با ايران نشدند. ناچار دولت ايران به ناپلئون بناپارت امپراتور فرانسه توسل جست و ناپلئون نيز كه براي مقابله با انگلستان به يك متحد در منطقه نياز داشت، درخواست ايران را پذيرفت.
از اينرو بين طرفين، عهدنامهاي بهنام فينكناشتاين منعقد شد. بهموجب اين قرارداد، فرانسه تعهد كرد كه با ارسال اسلحه و كارشناس نظامي، ايران را در بازپسگيري گرجستان و ديگر متصرفات روسيه در خاك ايران ياري كند. در برابر، ايران تعهد سپرد كه تمامي روابط سياسي و تجاري خود را با انگلستان قطع و به اين كشور اعلان جنگ دهد و در جنگ فرانسه با انگليس و روس، متحد فرانسه باشد. همچنين اگر ناپلئون بخواهد از ايران به هند كه مستعمرهي انگليس بود، لشكركشي كند، ايران امكانات خود را براي عبور سپاهيان فرانسه در اختيار آنها قرار دهد.
پس از انعقاد اين پيمان، گروهي از مستشاران نظامي به فرماندهي ژنرال گاردان به ايران آمدند تا لشكريان ايران را رسم جنگهاي اروپايي بياموزند. اين معاهده ديري نپاييد و ناپلئون برخلاف قرار خود، پس از مدتي با روسيه طرح دوستي ريخت و مستشاران فرانسوي، ايران را ترك كردند.
● سیزدهم ارديبهشتماه 1233:
ميرزا حبيبالله قاآني شيرازي حكيم و شاعر پرآوازهي عصر قاجار در چنين روزي از سال 1233 هجري شمسي درگذشت.
ميرزا حبيب متخلص به قاآني فرزند محمدعلي گلشن از شاعران بزرگ دربار فتحعليشاه و محمدشاه و اوايل سلطنت ناصرالدينشاه و درواقع از مداحان شاهان و شاهزادگان قاجاري بود و قسمت بزرگي از عمر خود را در تهران به مدح محمدشاه و ناصرالدينشاه گذراند.
قاآني اصالتاً از ايل زنگنهي کرمانشاه است ولي در شيراز متولد شد و چون از هفت سالگي يتيم گرديد، تحصيلات مقدماتي را در همان شيراز فراگرفت و در اوان جواني عازم مشهد شد تا در آنجا به ادامهي تحصيل بپردازد و ضمناً ميدان تازهاي براي کسب معاش پيدا کند. قاآني پس از ده سال توانست در علومي چون نحو، بيان، اصول هندسه، نجوم، حكمت، كلام، فلسفه و فنون ادب و شعر مهارت پيدا كند و پس از مدتي راهي دربار ناصرالدينشاه قاجار شود.
پدر قااني گلشن کرمانشاهي است و برادرزادهي قااني هم آيتالله ميرزا محمدتقي شيرازي مشهور به ميرزاي دوم شيرازي است.پسر قاآني هم شاعري بوده به نام ساماني که در 1285 ق وفات ميکند.
قاآني در ادبيات عرب و فارسي مهارت کافي يافت و به حکمت نيز علاقهي سرشاري داشت و ميتوان گفت شهرت شاعري او لطمه به شهرت او بهعنوان يک حکيم دانشمند زده است. در حکمت او را همپايهي ملاصدرا و حاج ملاهادي سبزواري و در شرعيات مرتضي انصاري شمردهاند. از اينرو فتحعليشاه او را "مجتهدالشعراء" لقب داد و محمدشاه نيز قاآني را "حسانالعجم" ميخواند زيرا در شعر مخصوصاً قيصدهسرايي چنان بر کلام تسلط داشت که مايهي اعجاب هر خوانندهي آثار اوست.
قاآني در انواع شعر بهويژه مسمط و تركيببند داراي مهارتي بهسزا بود و سبك مخصوصي داشت كه پس از وي، سالها مورد تقليد بعضي شاعران قرار گرفت. اختصاص او به ساختن قصايد طولاني، متضمن اوصاف خوشايند و آوردن الفاظ خوشآهنگ و تسلط بر ايراد كلمات و لغات مترادف، بسيار است و بههمين سبب در گفتارش، لفظ بر معني بهشدت برتري دارد.
قاآني شايد اولين شاعر ايراني است که به زبان فرانسه تسلط داشت. همچنين در رياضيات، کلام و منطق نيز استادي مسلم بهشمار ميرفت ولي افسوس که براي مضامين اشعارش از آن همه علم و اطلاعات وسيع استفادهي کافي ننمود و شعر را وسيلهاي براي ارتزاق و تفنن ميدانست نه هنر.
هنر از لحاظ لفاظي و بهکار بردن صنايع شعري و ابتکار در قوافي بينظير است. قاآني علاوه بر ديوان اشعارش که در حدود هفده هزار بيت است کتابي بهنام پريشان به سبک گلستان در نثر نگاشته که مضامين آن مملو از داستانهاي متهجن و توأم با الفاظ رکيک است. وفات قاآني در سال 1233 اتفاق افتاد و مجاورت قبر ابوالفتح رازي در آستانهي حضرت شاه عبدالعظيم (ع) به خاک سپرده شد.
از آثار وي ميتوان به اين موارد اشاره داشت: "ديوان" شعر (حدود هفده هزار بيت)، در مدح پيامبر (ص) ائمه و شاهان؛ مقدمه اي بر "ديوان فريدونميرزا قاجار"؛ "قصايد قاآني"؛ "گلستان قاآني"؛ "پريشاننامه" در مقام معارضه با گلستان؛ رسالهاي در "علم شانهبيني"؛ رسالهاي در "هندسهي جديد".
● سیزدهم ارديبهشتماه 1313:
از سيزدهم ارديبهشتماه سال 1313 هجري شمسي؛ سندي به شمارهي 24002558 در دست است که حاوي بخشنامهاي دربارهي ارائهي توضيحاتي درمورد احتراز از كاربرد لغات خارجي ميباشد. در اين بخشنامه ضمن بيان ضرورت احتراز از كاربرد لغات خارجي در گزارشات از جمله لغات مربوط به وزن، مقادير و پولهاي خارجي توضيح داده شده است كه منظور، كاربرد اين لغات در رابطه با گزارشات داخلي است و شامل حال زماني كه معامله با خارجيان صورت گرفته و در قرارداد ذكر واحدها و مقادير به زبان بيگانه و براساس واحد پول آنها صورت گرفته، نميشود.
خبرگزاری ايمنا: در چنین روزی از سال 1186 هجری شمسی؛ عهدنامهی فينكناشتاين بین ايران و فرانسه منعقد شد و طی آن در برابر دریافت برخی امتیازات، فرانسه تعهد كرد كه با ارسال اسلحه و كارشناس نظامی، ايران را در بازپسگيری گرجستان و ديگر متصرفات روسيه در خاك ايران ياری كند. اين معاهده ديری نپاييد و ناپلئون، پس از مدتی با روسيه طرح دوستی ريخت.
کد خبر 28713
نظر شما