17 جمادی‌الاولی 450؛ زادروز امام محمد غزالی؛ عالم و فيلسوف نامی قرن پنجم

خبرگزاری ایمنا: ابوحامد محمد معروف به امام محمد غزالی در چنین روزی از سال 450 هجری قمری چشم به جهان گشود. در ميان متفکران اسلامی هيچ‌کدام به‌اندازه‌ی غزالی تأليف و تصنيف نکرده‌‌اند، مشهور است که می‌گويند تأليفات غزالی را بر روزهای عمرش تقسيم کرده‌‌اند که برای هر روز، چهار جزوه شده است.

● مورخان؛ سالروز درگذشت ابوالعباس احمد بن يحيى معروف به ثعلب؛ اديب پرهیزکار و از مشاهير اهل لغت قرن سوم هجری (291 هجری قمری)، زادروز حجت‌الاسلام امام ابی حامد محمد الغزالی؛ دانشمند و فيلسوف شهیر (450 هجری قمری) و زادروز سيدمحمدعلی شاه‌عبدالعظيمی؛ فقيه و عالم مسلمان (1258 هجری قمری) را در تاریخ هفدهم جمادی‌الاولی ذکر نموده‌اند.

● 17 جمادی‌الاولی 291 هجری:
17 جمادي‌الاولي سال 291 هجري قمري مصادف با درگذشت ثعلب نحوي و لغت‌شناس شهير عرب مي‌باشد.
ابوالعباس احمد بن يحيى معروف به ثعلب، نحوي و لغوي، اديبي پرهيزكار و از مشاهير اهل لغت است. وي در پايان تحصيلات متداولِ عصر خود، با جديت بسيار به تحصيل ادبيات عرب اهتمام ورزيد و پس از سال‏ها مطالعه‏ي پي‏گير، در اين رشته، به مقامي شامخ دست يافت.
اَخْفَشِ اَصغر، مُطَرَّز و ابنُ‏الحائِك از شاگردان برجسته‏ي ثعلب مي‏باشند. او داراي حافظه‏اي قوي و معلومات بسيار بوده است. ثعلب داراي تأليفات فراواني از جمله: الفَصيح، اِعرابُ القرآن، اَمالي و الْاَلفاظ مي‏باشد.

● 17 جمادی‌الاولی 450 هجری:
ابوحامد امام محمد غزالي دانشمند شهير و فيلسوف نامي ايران در 17 جمادي‌الاولي سال 450 هجري قمري متولد شد.
ابوحامد محمد معروف به امام محمد غزالي در نيمه‌ي دوم قرن پنجم هجري (سال 450 هجري) در عصر شدت منازعات سياسي و فکري در طوس متولد شد، وي ايراني‌نژاد بود؛ پدرش مردي از صلحا بود که در دکاني در بازار پشم‌فروشان کسب روزي مي‌کرد. ابوحامد برادري نيز داشت که در دوران خردسالي پدرشان فوت کرد، اما وي قبل از فوتش، پسران خود را به يکي از دوستان صوفي خود سپرد تا آن‌ها را آموزش دهد.
پس از مدتي ابوحامد و برادرش به يکي از نظاميه‌ها رفتند و در آنجا سخت به تحصيل فقه پرداختند. ابوحامد محمد (امام محمد غزالي) تحصيلات خود را در طوس آغاز کرد، سپس به گرگان رفته و بعد از آن در نيشابور ساکن گرديده و در همان‌جا به امام‌الحرمين پيوست و تا آخر عمر او نيز همراه وي بود.
اما تحصيلات غزالي فقط منحصر در فقه نبوده بلکه وي در علوم مختلف مانند علم اختلاف مذاهب، جدل، منطق، فلسفه هم دانشي اندوخت تا جائي‌که بر همه‌ي همدوره‌اي‌هايش برتري يافت؛ مدت شش سال در تحت حمايت نظام‌الملک زندگي کرد، تا اين‌که نظام‌الملک او را به تدريس در نظاميه‌ي بغداد فرستاد که در آنجا مورد توجه دانش‌پژوهان قرار گرفت. غزالي علاوه بر تدريس در بغداد به تفکر و تأليف در فقه و کلام و رد بر فرق گوناگون چون باطنيه و اسماعيليه و فلاسفه مشغول بود.
مقارن با همين ايام، در معتقدات ديني و همه‌ي معارف حسي و عقلي خود به شک افتاد که البته بسيار طول نکشيد و پس از رسيدن به يقين به تحقيق در فرق گوناگون مبادرت ورزيد و در علم کلام به درجه‌ي استادي رسيده و صاحب تأليفاتي در اين زمينه گرديد. غزالي اما در فلسفه استادي نداشت بلکه ظرف سه سالي که در نظاميه‌ي بغداد مشغول تدريس بود به برکت هوش سرشار خويش به دقت در مطالعه‌ي مکاتب فلسفي پرداخت؛ البته وي به عرفان و تصوف نيز گرايش شديدي داشت.
غزالي در مسافرتي که به شام داشت، نزديک به دو سال در آنجا به عزلت و رياضت و مجاهدت نفس پرداخت و سپس از شام راهي بيت‌المقدس شد تا اين‌که به قصد انجام فريضه‌ي حج، عازم حجاز گرديد. وي سپس به زادگاه خود بازگشته و در آنجا نيز گوشه‌ي عزلت را برگزيد. و در اين ايام که ده سال به طول انجاميد، مشهورترين کتاب‌هاي خود مخصوصاً احياءعلوم‌الدين را تأليف کرد تا اين‌که در سال 469 هجري قمري از گوشه‌ي عزلت بيرون آمد و در نظاميه‌ي نيشابور مشغول تدريس گرديد.
خاطرنشان مي‌سازد؛ در ميان متفکران اسلامي هيچ‌کدام به‌اندازه‌ي غزالي تأليف و تصنيف نکرده است مشهور است که مي‌گويند تأليفاتش را بر روزهاي عمرش تقسيم کرده‌‌اند که براي هر روز، چهار جزوه شد. نمونه‌اي از آثار غزالي عبارتند از: 1- البسيط، الوسيط، الوجيز در باب فقه؛ 2- مقاصد الفلاسفه در باب تفسير؛ 3- تهافت الفلاسفه در باب کلام (در سال 488) محک النظر، معيار العلم، ميزان العلم در باب منطق؛ 4- الاقتصادي العتقاد، فوائد العقائد، رساله القدسيه در باب کلام؛ 5- جواهر القرآن، کتاب الاربعين، کيمياي سعادت و... کتاب‌هاي ديگر.
حجت‌الاسلام امام ابي حامد محمد الغزالي پس از دو سال توقف در نيشابور به طوس بازگشت تا اين‌که در روز دوشنبه 3 دي 490 شمسي، 14 جمادي‌آلاخر سال 505 هجري قمري و در سن 55 سالگي در شهر توس (طوس) بدرود زندگي گفت و در طابران طوس به خاک سپرده شد.

● 17 جمادی‌الاولی 1258 هجری:
امروز مصادف با زادروز سيدمحمدعلي شاه‌عبدالعظيمي فقيه، نويسنده و عالم مسلمان (17 جمادي‌الاولي سال 1258 هجري قمري) است.
سيدمحمدعلي شاه‌عبدالعظيمي معروف به هدايت حسيني براي تحصيل به نجف رفت و در پي سال‏ها تحقيق و مطالعه در محضر شيخ مرتضي انصاري، به مقام والاي علمي و اجتهاد دست يافت. هدايت حسيني كه در علوم حديث و رجال از دانش بسياري بهره‏مند بود، تأليفاتي دارد كه از آن ميان مي‏توان به كتاب "وسيلةالرضوان" اشاره كرد. شاه‌عبدالعظيمي در سال 1343 هجري قمري در سن 85 سالگي در نجف اشرف، بدرود حيات گفت.

کد خبر 28085

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.