آنها میگویند بیشترین مطلوبیت با توجه به شرایط هر خانواده و میزان درآمدها، متفاوت است. پس در انتخاب از میان خواستهها، حفظ اعتدال مهم است.
وسواس خرید؛ اعتیاد جامعه امروز
اعتیاد به خرج کردن و تنوعطلبی همانند دیگر اعتیادها از نظر اقتصادی، اجتماعی و روانی جنبههای ویرانگری دارد. اکثر افرادی که دچار خرید بیمارگونه حاد هستند، از تعدد خرید کالاهایی که هرگز مورد استفاده قرار نگرفته یا پوشیده نمیشوند، لذت میبرند. اصرار به تقلید از دیگران و متفاوت بودن شرایط مالی این افراد را در اغلب موارد دچار بحران میکند.
تمایل شدید به تملک مواردی خاص مانند کفش، البسه، کالاهای لوکس یا لوازم الکترونیکی در مواقع بروز بحرانهای روحی و روانی و یا شادی خارج از کنترل، در خیلی از افراد جامعه به چشم میخورد.
وسواس یکی از اختلالات اضطرابی است که به صورت افکار وسواسی، به زور و برخلاف میل شخص وارد ذهن فرد میشود. در این حالت، فرد به پوچ بودن این مشکلات واقف است اما قادر به دور کردن آن و در برابر برخی اعمال قادر به مقاومت نیست که یکی از آنها خرید است.
90 درصد معتادان خرید، زنان هستند
بر اساس آمار 80 تا 90 درصد افرادی که به وسواس خرید مبتلا هستند را زنان تشکیل میدهند. مطالعات در کشورهای پیشرفته نشان داده است که یک تا هشت درصد جمعیت بزرگسال و به طور میانگین 3 تا 5 درصد مردم دچار مشکل وسواس اجباری خرید هستند و این مشکل به صورت اشتغال ذهنی افراد به خرید انواع اجناس و کالاها از مراکز خرید است. این اختلال از نوجوانی آغاز و در زنان 20 تا 35 ساله بیش از دیگران مشاهده میشود. از جمله عواملی که منجر به ترغیب افراد وسواسی به خرید میشود تنش و هیجان پیش از خرید است که در زمان خرید به اوج نشاط خود رسیده و ساعاتی پس از آن پشیمانی و دل زدگی را به همراه دارد.
در این گونه مواقع اکثرا پس از اینکه تب خرید فروکش میکند و تبعات اقتصادی این رفتارها مشاهده میشود این افراد خریدهای خود را پس داده و در این زمینه با مشکلات بسیاری روبرو میشوند. اما آنچه حائز اهمیت است عدم نیاز این افراد به کالاهای خریداری شده است به نحوی که تنها عمل خرید و احساس لذت ناشی از آن مهم است تا جایی که ممکن است از یک کالای مشخص چندین مورد خریداری کرده و در آخر آن را به دیگران هدیه میکنند.
وسواس خرید، رفتار پیچیدهای است که درمان آن تنها از طریق دارو نیست و نیازمند روان درمانی نیز هست. این افراد به دلیل عدم شناخت این بیماری در خود کمتر به روان پزشک مراجعه میکنند و از آنجا که اطرافیان نیز درک مناسبی از بیماری آنها ندارند علاوه بر مشکلات خانوادگی و آسیبهای روحی از نظر اقتصادی نیز ضربه های قابل توجهای را تجربه میکنند.
زنان مديران اقتصادي خانه هستند
مهناز غلامی که خود را ۴۴ساله و دارای سه فرزند معرفی میکند، درباره چگونگی اداره هزینههای زندگی معتقد است که برای مدیریت هزینهها باید یک تقسیمبندی صحیح و اصولی داشته باشیم. پیش از خریدهای آنچنانی باید هزینههای ضروری و نیازهای روزانه، اجاره مسکن و اقساط احتمالی را از درآمد ماهانه جدا و برای باقیمانده درآمد درباره پس انداز و خرجهای نابهنگام برنامهریزی کرد. وی میگوید: مدیریت اقتصادی خانواده را باید به زنان سپرد. چون آن ها به هنگام خرید اولویتبندی کرده و به مرغوبیت جنس و کالا توجه بیشتری دارند و در خرید حوصله بیشتری به خرج می دهند.
مديريت اقتصادي به تحكيم خانواده كمك ميكند
يك جامعهشناس با تأکید بر این نکته که والدین باید مدیریت عاطفی، روانی و اجتماعی را برای ایجاد روابط دوستانه و رسیدن به تکامل اعضای خانواده برعهده گیرند و اعمال کنند خاطرنشان کرد: «در بحث اداره هزینههای زندگی و ایجاد تعادل بین دخل و خرج خانواده نیز نیاز به مدیریت است و اهمیت منابع اقتصادی در خانواده تا آنجاست که مدیریت صحیح در این بخش میتواند منجر به تحکیم بنیان خانواده و کاهش تنش ها و مشکلات خانوادگی شود.»
دکتر شهلا میرزایی پور در پاسخ به این سؤال که مدیریت مالی خانواده با چه کسی باید باشد، گفت: «معمولا مشارکت پدر و مادر در این امر منجر به موفقیت در امور مالی و کاهش مشکلات اقتصادی میشود، اما در عین حال کارشناسان اقتصادی اعتقاد دارند که زنان به دلیل دقت نظر در اداره امور مالی خانواده، از موفقیت بیشتری برخوردارند.»
دکتر پرویز رزاقی روانشناس معتقد است: ولع خرید زمانی معنی میدهد که فرد خارج از حد و توان خودش دست به خرید بزند اما اینکه چرا افراد در ایام عید دست به خرید میزنند بیشتر جنبه روانی شدت خرید را دارد تا وسواس خرید، زیرا در این ایام هر یک از افراد خانواده سعی دارند خریدی هدفمند و به قاعده داشته باشند.
این روانشناس عوامل موثر در پدیده خریدهای شب عید را بخشی به خاطر ارتباطات جمعی و دید و بازدیدهای این ایام میداند. به نحوی که جنبه روانی نو شدن و متحول شدن طبیعت و آغاز سال نو نیز موجب شکوفایی احساسی و تحول روانی در جامعه میشود.
از سوی دیگر تعطیلات 13 روزه ابتدای سال و فرصت مناسب خرید برای کسانی که در ایام سال کمتر از این موهبت برخوردارند نیز میتواند از دیگر عوامل تاثیرگذار باشد.
از مهمترین شاخصها در این ایام این است که خرید همگان و تاثیر اجتماعی این امر که همه میخرند، این باور را در فرد پدید میآورد که اگر من این کار را نکنم پس در جایگاه مناسب نیستم. توجه به این نکته که افراد در جامعه برای عینیت بخشیدن به نیازهای شخصی خود از فرهنگها و منشهای دنیای کهن و نیاکان خود الهام میگیرند این باور را تقویت میبخشد که ایرانیان برای مناسبتهای باستانی خود ارج و قرب خاصی قائل هستند و گذر زمان نتوانسته خیلی از آن ها را از بین ببرد. مراسم باستانی استقبال از بهار و میزبانی از نوروز از جمله این موارد است که مردم دوست دارند با توجه به وضعیت اقتصادی و توانمندیهای اجتماعی به زیباترین وجه برگزار شود.
تنوعطلبیها و مدیریت متنوع خانواده
ابوالقاسم عرب پوریان اقتصاددان به تنوع نگاه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در جامعه اشاره میکند و میگوید: «به نظر میرسد به تعداد خانوادهها مدیریت اقتصادی مختلف وجود دارد. به این معنی که خانوادهها براساس نگاه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مختلف خود، برای دخل وخرج خود برنامهریزی می کنند.» این اقتصاددان درباره نسخه مدیریت اقتصادی در خانوادهها میگوید: «نمیتوانیم برای مدیریت اقتصادی خانوادهها به دنبال فرمول و یا مدلهای پیچیده باشیم، گاهی افراد ساده و عادی آن چنان به خوبی مدیریت اقتصادی را در خانواده اعمال میکنند که برخی تحصیل کردههای رشتههای اقتصاد و مدیریت توانایی آن را ندارند.»
به اعتقاد وی درک موقعیت خانواده، تشخیص منابع و چگونگی تأمین آن ها، با شناخت نیازهای ضروری مدیریت صحیح را میطلبد که نباید از آن غفلت کرد. وی افزود: «در این میان اهمیت بهرهوری را هم نباید نادیده گرفت چرا که بهرهوری در اقتصاد خانواده نقش پررنگی دارد. به این معنی که چگونه بتوانیم با منابع موجود نتیجه بهتر به دست آوریم و برای رسیدن به این مهم هم باید با استفاده از مجموع داشتههای افراد خانواده به نیازهای اعضای خانواده مناسبتر و بهتر از گذشته پاسخ داد.»
كمرنگي فرهنگ و صرفهجويي
یکی از مباحث امروز افزایش قیمتها و هزینههای سنگین زندگی است که بر آرامش خاطر برخی خانواده ها تأثیرگذار بوده به گونهای که والدین هر دو یا تنها پدر نمیتوانند از پس هزینهها برآیند. اما بیتردید این تمام واقعیات نیست بلکه به اعتقاد برخی از کارشناسان این گروه از خانوادهها دچار نقص در مدیریت خانواده هستند و فرهنگ قناعت و صرفهجویی در این خانوادهها بسیار کمرنگ است.
حجت الاسلام منصوری با اشاره به نقش قناعت و ساده زیستی و الگوهای دینی میگوید: «فاطمه «س» الگویی است برای همه کسانی که میخواهند انسان باشند و در دستیابی به مقام ربوبیت سر برآسمان بسایند و این امر از آن بابت است که فاطمه«س» زنی جامع و دربردارنده همه کمالات و مقاماتی است که آدمی میتواند بدان دست پیدا کند.» این محقق ادامه میدهد: فاطمه«س» از زنانی بود که زندگیاش را با برنامه اداره میکرد. همه ساعات و دقایقش از روی حساب بود و اوقات شبانهروزش با برنامهریزی همراه بود و همینطور در دخل و خرج زندگی هم برنامهریزی داشت. خانواده فاطمه «س» خانواده فقیری نبود ولی فقرشان اختیاری است نه اضطراری تنها درآمد سالانهشان از فدک ۸۰ هزار دینار بود ولی آن را در راه مردم مصرف میکردند زندگی خود آنها فقیرانه بود و رسول خدا«ص» هم این فقر را از آنان دور نکرد، بلکه سعی داشت آنان را در همان فقر و قناعت نگه دارد. حضرت فاطمه زاهد بود، نه به معنی تارک دنیا، بلکه بدان معنی که دنیا نتوانست در او تصرفی کند و او را اسیر و برده خود سازد. او در زندگی قانع بود، نه در کسب و تصرف، بلکه در مصرف و آنچه که به دست میآورد در راه خدا صرف میکرد. او در زهد و قناعت و در ذخیرهسازی برای کمک کارهای بزرگ، زنی الهی است.
/01192/ 142/20
کانال اطلاعرسانی: https://telegram.me/imnanews
نظر شما